Thứ Hai, 27-01-2013 – Điện nguyên tử: Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng lên tiếng hoãn, Rosatom của Nga thúc giục làm liền. Ai là chủ đích thực của Việt Nam? – THẬT KHỦNG KHIẾP! MÁY MÓC CỦA LÒ PHẢN ỨNG HẠT NHÂN DO TẬP ĐOÀN ĐIỆN HẠT NHÂN NGA “ROSATOM” LẤP RÁP LÀ HÀNG DZỎM!


CHÍNH TRỊ-PHÁP LUẬT

Trên 15.000 ngàn chữ ký vì Hoàng Sa gởi đến Liên Hiệp Quốc (RFI).

Các Facebookers Sài Gòn đặt vòng hoa nhân ngày giỗ 74 tử sĩ Hoàng Sa (DCCT). – Niềm tin (pro&contra).

1

Liệu đá có giấc mơ & cái loa đỏ CAND made in China? (DLB).

<- Trung tâm hậu cần dịch vụ (HCDV) nghề cá đảo Đá Tây: Điểm tựa cho ngư dân biển đảo Trường Sa (LĐ).

 

– Carl Thayer: QUY ĐỊNH CẤM ĐÁNH BẮT CÁ MỚI CỦA TRUNG QUỐC: HÀNH ĐỘNG CƯỚP BIỂN NHÀ NƯỚC? (Diplomat/ Gốc sân).

Tư lệnh Hạm đội Nam Hải của Trung Quốc đi tuần tra tại Biển Đông (RFI). – Trung Quốc điên cuồng tập trận chống ngầm trái phép ở Trường Sa (Soha). – Ý đồ cải tổ quân sự Trung Quốc (VNN).

– ‘ASEAN mạnh hơn nếu đàm phán cả khối’ (BBC).

Ấn Độ – Nhật Bản tăng cường hợp tác quốc phòng (RFI).

– Trung Quốc gây chuyện với Malaysia (NLĐ). – Chiến hạm Trung Quốc lại kéo sát bờ biển Malaysia tuyên bố “chủ quyền” (GDVN).

Giới chuyên gia Mỹ: Washington cần hành động để tránh xung đột ở Biển Đông và Hoa Đông (RFI).

Đi thăm gia đình Đinh Nhật Uy (Nguyễn Thiện Nhân).

Chuyên gia nghiên cứu của Freedom House nhận xét về Việt Nam (RFA). – Trách Nhiệm của Việt Nam thành viên của Hội Đồng Nhân Quyền LHQ.

Công dân tiếp tục tố cáo quan xã tham nhũng đất đai tại Phương tú, Ứng hoà Hà nội ( Tiếp theo) (Lê Hiền Đức). – MỘNG MỊ (Phương Bích).

Chúng ta quá ích kỷ trước cái ác (Lê Thiếu Nhơn).

Tân liều là tiêu lần (DLB).

– Thao Giang: Vòng kim cô (Bài viết đưa tiễn Lê Hiếu Đằng trở về đất mẹ) (DĐXHDS). – ‘Một đám tang tụ hợp cả hai phía’ (BBC). – ‘Viếng cứ viếng, phá cứ phá’ (BBC).

Đôi lời về Điếu văn “Vĩnh biệt Anh Lê Hiếu Đằng!”, theo một quan điểm lịch sử (2) (Chép Sử Việt).

– Với quy định mới trong Hiến pháp, nhân dân có địa chỉ cụ thể để kiểm soát thực hiện quyền tư pháp (ĐBND).

– TS Vũ Quang Việt: Cổ phần hóa : Chính sách sắp tới của nhà nước Việt Nam sẽ vì ai ? (Diễn Đàn).

– Tổng Thanh tra Chính phủ giải đáp những vấn đề “nóng” (TTXVN). – Tổng Thanh tra: Sẽ kiểm soát thu nhập của người có chức vụ (VOV). – Sắp công bố kết luận thanh tra Agribank (VNN). – Chạnh lòng (NLĐ).

– Anh em Dương Chí Dũng và cái Tết trong trại giam (ĐS&PL). – Tòa bỏ lọt một tội khác của Dương Tự Trọng? (MTG).

– Nhiều thắc mắc trong vụ Phạm Trung Cang (BBC).

– UBND huyện Giá Rai (Bạc Liêu) trả lời về việc cán bộ xã ăn chặn tiền Tết hộ nghèo (ND). – Vụ Cảnh sát đường thủy (PC68) Vĩnh Long kê khống tiền nhiên liệu gần 1,7 tỉ đồng: Giáng chức Trưởng phòng, kỷ luật 4 sĩ quan Cảnh sát đường thủy Vĩnh Long (LĐ).

– Lão nông thắng kiện (SGGP).

– Công an và VKS “choải” nhau trong vụ tạm giam lái xe bagác “hôi bia” (MTG).

Weibo Của Trung Quốc Bị Sập, Truy Cập Được Chuyển Về Trang Phần Mềm Phá Kiểm Duyệt (ĐKN). – “Lương tâm của Hồng Kông” tuyên chiến cho Quyền bỏ phiếu phổ thông.

– Nhà bất đồng chính kiến TQ bị tuyên án tù vì chống tham nhũng (VOA). – Trung Quốc : Luật sư chống tham nhũng bị kết án 4 năm tù (RFI).

1– Kim Jong Un thẳng tay thanh trừng đại gia đình chú dượng (TT). – Báo động: Tình trạng lò phản ứng hạt nhân Triều Tiên rất đáng sợ! (Soha).

– Mỹ và Hàn Quốc thảo luận về tình hình bán đảo Triều Tiên (TTXVN).

Cam Bốt : Lại đụng độ giữa cảnh sát và người biểu tình (RFI). =>

Thái Lan: Thủ lĩnh một nhóm biểu tình chống chính phủ bị bắn chết (RFI). – Thủ lãnh phe biểu tình chống chính phủ Thái Lan bị bắn chết (VOA). – Chính trường Thái Lan trước những diễn biến nguy hiểm (VOV). – Thái-lan: Bị cản trở, bầu cử trước phải ngừng tại nhiều điểm (ND). – Thái Lan: Các quan chức bầu cử có thể bị điều tra (Tin tức). – Ủy ban bầu cử Thái Lan bị tố đồng lõa với phe biểu tình (TTXVN). – Bà Yingluck nan giải (NLĐ). – NHỮNG TOAN TÍNH ĐẢO CHÍNH Ở THÁI LAN (Gốc sân).

Ukraina: Phong trào đối lập đòi chính quyền đáp ứng đầy đủ mọi yêu sách (RFI). – Tổng thống Ukraine “tự sát về chính trị” (NLĐ). – Người biểu tình, cảnh sát tiếp tục đụng độ ở thủ đô Ukraina (VOA).

 

– Mùa xuân trên “đảo thép” (Infonet). – Vẻ đẹp Trường Sa (PT). – Xuân về nơi đầu sóng (PT).

– Tàu chiến Trung Quốc quay lại bãi ngầm James (SM).

– Trí thức và văn nghệ sĩ là nguồn lực sáng tạo của xã hội (KTĐT).  – Hà Nội phải báo cáo Thủ tướng kết quả giải quyết tồn đọng rác thải ở ngoại thành (CAND).

– “Sẽ kiểm soát thu nhập của lãnh đạo” (VnEco). – Việt Nam sẽ kiểm soát thu nhập của quan chức (KT).

– Tiết lộ những sai phạm tại NH nông nghiệp (Infonet). – “Đại án” ngân hàng: Đạo đức thua ma lực đồng tiền? (Infonet).  – Sáng nay, “siêu lừa” Huyền Như lãnh án (MTG).

– Thanh tra Chính phủ bất ngờ…khen EVN? (MTG)

– Ông Chấn vô tội, người khác không thể vô can (TVN).

– Công an tỉnh Gia Lai xin lỗi 2 phóng viên (Infonet).

– 10 container hàng nhập lậu từ Trung Quốc được thông quan VICT (ĐSPL).

– Triều Tiên bí mật xử tử đại sứ tại Cuba và Malaysia (MTG). – Rất nhiều người nhà Jang Song-thaek bị hành quyết (Infonet).

– Mặc Trung – Triều khó chịu, Hàn Quốc vẫn tập trận (Infonet).

– Biểu tình – ‘Cú lên gối’ vào kinh tế Thái Lan (Infonet). – Một thủ lĩnh phe biểu tình bị bắn chết ở Bangkok khi đang đọc diễn văn (GDVN).

– Đức kêu gọi chấm dứt bạo lực tại Ukraine (VOV).

 

15,558 người ký tên nhắc LHQ về Hoàng Sa (Người Việt).

– Trường Sa lấy bàng vuông thay mai, đào ăn Tết (TN). – Tôi là đảo Việt Nam (Tin tức).

– Chờ đợi những đột phá của đối ngoại quốc phòng Việt Nam (GDVN).

– Trung Quốc trang bị tàu mới cho lực lượng từng gây hấn ở Hoàng Sa (Soha).

Bộ trưởng Quốc phòng Singapore phát biểu tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược (CSIS/ Gốc Sân).

– Trung Quốc tuần tra ở khu vực tranh chấp với Malaysia (VOV).

– Tân Hoa Xã: Liên minh với Mỹ không đem lại an ninh cho Nhật Bản (GDVN). – Văn hoá khác biệt hay Trung Quốc đang run sợ, làm liều trước Mỹ? (GDVN).

NHỮNG CHUYỆN CHẲNG BÌNH THƯỜNG TRONG NHỮNG NGÀY 18-19/1/2014 ( tiếp theo ngày 20/1/2014) (FB Nguyễn Kim). – Điều tôi thấy và điều tôi nghe (1) (Nguyễn Văn Thạnh).

Từ Sài Gòn – Hà Nội đến Washington DC – Geneva: Con đường Nhân Quyền (DLB). – Ngắn gọn về UPR (tiếp theo) (DLB). – Cựu giới chức CSVN kêu gọi lương tâm giới ngoại giao (Người Việt).

CỐ BS DƯƠNG QUỲNH HOA: CUỘC ĐỜI VÀ CÁI CHẾT RẤT BUỒN CỦA MỘT CON NGƯỜI CHÍNH TRỰC (Hồ Hải).

Tại sao Quốc Ca VNCH lại là một bài hát của một Đảng viên CS ? (Tuxtini).

– Thông Già: CÂU ĐỐI TẾT GIÁP NGỌ (DĐXHDS).

– Dưới luật (Tia Sáng).

– Cần phải sớm bồi thường cho ông Nguyễn Thanh Chấn (ĐS&PL). – Những bài học phía sau những vụ án “hàm oan”… (ĐS&PL).

– Dân khốn khổ vì dự án bán đất trên giấy? (VNN).

– Chặn được hơn 500 tỷ đồng tiền xây biệt thự tính vào giá điện (DT).

– Sáng nay tuyên án vụ “siêu lừa” Huỳnh Thị Huyền Như (NLĐ). – Vụ án Huỳnh Thị Huyền Như bước vào ngày xét xử cuối cùng (SM). – Huyền Như nhận án chung thân, buộc bồi thường 4.000 tỷ (DT). – HuyềnNhư lãnh án chung thân, hai phó GĐ chi nhánh Vietinbank bị đề nghị xử lý (MTG). – Vietinbank không phải bồi thường vụ Huyền Như (VNN).

ĐANG TUYÊN “ĐẠI ÁN” HUYỀN NHƯ: NGÂN HÀNG HÀNG HẢI, NAM VIỆT VÀ TIÊN PHONG SẼ NỐI GÓT “BẦU” KIÊN VÀ ACB ? (Tân Châu).

Vẽ đường cho hươu chạy ! (Kim Dung). “Công cuộc chống tham nhũng của Đảng và Nhà nước đã, đang bắt đầu tiến hành, cac diễn tiến đã, đang ngày càng trở nên gay gắt, quyết liệt. Hai bài báo của tờ PTO trên đây chẳng những tạo ra những nghi ngờ vô căn cứ đối với các cơ quan chức năng (…) mà cái chính: Đã tác động ngược, làm chỗ dựa cho ‘một bộ phận nhỏ’ của các nhóm lợi ích không hối cải, cải tà quy chính mà vẫn luồn lách, chống đỡ để tiếp tục tham nhũng !

– Hải Phòng: Khai trừ Đảng hiệu trưởng, giáo viên đánh bạc (ĐS&PL).

– 24 kỹ thuật viên Việt Nam tập huấn tại NMĐHN Rostov  (Tia Sáng).

– Thêm tình tiết mới vụ tấn công khủng bố Tân Cương (VTC).

– “Tru di cửu tộc” nhà chú dượng Kim Jong-un? (PT).

– Triều Tiên: Mỹ gây căng thẳng tại châu Á – Thái Bình Dương (TN).

– Thái Lan tuyên bố sẽ sớm bắt giữ được thủ lĩnh biểu tình (TTXVN). – Bị cản trở, bầu cử ở Thái Lan vẫn diễn ra (TT). – Phe biểu tình Thái Lan kêu gọi quân đội bảo vệ vì không tin cảnh sát (GDVN).

– Các cuộc biểu tình vượt ngoài thủ đô Kiev, Ukraine (VOV). – Người biểu tình Ukraine chiếm tòa nhà Bộ Tư pháp (Infonet).

KINH TẾ

– Vàng tuần 27-31/1: Đón dòng tiền chạy đến (ĐTCK).

– Cổ phiếu cần quan tâm ngày 27/1 (ĐTCK). – Chứng khoán tuần mới: Midcap dẫn dắt cuộc chơi (ĐTCK).

– Căn hộ bình dân sẽ tiếp tục thống trị thị trường (CafeLand). – Thị trường địa ốc năm 2014: Chủ lực phân khúc trung bình (SGGP).

– Điệp khúc kêu lỗ cả năm để tăng giá; thông báo lãi cuối năm để về đích thành tích. Và, thái độ của chúng ta? (ĐBND).

– Giữ ổn định giá xăng dầu trong dịp Tết (TT).1

– Tản mạn về lương và thưởng Tết (DV).

1– Khách đông lên từng ngày (NLĐ). – Bảo đảm đủ nguồn cung hàng hóa trong dịp Tết (ĐBND). – Liệu pháp để bình ổn giá (HQ).

– Sohafood trả bớt tiền nợ cá tra cho nông dân (TP).

<- Nông dân điêu đứng vì vay lãi suất cao đầu tư vườn cà phê (Tin tức).

Thời vàng son của các tập đoàn quốc tế tại Trung Quốc nay còn đâu ! (RFI).

– WB dành 2 tỷ USD cho chương trình phát triển ở Myanmar (TTXVN).

– Khủng hoảng chính trị gây ảnh hưởng nặng nề đến Thái Lan (DNSG).

 

– Tập trung thực hiện 5 nhiệm vụ trọng tâm của ngành Tài chính trong năm 2014 (*) (TC).

– “Kẻ vạch” cho tín dụng 2014 (CT).

– Giật nợ tín dụng đen lãi suất 300% lo tết (Vef).

– Tiết lộ những sai phạm tại NH nông nghiệp (Infonet).

– TTCK sắp diễn ra sự kiện quan trọng (ĐTCK).

– Bảo vệ, tạp vụ nhận thưởng Tết 500 triệu: Một chiêu PR tên tuổi? (Soha).

– Lãnh đạo Côg ty Hiệp Quang bị ‘xiết nợ’ theo kiểu ‘xã hội đen’ (NĐT).

– Tây Nguyên: Thế và lực mới (CT).

– Dưới “con mắt ngoại”… (CT).

– Sớm ký FTA Việt Nam – Hàn Quốc (CT).

– Ăn Tết vẫn lo nợ đáo hạn (NDH). – Nợ xấu của Navibank vẫn chiếm tới 6% tổng dư nợ (ĐCK). – Nhắm mắt vay tín dụng đen lãi suất 300% lo Tết (Infonet).

– Sáng 27/1, tỷ giá USD giảm mạnh sau số liệu CPI (NDH).

– Xu thế dòng tiền: “Bò tót vươn mình” sau Tết? (VnEco).

– Bình Phước: Trụ ATM “hành” người rút tiền (NLĐ). – VPBank tăng trưởng ấn tượng (CT).

– Giá vàng SJC đạt đỉnh của 6 tuần (VnEco).

– Bloomberg: Cuối năm nay, VnIndex vượt 600 điểm (CafeF). – Tết Giáp Ngọ trên sàn chứng khoán! (Vietstock).

– Nhà giá thấp vẫn là ‘chủ lực’ của thị trường BĐS năm 2014 (NĐT). – “Mỹ nên học Việt Nam cách giảm tồn kho BĐS” (CafeLand). – “Bắt lỗi” thị trường bất động sản (ĐTCK).

– Lợi thế tự quyết (DNSG).

– Sửa để bắt nhịp (HQ).

– Mua sắm Tết chưa sôi động (Tin tức).

– Hiệp hội mía đường tiếp tục phản ứng vụ nhập đường của HAG (ĐTCK).

– Tôm Việt rộng đường vào Nhật (TT).

VĂN HÓA-THỂ THAO

1– Lên chùa đầu năm (ĐBND).

– Bản sắc văn hóa độc đáo của người Nam bộ (ĐBND). =>

– Huế: nhiều lễ hội (TT). – Múa rối trên không (ĐBND).

Nhạc chúc Tết (RFA). – Hội Hoa Xuân TP HCM: Hơn 6.000 hiện vật hội tụ (NLĐ).

– Người giữ hồn đờn ca tài tử (ĐBND).

Nhà văn NHẬT TIẾN: Chiếc Áo Tây Vàng – Truyện ngắn (Nhật Tuấn).

CON NGỰA GIÀ CỦA CHÚA TRỊNH – Truyện ngắn của Phùng Cung (Tễu).

Hoài Khanh – Người thi sĩ đi tìm lại cội nguồn của một dòng sông (Nguyễn Hoa Lư).

ĐẦU NĂM XÔNG ĐẤT (Alan Phan). – CÁC BÀI VĂN CÚNG TRONG DỊP TẾT GIÁP NGỌ (Tễu).  – Ngày xuân về làng cá kho Vũ Đại xem kho cá (Lương Kháu Lão). – CHUYỆN TÌNH ĐÊM GIAO THỪA (Hợp Lưu).  – Ảnh: Hội Tết Giáp Ngọ San Francisco (Bùi Văn Phú). – Chợ Tết ở Little Saigon (Phi Vũ). – Nỗi lòng người xa xứ

– Vui là chính (NLĐ). – Không nhiều lựa chọn (NLĐ).

– Người Mỹ mê tuồng (ĐBND).

– Những phong tục đón Tết ở Việt Nam và một số nước châu Á (BVPL).

 

– Xe ngựa – dấu ấn văn hóa vùng Bảy Núi (TT).

– Tột cùng của sự phù phiếm (TN).

– Đi tìm “vàng Hời” (MTG)

–  Táo quân 2014: Táo Giao thông xấu hổ vì vụ hôi bia ở Đồng Nai. (VTC).

– Chuyện tình Nhạc sĩ Châu Kỳ (Phần 4): Giai thoại Đoàn Chuẩn – Mộc Lan (MTG).

 

THỬ TÌM HIỂU VỀ CHIẾC BÁNH CHƯNG VUÔNG (Chép Sử Việt).

– Một việc làm rất không Văn của Sở Văn hóa Hà Nội (PT). – Sài Gòn: “Anh đồ”, “em Đồ” vào mùa cho chữ (Infonet).

– Tản mạn chiều cuối tuần [14] (VHNA).

– Mạn đàm về những món quà cát – hung ngày Tết (DV).

– Hà Nội: Khắc phục tình trạng “rải” tiền lẻ ở lễ hội (DT).

– Phum sóc Khmer rộn ràng ngày lễ Kathina (Tin tức).

– Đi tìm Tô Ngọc Vân qua ký họa  (Tia Sáng).

Kí hiệu học văn học (Trần Đình Sử).

Ngày Tết bàn chuyện “bỏ Tết” (TCPT). – Tết Nguyên Đán 2014: Năm Giáp Ngọ (ĐKN). – TÌNH NGƯỜI, TÌNH NGỰA (Nguyễn Trọng Tạo).

10 CHUYỆN CƯỜI THƯ GIÃN (Nguyễn Trọng Tạo).

Chuyến đi độc đáo của một thầy giáo sắp qua đời để tìm hiểu liệu mình có tạo nên khác biệt (ĐKN).

– Tiết lộ bất ngờ cát sê vai diễn cuối đời của diễn viên Nghị Hách (GDVN).

GIÁO DỤC-KHOA HỌC

1– Tự chủ tuyển sinh: Cần lộ trình hợp lý (SGGP).

<- Dừng tuyển sinh 207 ngành học (NLĐ).

– Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam yêu cầu đặt lại tên đại học (VTC).

– Thống nhất tên gọi bằng tiếng nước ngoài của trường ĐH (GD&TĐ).

–  Bài học từ đổi mới đánh giá học tập của Australia (GD&TĐ).

– Phần mềm giúp giáo viên hiểu được ngôn ngữ tuổi teen (TTXVN).

 

– Dự thảo điều chỉnh phương án tổ chức thi tốt nghiệp THPT: Vẫn còn ý kiến trái chiều (HNM).

– Dừng 207 ngành đào tạo, sinh viên đang học ra sao? (Infonet).

– PTT Vũ Đức Đam: Xem xét lại tên các trường đại học (KP). – Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam yêu cầu đặt lại tên trường đại học (GDVN).

– Đào tạo hệ vừa làm vừa học: “Thả nổi” chất lượng (SGGP).

– Thầy giáo bị tố cho nữ sinh uống bia rồi cưỡng dâm tại nhà (Soha).

– Thầy giáo chửi, tát học sinh bị nghỉ dạy 1 năm (Soha).

 

– Giáo dục vượt khủng hoảng, ai làm? (VNN).

– ĐHQG Hà Nội tuyển sinh theo đánh giá năng lực (Infonet).

– Yêu cầu rà soát đặt tên nước ngoài của các trường đại học (TTXVN).

– Nhà Táo và chuyện con thỏ! (LĐ).

–  Thầy giáo tát, chửi học sinh “nhà vô phúc” bị đình chỉ dạy 1 năm (Soha).

– Sinh viên “lao đao” kiếm tiền tiêu tết (ĐS&PL).

– Joseph John Thomson và những di sản khoa học ở Phòng thí nghiệm Cavendish, Cambridge  (Tia Sáng).

XÃ HỘI-MÔI TRƯỜNG

– Giảm tải bệnh viện: Còn lâu! (NLĐ).

– Hà Tĩnh báo động hiện tượng côn đồ tấn công bệnh viện (VOV).

– Phát hiện 8 cơ sở giò chả, bánh răng bừa dùng hàn the (TTXVN).

1– Chìm tàu chở hàng, thiệt hại 3 tỷ đồng (VOV).

– Hỏa hoạn liên tiếp xảy ra tại thành phố Điện Biên Phủ (TTXVN).

– Bi hài cảnh vạ vật tàu xe về quê ăn Tết (NĐT). – Khổ sở chuyện tàu, xe (NLĐ). – Điệp khúc trễ giờ, hành khách bức xúc, mệt mỏi vì chờ xe về quê ăn Tết (DV). =>

– Vụ “hôi bia” ở Đồng Nai: Hai bị can được tại ngoại (ĐT).

Rác thải điện tử con dao hai lưỡi (RFA).

 

– Cháy lớn, thiêu rụi căn nhà trọ tại TP HCM (VOV).

– “Cò” an ninh sân bay? (PT).

– Người Việt say xỉn vì sai lệch chuẩn tắc rượu bia (MTG).

– Nông dân đón tết trăm triệu với đặc sản tiến vua (Vef).

– Xe tải chở nước bí đao bị lật trên đường, không ai “hôi của” (PLXH).

– Tần suất tội ác tăng sau thảm án Lê Văn Luyện? (Soha).

– Bà mẹ 300 con và bức di chúc nghẹn ngào (Infonet).

– Chuyện phục sinh của người mang hai họ (PT).

 

– Ngày tết vẫn chốt chặn vùng biên chống buôn lậu (TP).

– Người Việt say xỉn vì sai lệch chuẩn tắc rượu bia (MTG).

– Tăng tuổi nghỉ hưu vẫn chưa đủ đồng thuận (ĐTCK).

– Bố chồng và con dâu chết tức tưởi vì hở điện bình nóng lạnh (DV).

– Bế tắc vì sự e dè của những người bạn Việt? (MTG).

QUỐC TẾ

1Damas và đối lập Syria đàm phán về hồ sơ tù nhân và người mất tích (RFI). – Ngày đàm phán thứ 2 giữa Chính phủ Syria và phe đối lập (VOV). – Chưa có tiến triển nào tại Hội nghị hòa bình Syria (PLVN).

<- Ai Cập : Kỷ niệm ba năm cách mạng chìm trong máu (RFI). – 49 người chết trong lúc Ai Cập kỷ niệm 3 năm phong trào nổi dậy (VOA). – Ai Cập sẽ bầu cử Tổng thống trước bầu cử Quốc hội (TTXVN). – Ai Cập thay đổi lộ đồ chính trị (VOA).

– Mỹ yêu cầu Nhật hoàn trả plutoni thời Chiến tranh Lạnh (TTXVN). – Mỹ bác bỏ khả năng thiết lập căn cứ quân sự tại Maldives (VOV). – Nhà tù của Mỹ bị miêu tả là “công xưởng sản xuất Taliban” (TTXVN). – Mỹ tăng cường chiến tranh bí mật toàn cầu (SGGP). – Hé lộ nguyên nhân Mỹ điều tàu chiến vào Biển Đen (TP).

Chính quyền Afghanistan bị bắt quả tang ngụy tạo bằng chứng tố Mỹ (RFI).

– Hải quân Nga, Trung bắt đầu tập trận chung ở Địa Trung Hải (GDVN).

Tất cả các kẻ thù của Putin (ĐCV).

– Bầu cử châu Âu 2014: Cuộc chiến giữa châu Âu cũ và châu Âu mới (ĐBND). – Châu Âu băn khoăn giữa kinh tế và môi trường (ĐBND).

– Đức muốn tăng cường hiện diện quân sự tại châu Phi (VOV).

– Brazil: Biểu tình phản đối World Cup thành bạo động (TTXVN).

– Những phát ngôn nổi tiếng về nghị trường (ĐBND).

Philippines : Chính quyền và phe nổi dậy đạt thỏa thuận hòa bình (RFI).

– Vụ xe tải tông thẳng dinh lãnh đạo Đài Loan: Được lên kế hoạch 1 năm (DT).

 

– Các bên liên quan ở Xy-ri thảo luận vấn đề viện trợ nhân đạo (ND).

– Ai Cập: Bạo loạn kinh hoàng, gần 50 người thiệt mạng (DT). – Ai Cập phản ứng trước quyết định thay đổi trình tự bầu cử (VOV).

– Trung Quốc muốn chiến thăng ưu thế công nghệ Mỹ bằng số lượng vũ khí? (GDVN).

– Edward Snowden: “Giới chức Mỹ muốn giết tôi” (Infonet).

– Gián điệp F-35 sa lưới (Infonet). – Tổng thống Mỹ tuyên chiến với nạn tấn công tình dục (TTXVN). – Xem mặt tên lửa hạm đối không siêu hiện đại của Mỹ (PNT).

– Nga bác tin điều quân đặc nhiệm sang thủ đô Ukraine (TTXVN).

– Tunisia thông qua bản hiến pháp lịch sử thời hậu khủng hoảng (TTXVN).

 

– Thỏa thuận đầu tiên tại hòa đàm Syria (NLĐ).

– Chính phủ Syria cho phụ nữ và trẻ em rời Homs (VTV).

– Thông tin chưa từng công bố: Độc tài Gaddafi cưỡng bức hàng trăm trẻ vị thành niên (MTG).

– Nhân viên ngoại giao Ai Cập bị bắt cóc ở Libya được tự do (TTXVN).

– Mỹ không kích vào phiến quân Somalia, giết chết 5 tay súng (VOV).

– Mỹ cam kết sẽ không nghe lén Hàn Quốc (TN). – NSA do thám các ngành công nghiệp (SGGP). – Tình báo Mỹ không thể phát hiện các chương trình hạt nhân nước ngoài? (TN).

– Đa số người Nhật phản đối thực hiện quyền tự vệ tập thể (TTXVN).

– Indonesia đại tu lớn tàu ngầm Type 209 (KT).

* Video: + Việt Nam quê hương tôi (Phần 33);

* VTV: + Chào buổi sáng – 26/01/2014; + Điểm báo – 26/01/2014; + Báo chí toàn cảnh – 26/01/2014; + Chính sách kinh tế và cuộc sống – 26/01/2014; + Thời sự 12h – 26/01/2014; + Bản tin quốc tế 17h – 26/01/2014; + Thời sự 19h – 26/01/2014.

2282. Điện nguyên tử: Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng lên tiếng hoãn, Rosatom của Nga thúc giục làm liền. Ai là chủ đích thực của Việt Nam?

Nguyễn Hùng, Trần Hoài Nam

Báo Tuổi trẻ số ra ngày 16/01/2014 viết lại toàn văn lời tuyên bố của Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng tại buổi lễ tổng kết của Tập Đoàn Dầu Khi VN (PVN) hôm 15/01/2104 như sau:

“PVN phải đảm bảo khí để làm cụm nhà máy điện 5.000MW thay thế cho 4.000MW điện nguyên tử, bởi nhà máy điện nguyên tử có thể sẽ phải hoãn đến năm 2020 mới khởi công (theo kế hoạch là năm 2014). Làm điện nguyên tử phải an toàn cao nhất, hiệu quả cao nhất, không đạt không làm”

 

Tin nóng và sốt dẻo này đã nhanh chóng được các cơ quan truyền thông, báo chí trong nước và khắp thế giới như AP, RFA, RFI ,VOA, … phổ biến vì mức độ quan trọng của nguồn tin này, ảnh hưởng đến sự tồn vong của đất nước Việt Nam không những cho thế hệ này mà cho nhiều thế hệ người Việt kế tiếp sống trên dải đất hẹp đầy tai ương bảo táp hình chữ “S” thân thương.

Ngay khi đọc được tin này mọi người liền thở phào nhẹ nhỏm: “như vậy là đất nước mình và đặc biệt là người dân sống tại Ninh Thuận sẽ thoát đại nạn phóng xạ nguyên tử”.

Lần này trong khi các chuyên gia nguyên tử có tiếng tăm và trí thức trong ngoài nước chưa lên tiếng có ý kiến về tuyên bố của Thủ Tướng, có thể họ chưa tin vào tin tức đọc được từ  báo chí chứ không phải họ thờ ơ, thì bà con người Việt và người Chàm đặt nặng chữ “TÍN” nên TIN vào lời tuyên bố của Thủ tướng, tin tưởng ở Thủ tướng, tin ở đảng cộng sản Việt Nam, lần này. Tin việc làm của đảng và nhà nước sẽ đi đôi với lời nói của Thủ tướng, của đảng cộng sản Việt Nam, và dự án điện nguyên tử bước đầu sẽ hoãn và cuối cùng sẽ được nhanh chóng hủy bỏ toàn diện để cho dân chúng tại địa phương tỉnh Ninh Thuận được sống bình yên trở lại trên mãnh đất ông cha để lại từ bao đời nay, bảo đảm cho đất nước không bị chia đôi vĩnh viễn vì tai nạn nổ nhà máy điện nguyên tử tại Ninh Thuận. Nhà thơ nổi tiếng người dân tộc Chàm, Insara, vừa có một bài viết nói lên nổi vui mừng vô hạn của anh và của người dân tộc Chàm, Việt sống tại Ninh Thuận đăng trên Blog Basam và Diễn Đàn Xã Hội Dân Sự ngày 26/01/2014. Như vậy là anh Insara sẽ không phải rời bỏ làng quê tại Phan Rang chạy “nạn” đi tá túc với con gái anh tại Đồng Nai (tránh nhiễm xạ, phóng xạ nguyên tử) và những việc làm ích lợi của anh cho cộng đồng dân tộc Chàm tại Ninh Thuận sẽ tiếp tục tồn tại và phát triển.

Tưởng đâu tin vui sẽ kéo dài nhưng ngày 18/01/2014 tin “tức mình” lại đến từ trang mạng nhà nước của Thông Tấn Xã Việt Nam, đưa tin: Ngày 18/1, Tập đoàn Quốc gia Rosatom tại Việt Nam cùng các đơn vị tư vấn của Liên bang Nga đã làm việc với tỉnh Ninh Thuận, trao đổi về việc triển khai xây dựng dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1.” Rosatom thực ra không trao đổi mà ra lệnh bắt buộc lãnh đạo tỉnh Ninh Thuận phải xác định rõ thời hạn bắt đầu xây dựng làng chuyên gia cao cấp với tiêu chuẩn bắt buộc phải hiện đại cho “chuyên gia” Nga hơn 350 người đến ở… nghỉ dưỡng lãnh lương hậu hĩnh trong khi họ không có việc làm tại Nga. Việt Nam có phải là đất Nga của Putin đâu mà tập đoàn đàn em nhiều tai tiếng tham nhũng và rút ruột công trình là tập đoàn mafia điện nguyên tử Rosatom lại hung hăng ra lệnh tỉnh Ninh Thuận phải làm việc này việc nọ, trong khi chính Thủ tướng vừa mới tuyên bố cách ba ngày trước, ngày 15/01/2014, rằng đảng cộng sản và nhà nước Việt Nam  Hoãn khởi công nhà máy điện nguyên tử tới năm 2020, một “đại” dự án mà ngày 18/02/2014 bài viết trên báo Tuổi Trẻ Điện hạt nhân còn ngổn ngang, tiếp theo tin hoãn dự án xây nhà máy điện nguyên tử, cho biết đến hôm nay còn “ngổn ngang” trăm bề, chưa chọn công nghệ, chưa thẩm định, chưa phê duyệt. Tiếp đến, ngày 20/02/2014 báo Dân Trí lại đưa tin tiếp tréo ngoe, rất phản cảm: “Rosatom: nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 vận hành vào năm 2023-2024”.

Tập đoàn Rosatom đang chơi trò gì đây THẬT KHỦNG KHIẾP! MÁY MÓC CỦA LÒ PHẢN ỨNG HẠT NHÂN DO TẬP ĐOÀN ĐIỆN HẠT NHÂN NGA “ROSATOM” LẤP RÁP LÀ HÀNG DZỎM!, có phải vì sợ tuột mất mối lợi quá bở trị giá nhiều tỷ US đôla mà họ dở trò hù dọa, áp lực, khủng bố, đưa cái cầy đi trước con trâu? Rosatom chỉ là một tập đoàn quốc doanh của Nga kinh doanh kiếm lời qua việc mua bán nhà máy điện nguyên tử, nhưng họ lại xem thường những lời nói của một vị nguyên thủ của Việt Nam, lời nói chính thức đại diện cho đảng cộng sản và nhà nước Việt Nam, xem luật lệ của Việt Nam không ra thể thống gì. Hành động gây áp lực thúc ép theo phương cách kẻ cả có “định hướng” mafia của tập đoàn Rosatom là không thể chấp nhân được và cần phải bị công luận cùng báo chí lên án. Đảng cộng sản, nhà nước Việt Nam phải lên tiếng phản đối mạnh với tập đoàn Rosatom và cả với chính phủ Nga.

Bà con dân tộc Chàm, bà con dân tộc Việt tại Ninh Thuận và cả nước rất tin và đặt trọn vẹn lòng tin vào lời nói đầy tâm huyết của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng mà cũng là lời tuyên bố chính thức trước toàn dân của đảng cộng sản Việt Nam. Quyết định hoãn rồi rút khỏi dự án điện nguyên tử của đảng cộng sản Việt Nam và chuyển hướng phát triển điện phi nguyên tử là một quyết định sáng suốt, có tình có lý, quan tâm sâu xa đến sự sống còn của cả nước, sức khỏe và sinh mạng của hàng triệu người dân Việt Nam, tránh được những tai nạn nguyên tử xảy ra gây họa diệt vong diệt vong cho đất nước Việt Nam nhỏ hẹp trong tương lại.

Hoan nghênh quyết định hoãn và để rồi sẽ hủy bỏ toàn diện dự án điện nguyên tử của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, của đảng cộng sản Việt Nam!

Hoan nghênh!

Ngày 27/01/2014

Mừng Tết Giáp Ngọ

Tham khảo:

Hoãn khởi công nhà máy điện nguyên tử tới năm 2020(16/01/2014)

Hoãn khởi công nhà máy điện nguyên tử tới năm 2020 (TT).

Điện hạt nhân còn ngổn ngang (17/01/2014)

Điện hạt nhân còn ngổn ngang (TT).

Khảo sát xây làng chuyên gia cho dự án điện hạt nhân(18/01/2014)

Khảo sát xây làng chuyên gia cho dự án điện hạt nhân (TTXVN).

Rosatom: Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 vận hành vào năm 2023 – 2024

Rosatom: Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 vận hành vào năm 2023 – 2024 (DT).

Thật khủng khiếp! Máy móc của lò phản ứng hạt nhân do tập đoàn điện hạt nhân Nga “Rosatom” lấp áp là hang dzỏm!

– THẬT KHỦNG KHIẾP! MÁY MÓC CỦA LÒ PHẢN ỨNG HẠT NHÂN DO TẬP ĐOÀN ĐIỆN HẠT NHÂN NGA “ROSATOM” LẤP RÁP LÀ HÀNG DZỎM! (BVTQ).

–  Công ty con của Rosatom bị tố giác bán thiết bị thiếu chất lượng dùng cho các lò phản ứng hạt nhân tại Nga và các nước khác, bỏ túi riêng số tiền sai biệt lớn (Boxitvn).

(Nhà máy điện nguyên tử) Thời gian một tiếng thở phào: Insara

 

THẬT KHỦNG KHIẾP! MÁY MÓC CỦA LÒ PHẢN ỨNG HẠT NHÂN DO TẬP ĐOÀN ĐIỆN HẠT NHÂN NGA “ROSATOM” LẤP RÁP LÀ HÀNG DZỎM!

Nguyễn Thế Hùng, Nguyễn Xuân Diện, Nguyễn Hùng chuyển ngữ

 

22/07/2012
Công ty con của Rosatom* bị tố giác bán thiết bị thiếu chất lượng d ùng cho các lò phản ứng hạt nhân tại Nga và các nước ngoài, bỏ túi riêng nhiều tiền lời.

 

 

Charles Digges

 

28/02-2012

 

Các công tố viên Liên Bang Nga đã tố giác một công ty con của tập đoàn điện hạt nhân Nga, Rosatom*, đã tham nhũng nghiêm trọng và sản xuất thiết bị không đạt tiêu chuẩn cho các lò phản ứng hạt nhân đang xây cất tại Nga và các nước khác.

 

Charles digges

28/02-2012

Giám đốc nhà máy chế tạo máy móc Zio-Podolsk, Sergei Shutov, đã bị câu lưu vì thu mua nguyên vật liệu chất lượng thấp giá rẻ để bỏ túi riêng số tiền sai biệt, sau khi có kết quả của cuộc điều tra bởi Cơ Quan An Ninh Liên Bang, FSB, hậu thân của KGB.

 

Không biết có bao nhiêu lò phản ứng hạt nhân nghi ngờ bị ảnh hưởng bởi hành động phạm pháp này, nhưng các lò hạt nhân do Nga xây cất tại Ấn Độ, Bulgari, Iran, Trung Quốc luôn cả những lò hạt nhân đang xây và sửa chửa ngay tại Nga có thể bi ảnh hưởng bởi thiết bị rẻ tiền, dựa vào thời kỳ những các việc làm được hoàn tất và tầm mức của cuộc điều tra mà cơ quan điều tra tiết lộ.

 

 “Mức độ bê bối có thể liên quan đến tất cả lò phản ứng hạt nhân tại Nga và những lò hạt nhân được Nga xây dựng trong những năm qua đòi hỏi phải lập tức tiến hành điều tra,” Tổng Thống của Belloa, Frederic Haugie nói. “Lãnh đạo của chánh quyền Nga ở đâu để giải quyết vi phạm nghiêm trọng như vậy?”

 

Ông Hauge đã bày tỏ sự tức giận rằng tội ác nghiêm trọng và rất to lớn như vậy mà không được nhanh chóng có hành động kiểm tra tất cả lò phản ứng hạt nhân có thề bị ảnh hưởng bi kế hoạch rút ruột bỏ túi riêng, và ông rất bực bội về việc FBS đã không phổ biến nhng lò hạt nhân nào có thể bị ảnh hưởng vì hành động sai trái này.

 

“Chừng nào mà chính quyền Nga không điều tra vụ việc này theo đúng qui trình, chúng tôi sẽ phải yêu cầu cộng đồng thế giới làm việc này,” Ông tuyên bố. “Bellona sẽ theo đuổi sự việc này sát sao hơn”

 

Vladimir Slivyak, đồng chủ tịch Hiệp Hội Bảo Vệ Môi Trường của Nga (Ecodefense) đồng ý với phát biểu của ông Hauge

 

“Ngưng vận hành và tiến hành kiểm tra tổng thể những lò phản ứng hạt nhân mà ZiO-Podolsk đã lắp ráp là tuyệt đối cần thiết,”ông Slivyak nói. “Nếu không thì có nguy cơ xảy ra thảm họa tại nạn hạt nhân tại nhà máy điện hạt nhân với chi phí thu dọn lên đến hằng chục and ngay cả hằng trăm triệu USD sẽ trút lên đầu người đóng thuê,”

 

Vụ điều tra vi phạm hình sự của công ty ZiO-Poldolsk đã được khai triển vào tháng Mười Hai, nhưng tin tức về cuộc điều tra này chỉ được công bố vào tuần trước – một điều bình thưng cho những vụ điều tra của Cảnh Sát Liên Bang Nga (FSB).

 

Những án lệnh đưa ra với ZiO- Poldolsk, nhà máy duy nhất của Nga sản xuất các lò hơi dùng cho các nhà máy điện hạt nhân do tập đoàn Rosatom* xây  trong nước Nga và  cho công ty con của Rosatom, Atomstroiproyekt, để  xây các nhà máy điện hạt nhân tại các nước khác, là một đòn chí tử  đánh vào uy tín của tập đoàn Rosatom.

 

ZiO-Podolsk là chi nhánh của tập đoàn Atomenergomash, được thành lập vào năm 2006. Atomenergomash  được  tập đoàn  nhà nước Atomenergoprom mua lại, năm 2007. Atomenergoprom là một công ty con của tập đoàn quốc doanh Rosatom.

 

Các tài liệu cho thấy cơ xưởng sản xuất thiết bị này đã từng liên hệ đến kỹ nghệ nhạt nhân từ lúc nó được dựng lên. Được thành lập từ năm 1919, nhà máy ZiO-Podolsk sản xuất lò hơi cho nhà máy điện hạt nhân đầu tiên tại Obninsk vào năm 1952,  và đã sản xuất lò hơi cho tất cà lò phản ứng  hạt nhân được xây dựng tại Nga từ ngày đó đến nay.

Cộng đồng bảo vệ môi trường rúng đng sợ hải

Theo các công tố viên, ZiO-Podolsk đã bắt đầu cung cấp thiết bị kém chất lượng từ năm 2007 hoặc cũng có thể sớm hơn. Việc này có ảnh hưởng lớn đến sự an toàn của các nhà máy điện hạt nhân xây dựng bởi, hay mua thiết bị từ, Rosatom tại Bulgaria, Trung Quốc, Ấn Độ và Iran- luôn cả Nga- tạo ra làn sống phẫn nộ và đầy lo lắng trong các nhóm bảo vệ môi trường.

 

Một nguồn tin không chính thức cho biết nhà máy ZiO-Podolsk cũng đang sản xuất  các bộ phận trọng yếu cho cho các bồn cao áp của lò phản ứng hạt nhân và các thiết bị chủ yếu khác cho lò hạt nhân phàn ứng nhanh loại BN-800 tại nhà máy điện hạt nhân Beloyarsk, trong vùng Sverdlovsk tại Urals của Nga.

 

Cơ xưỡng sản xuất thiết bị to lớn này cũng đang sản xuất  lò hơi cho  các nhà máy điện hạt nhân Novoyoronezh, Kalinin, Leningrad của Nga, và Beloyarsk tại Bulgaria, theo nguốn tin của hiệp hội hạt nhân thế giới có trụ sở tại London.

 

Việc thu thập các sai phạm  của  ZiO-Podolsk gồm  tham ô công quỉ dùng mua nguyên liệu theo đúng với yêu cầu về các tiêu chuẩn an toàn cho các lò phản ứng hạt nhân. Rosbalt báo cáo.

 

Cuộc điều tra của Cảnh Sát Liên Bang Nga (FSB) về Tập Đoàn Rosatom*, Nga.

 

Theo như cuộc điều tra của Cảnh Sát Liên Bang Nga – được các hệ thồng truyền thông tường trình rất chi tiết  một cách bất thường – Giám đốc vật tư Shutov bị nghi ngờ đã thông đồng với  nhà cung cấp  thép ATOM-Industriva của Zio-dolsk, mua thép chất lượng thấp dùng chế taọ các thiết bị Tổng giám đốc của ATOM-Industriva, Drmitry Golubev, hiện đang lẫn trốn  sau khi các tội danh tham nhũng nhắm vào ông được chính thức tường trình và chính toà án Moscow này đã ra lệnh bắt giông Shutov. Rosalt cho biết dựa theo nguồn tin của FSB

 

Kế hoạch do Shutov và Golubev cùng nhau cấu kết, bao gồm Shutov lờ đi về tình trạng thiếu chất lượng của thép  mua vào để được chia phần của số tiền lợi thu được bởi ATOM- Industriva, FSB đã nói với Rasbalt, tố giác  rằng những giao dịch được ghi trong các tài liệu kế toán của công ty được tịch thu từ  ông tổng giám đốc của tổ hợp ATOM-Industriva.

 

“Tổ họp này đã mua thép rẻ tiền tại Ukraine rồi sau đó tráo đổi chứng từ như là thép tốt; phần lợi sai biệt được họ chia với nhau,” Rosbalt nói, căn cứ theo nguồn tin của Cảnh Sát Liên Bang Nga.

 

Nhân viên điều tra FSB nói rằng ATOM-Industriva đã sản xuất trị giá khoảng 100 million Roubles (2,5 million Euro) thép tấm, khung thép của đáy lò phản ứng hạt nhân, và các bồn chứa cho nhà  máy ZiO-Podolsk – loại thiết bị đã được giao cho các lò phản ứng hạt nhân tại Nga và các nước – bao gồm những tấm thép ống cho  các lò nấu cao áp tại lò phản ứng hạt nhân Kozloduy NPP của Bulgaria. Các lò nấu cao áp, tuy không liên quan trực tiếp đến sự vận hành an toàn cùa các lò phản ứng hạch tâm, nhưng được dùng để cải tiến hiệu năng sản xuất điện của nhà máy.

 

Nhà máy điện hạt nhân tại Bulgaria bày tỏ mối quan tâm

 

Khi Rosbalt phổ biến chi tiết bài phóng sự vào tuần trước, ban quản lý nhà mày điện hạt nhân Kozloduy NPP đã nhanh chóng trả lời với một bản tuyên bố cho biết hai lò hơi đã hoạt động “không có gì trở ngại” kể từ ngày được lấp ráp và hoạt động năm 2010 và 2011.

 

Tuy nhiên một bản tuyên bố được một cơ quan truyền thông khác phổ biến sau đó 10 tiếng đồng hồ, lại cho biết rằng Chủ Tịch công ty Kozloduy NPP, Alexander Nikolov, trước đó đã gởi một lá thư đến tập đoàn ZiO-Podolsk và Atomstroiexport* yêu cầu họ chính thức chứng nhận chất lượng của thép dùng trong cá lò nấu.

 

Cảnh Sát Liên Bang Nga cho Rosbalt biết rằng chỉ việc dùng thép kém phẩm chất trong việc sản xuất các lò nấu cho nhà máy điện hạt nhân đã tạo ra số tiền lời bất chánh 39 triệu Roubles (1 triệu Euro) cho công ty ATOM-Industriva.

 

Bản tường trình chi tiết sẽ chứng tỏ sự thật

 

Ông Slivyak của tổ chức Bảo Vệ Môi Trường nói ông tin tưởng vào bài tường trình của Rosbalt và những chứng cứ dồi dào xúc tích từ cơ quan FSB, cơ quan điều tra  luôn có khuynh hướng giữ bí mật  hồ sơ điều tra cho trường hợp quan trọng  như vậy.

 

Ngoài những nghi ngờ được nêu ra bi lãnh đạo công ty Kozloduy NPP, Slivyak cũng cho hay rằng nhà máy điện hạt nhân Tianwan tại Trung quốc do Nga xây cất, đã than phiền Rosatom với 3.000 khiếu nại liên quan đến các vật liệu chất lượng thấp dùng đ xây nhà máy điện hạt nhân tại Tianwan, giúp thêm cho sự đáng tin cậy của bàn phúc trình của FSB.

 

Slivyak ghi chú thêm rằng FSB, thường hoạt động như là ngưi thừa sai của chính quyền của ông Vladimir Putin, không được lợi lộc gì về chính trị t việc đánh đo ván  Rosatom- một tập đoàn con cưng trong “hệ thống quyền lực” của Putin.

 

Một tuần sau bài viết của Robalt, Rosatom, mà trước đó từ chối bình luận, và Atomenergomash, đã công bố một văn bản quyết liệt phủ nhận những gì nêu trong bài viết với chi tiết cũng thú vị như những gì không được nói ra.

 

 “Rosatom và Atomenergomash phủ nhận các tin tức liên quan đến thiết bị thiếu phẩm chất tại nhà máy điện hạt nhân được cung cấp bởi ZiO-Podolsk,” bản tuyên bố chung viết.  Hai công ty này nói rằng “tất cả nhng tuyên bố về thiết bị có phẩm chất kém dưới tiêu chuẩn qui định của ZiO-Podolsk đều không đúng và sai trái.”

 

Bản tuyên bố tiếp tục nói: “Một hệ thống kiểm tra gắt gao chất lượng qua nhiu mức bây giờ đã được thành lập tại nhà máy Zio-Podolsk, bao trùm tất cả công đoạn sản xuất: từ việc thẩm định rất chuyên môn đối với những vật liệu mua vào và nguyên liệu quặng cho đến giai kiểm tra giai đoạn cuối cùng trên những thành phẩm. Công tác thẩm định sự đạt yêu cầu về phẩm chất của các thiết bị chuyển giao cho các nhà máy điện hạt nhân của nước ngoài sẽ được thực hiện bởi tổ chức có thẩm quyền OAO Zarubezhatomenergostroi.”

 

Nhưng bản tuyên bố chung đã thất bại trong cố gng phủ nhận những tin tức được cung cấp cho Rosbalt bởi những công tố viên liên quan đến việc bắt giữ những viện chức cao cấp của ZiO-Podolsk và ATOM-Industriva.

 

Hai phát ngôn nhân của FSB được Bellona tiếp xúc đã xác nhận nhng gì mà các đồng nghiệp của họ truyền đạt cho Rosbalt, nhưng từ chối bàn thảo thêm “trong khi đang điều tra”. Họ cũng từ chối bình luận về những gì mà những nhà máy điện hãt nhân khác ngoài Kozloduy có thệ bị liên lụy vì những vật liệu thiết bị thiếu chất lượng xuất xứ từ nhà máy ZiO-Podolsk.

 

Một phát ngôn viên của Văn Phòng Công Tố Trung Ương Nga từ chối bàn thảo về vấn đế này, cũng với lý do là vì cuộc điều tra còn tiếp diễn. Tuyên bố chung của Rosatom- Atomenergomash hoàn toàn tránh nói đến tất cả những vấn đề mà các viên chức điều tra cung cấp cho Rosbalt.

 

Một nhân vật xuất xứ từ ATOM-Industriva cho Robalt biết rằng công ty của ông ta đã từng đối diện với vụ tố tụng tương tự như vậy vào năm 2010, nhưng vụ kiện này đã bị hủy bỏ vì không có đủ bng chứng phạm tội.

 

 “Bây giờ, hơn một năm sau, các công tố viên đã đưa việc làm phạm pháp ra tòa” ông ta nói với Rosbalt và  lên tiếng cho rằng công ty của ông không có tôị gì cả.

 

“Chúng tôi không làm gì có tội – sự vô tội của chúng tôi đẽ dược xác định tại các tòa án” ông nói.

 

Ông Hauge của nhà máy Bellona nói rằng, “Vụ việc này là vụ có thực, cơ quan an ninh Nga cần tiến hành điều tra – thay vì lo tìm cách làm khó dể các tổ chức bảo vệ môi trưng.”

*Tập đoàn Rosatom và công ty con Atomstroiexport được chính quyền Việt Nam giao cho dự án xây nhà máy điện hạt nhân số 1 tại Ninh Thuận! Nếu người Việt mình sau khi đọc bài phóng sự này mà không run sợ đến rởn tóc gáy cho số phận của hằng trăm ngàn người dân sống tại vùng Phan Rang nếu Rosatom và công ty con Atomstroiexport vẫn tiếp tục được cho phép xây thì chắc chắn họ là người lạ.

2279. Trên 15.000 ngàn chữ ký vì Hoàng Sa gởi đến Liên Hiệp Quốc

RFI Tiếng Việt

Thứ bảy 25 Tháng Giêng 2014

Thụy My

1

Chỉ trong vòng một tuần lễ, đã có 15.588 người từ nhiều nơi trên thế giới ký tên vào lá thư gởi cho Liên Hiệp Quốc nhân dịp kỷ niệm 40 năm Trung Quốc dùng vũ lực xâm chiếm quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam. Lá thư được gởi đi trưa 24/01/2014 từ Paris, nhằm nhắc nhở trước thế giới « Hoàng Sa là của Việt Nam », và kêu gọi đưa vấn đề ra trước Tòa án Công lý Quốc tế.

Từ sáng kiến của Quỹ Nghiên cứu Biển Đông và nhóm Biển Đông tại Pháp đã cùng soạn thảo lá thư và vận động thu thập chữ ký. Lá thư nhắc lại sự kiện lịch sử bi hùng ngày 19 và 20/01/1974, quân Trung Quốc đã tấn công và chiếm đóng quần đảo Hoàng Sa sau trận hải chiến ác liệt với Hải quân Việt Nam Cộng Hòa. Đồng thời cũng khẳng định tầm quan trọng của việc thượng tôn luật pháp quốc tế, tố cáo hành động xâm lược của Trung Quốc đã vi phạm nguyên tắc giải quyết các tranh chấp quốc tế bằng biện pháp hòa bình.

 

Chỉ trong khoảng hơn một tuần lễ, đã có 15.588 chữ ký của đủ mọi tầng lớp, đủ mọi lứa tuổi ở trong và ngoài nước, chứng tỏ sự đồng lòng của những người yêu công lý đối với vấn đề Hoàng Sa. Đó là tiếng nói của các nhân sĩ trí thức và những người lao động, những cựu quân nhân cả hai miền Nam Bắc, các tu sĩ thuộc nhiều tôn giáo khác nhau trên mọi miền đất nước Việt Nam cũng như từ nhiều châu lục.

2

Trong lá thư cám ơn đề ngày hôm nay, những người khởi xướng viết : « 15.558 chữ ký là 15.558 tiếng nói yêu thương cho Hoàng Sa, 15.558 bông hoa cho những người đã, đang và sẽ hy sinh để bảo vệ lẽ phải và những quyền chính đáng của mình, là 15.558 cái siết tay vì công lý và hòa bình, 15.558 lời phản kháng cường quyền và bạo lực…Chúng tôi xin tri ân 15.558 lần và hơn thế nữa những tấm lòng ấy ».

Thư cảm ơn nhấn mạnh : « Trên con đường giành lại công lý cho Hoàng Sa, mặc dù rất dài và gian nan, chúng ta không còn đơn độc ».

2280. NHIỆM KỲ CHỦ TỊCH ASEAN CỦA MYANMAR: BÀI HỌC TỪ CAMPUCHIA

THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM (Tài liệu tham khảo đặc biệt)

Thứ Sáu, ngày 24/01/2014

(The Diplomat -13/1/2014)

Liệu những cải cách mới đây có cho phép Myanmar tránh lặp lại nhiệm kỳ tai tiếng của Campuchia?

Tháng 11/2012, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã có chuyến dừng chân ở Myanmar trước khi tham dự Hội nghị thượng đỉnh ASEAN ở Campuchia – lần đầu tiên một vị Tổng thống Mỹ đương nhiệm tới thăm cả hai nước. Trong khi sự xuất hiện của Obama ở Yangon tiêu biểu cho sự ghi nhận quốc tế ngày càng tăng, dù là thận trọng, đối với những bước đi của Myanmar tiến tới cải cách và cam kết với thế giới, nhân viên Nhà Trắng đã nói rõ ràng Obama sẽ không tới Phnom Penh nếu nước này không đăng cai hội nghị thượng đỉnh với tư cách là chủ tịch ASEAN năm 2012.

Trong một cuộc gặp ngắn, căng thẳng với Thủ tướng Campuchia Hun Sen, Obama đã nêu ra nhiều khiếm khuyết về nhân quyền khác nhau của Campuchia. Trong suốt Hội nghị thượng đỉnh, Campuchia đã chịu nhiều áp lực vì ngăn cản các cuộc họp xã hội dân sự, khi các cư dân nghèo khổ, bị đe đọa cưỡng chế nhà cửa để lấy chỗ mở rộng sân bay, đã vẽ ký hiệu “SOS” trên nóc nhà mình để thu hút sự chú ý của các nhà lãnh đạo nước ngoài.

Khi Myanmar đảm nhiệm chức chủ tịch ASEAN năm 2014, nước này cần phải học hỏi kinh nghiệm năm 2012 của Campuchia nếu hy vọng tiếp tục cải thiện danh tiếng của mình. Ou Virak, chủ tịch Trung tâm Nhân quyền Campuchia, gần đây cười phát biểu rằng Myanmar có thể “không học được nhiều điều tốt, nhưng ít nhất họ có thể học được điều phải tránh” từ Campuchia. Giống nhiều người, Virak lạc quan rằng Myanmar sẽ cố gắng hết mình để tránh một nhiệm kỳ chủ tịch như giai đoạn tương đối đáng hổ thẹn của Campuchia. Nhưng cần cân nhắc là chính xác Myanmar sẽ làm thế nào để có thể đạt được mục tiêu này với mức phát triển thấp, các vấn đề đang tiếp diễn về đàn áp và vi phạm nhân quyền, và ảnh hương kinh tế mạnh mẽ của Trung Quốc tương tự như Campuchia.

Trước chuyến thăm vào tháng 11/2012 của Obarna, Campuchia đã chịu nhiều chỉ trích vì gây cản trở cho một cuộc họp cấp ngoại trưởng ASEAN thảo luận về biển Nam Trung Hoa (Biển Đông), nơi Trung Quốc có các tuyên bố chủ quyền chồng lấn với nhiều thành viên của ASEAN. Thế bế tắc này đã dẫn tới việc lần đầu tiên trong lịch sử hơn 4 thập kỷ tồn tại của ASEAN, hiệp hội này không thể ra một thông cáo chung khi kết thúc cuộc họp. Các nước ASEAN khác và các nhà quan sát đã cáo buộc Campuchia hành động do ảnh hưởng của Trung Quốc, một nước ủng hộ tài chính lớn. Tại chính cuộc họp đó, Tổng thống Myanmar Thein Sein và Ngoại trưởng Mỹ khi đó là Hillary Clinton đã gặp nhau để thảo luận về đầu tư nước ngoài được khôi phục lại vào Myanmar – cuộc gặp thứ hai của họ, sau cuộc họp đầu tiên Ở Naypyidaw vào tháng 11/2011.

Những sự kiện đồng thời này đã chứng minh cho cách thức Myanmar cải thiện danh tiếng ngược lại với Campuchia kể từ khi Naypyidaw bắt đầu các cải cách vào năm 2011. Ko Ko Hlaing, trưởng cố vấn chính trị của Tổng thống Myanmar Thein Sein, mới đây đã khẳng định rằng Myanmar hiện cởi mở hơn Campuchia khi nói về tự do truyền thông, xã hội dân sự và bầu cử. Theo hầu hết các nguồn tin thì đây là một sự cường điệu. Nhưng bất chấp những lo ngại đang tiếp diễn về bạo lực sắc tộc và lạm dụng quyền lực, hình ảnh quốc tế của Myanmar đã đi lên mạnh mẽ trong thời gian gần đây, trong khi hình ảnh của Campuchia về vẫn tiếp tục tồi tệ. Trong năm 2013, Myanmar đã vượt qua Campuchia Chỉ số Nhận thức Tham nhũng của tổ chức Minh bạch Quốc tế, khiến Campuchia trở thành thành viên của ASEAN xếp hạng thấp nhất, đứng thứ 160 trong nghiên cứu bao gồm 177 nước.

Myanmar đã thể hiện việc tái gia nhập cộng đồng quốc tế của mình bằng việc đăng cai Diễn đàn Kinh tế Thế giới vào tháng 6/2013 và sau đó, lần đầu tiên trong hơn 40 năm, Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2013, vừa kết thúc ở Naypyidaw. Nhưng chính chức chủ tịch ASEAN của Myanmar sẽ mang lại cho nước này cơ hội để nêu bật tiến bộ chính trị của mình.

Ở trong nước, các cải cách của Myanmar bị đe dọa bởi xung đột sắc tộc đang tiếp diễn – cụ thể là bạo lực và sự phân biệt đối xử nhằm vào người Hồi giáo Rohingya – cũng như các trở ngại chính trị khác. Hiến pháp năm 2008 của nước này hiện dành 25% số ghế quốc hội cho quân đội và sẽ ngăn không cho những người có vợ hoặc chồng hay con cái người nước ngoài, kể cả nhà lãnh đạo đối lập Aung San Suu Kyi, ra tranh cử tổng thổng trong cuộc bầu cử năm 2015 sắp tới.

Tuy nhiên, khi nhắc tới ASEAN, Myanmar đã nhấn mạnh rằng nước này sẽ nỗ lực hết mình để đáp ứng những tiêu chuẩn khu vực khi làm chủ tịch. Vụ trưởng Các vấn đề ASEAN của Myanmar, Aung Lynn, đã nói rằng Myanmar thận trọng quan sát các hội nghị thượng đỉnh ASEAN và sẽ cộng tác chặt chẽ trong năm 2014 với các thành viên khác về Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông, một mục tiêu từ lâu của các nước như Philippines, vốn có tuyên bố chủ quyền chồng lấn với Trung Quốc. Myanmar đã thành lập một nhóm các chuyên gia và quan chức vào tháng 1/2014 để nghiên cứu vấn đề này trước khi đảm nhận chức chủ tịch của mình.

Carl Thayer, một chuyên gia về Đông Nam Á và là giáo sư danh dự tại Đại học New South Wales, đã nói rằng vì Myanmar muốn tiếp tục hưởng lợi từ việc nối lại quan hệ quốc tế và đầu tư, nước này sẽ nỗ lực hết mình, không như Campuchia, để tỏ ra là một chủ tịch ASEAN độc lập và một “nhà trung gian thành thật” cho vấn đề Biển Đông. Ông quan sát thấy rằng trong khi nước chủ tịch năm 2013, Brunei, phát triển và ổn định dù không dân chủ, được cho là một nước chủ nhà có năng lực, cam kết rõ ràng với sự cân bằng đáng chú ý hơn ở Myanmar, nước sẽ làm chủ tịch ASEAN lần đầu tiên.

Thayer cho biết: “Tôi rất ấn tượng với các nhà ngoại giao của Myanmar. Họ coi việc phản ánh điều ASEAN muốn là nằm trong lợi ích của, nhưng cũng nhận thức rõ những sức ép lớn của Trung Quốc áp đặt lên họ”. Do Myanmar cần cân bằng những áp lực này, Thayer dự đoán rằng Myanmar “sẽ đứng về phía ASEAN trong vấn đề Biển Đông, nhưng đó sẽ không phải là một ưu tiên”, ông nói nó có thể không cần là một ưu tiên, do tranh chấp đang có những bước tiến – dù rất chậm chạp – thông qua các kênh ngoại giao và pháp lý nhất định. Ở Brunei, Trung Quốc đã đồng ý tổ chức các cuộc hội đàm chính thức với ASEAN về một bộ quy tắc ứng xử chính thức để quản lý các vùng lãnh hải. Thái Lan, với tư cách là nước điều phối quan hệ Trung Quốc-ASEAN, sẽ tiếp tục chịu trách nhiệm chính đối với việc giám sát các cuộc đàm phán về bộ quy tắc này. Philippines đã đệ đơn kiện Trung Quốc xâm phạm chủ quyền lên Tòa án Quốc tế về Luật biển – một động thái đã bị Trung Quốc bác bỏ – nhưng tòa án này có thể không ra phán quyết cho tới cuối năm 2014.

Thayer cho rằng diễn biến chính có thể khiến vấn đề bùng lên một lần nữa và tác động đến nhiệm kỳ chủ tịch của Myanmar sẽ là nếu Trung Quốc tuyên bố một Vùng nhận dạng phòng không ở Biển Đông, như nước này đã làm vào tháng 11/2013 trên một khu vực của biển Hoa Đông chồng lấn với các tuyên bố của Nhật Bản và Hàn Quốc. Với những mối lo ngại rằng Trung Quốc có thể có một động thái như vậy, và những sự thay đỗi chiến lược của Tokyo và Washington đối với khu vực, Myanmar sẽ phải đối mặt vợi sức ép gia tăng yêu cầu không đứng về phía Trung Quốc trong các vấn đề trên biển, như Campuchia đã làm. Các nhà phân tích nhấn mạnh những hạn chế quyền lực của Myanmar với tư cách là chủ tịch, nhưng họ nói nước này sẽ làm tốt để tiếp tục cách tiếp cận cân bằng mà nước này đã bắt đầu bên cạnh những cải cách khác vào năm 2011 với mục tiêu rõ ràng là giảm bớt sự phụ thuộc kinh tế và chính trị vào Trung Quốc.

Peter Tan Keo, một nhà phân tích độc lập chuyên về ASEAN, cho biết: “Bài học cho Myanmar ở đây là tôn trọng truyền thống ASEAN, nghĩa là đi những bước đi ngoại giao nhỏ bé mà không tạo ra căng thẳng chính trị trong các thành viên ASEAN, và biết những giới hạn chiến lược của nó. Nước này sẽ cần phải hiểu vai trò của mình trong việc xử lý các vấn đề, không phải là kiềm chế chúng vì lợi ích chiến lược của riêng mình, như rõ ràng trong trường hợp Campuchia”. Ông nói Myanmar, giống như Lào và Campuchia, không thể không hợp tác khi nước này “ngập sâu trong nợ nần và phụ thuộc nhiều vào viện trợ nước ngoài. Thay vào đó, nước này phải tiếp tục xây dựng lòng tin và sự nhân nhượng lẫn nhau với các đối tác chiến lược chính trong và ngoài ASEAN, và điều đó bao gồm việc công nhận những tiếng nói về nhân quyền và các nhóm xã hội dân sự”.

Chính phủ Myanmar cho tới nay đã phản ứng tích cực với những yêu cầu cho xã hội dân sự tham gia nhiều hơn vào ASEAN, mặc dù các chuyên gia cảnh báo rằng nước này có thể không hành động đúng như lời nói của mình. Aung Myo Min, giám đốc tổ chức phi chính phủ Bình đẳng Myanmar, nói rằng chính phủ đã cho phép Diễn đàn Nhân dân ASEAN (APF), một loạt các cuộc họp xã hội dân sự được tiến hành hàng năm tại nước chủ tịch ASEAN, diễn ra vào tháng 3. Thông qua APF, các nhà hoạt động sẽ phát triển một nghị trình để trình bày với các nhà lãnh đạo chính trị trước hội nghị thượng đỉnh cấp chính phủ vào tháng 5 và đang làm việc với quan chức chính phủ Myanmar để lựa chọn thời điểm cho một cuộc gặp như vậy.

Aung Myo Min cho rằng đây là một tin tức rất tổt lành, vì “trong các cuộc gặp trước đây, không phải ở Brunei, mà diễn ra ở Campuchia, chính phủ chỉ mời các đại diện được chính phủ lựa chọn, không thực sự là những đại diện của xã hội dân sự”, để chia sẻ ý kiến của họ với các nhà lãnh đạo. Trên thực tế, tại hội nghị thượng đỉnh tháng 4/2012 ở Phnom Penh, Chính phủ Campuchia đã tổ chức cuộc họp APF của riêng mình để cạnh tranh với cuộc họp do xã hội dân sự tổ chức và làm giảm nhẹ các tiếng nói độc lập. Aung Myo Min cho hay Chính phủ Myanmar, nhận ra rằng một đường hướng tương tự sẽ đặt ra những ngờ vực nghiêm trọng đối với sức mạnh cải cách của họ, đã hứa hẹn “công nhận công việc của xã hội dân sự và không có bất kỳ can thiệp nào từ chính phủ”.

Ngay dù nếu chính phủ nuốt lời hứa, các nhà hoạt động Myanmar hy vọng rằng cách họ tổ chức hội nghị sẽ ngăn chính phủ áp dụng những kỹ thuật “chia để trị”. Kyaw Lin Oo, một điều phối viên của Nhóm Làm việc Diễn đàn Nhân dân Myanmar, nói: “Chúng tôi không muốn một số nhóm thân chính phủ tổ chức một hội nghị và các nhóm khác không thân cận với chính phủ tổ chức một hội nghị, như ở Campuchia. Ở Myanmar vào năm 2014, chúng tôi đã quyết định tất cả các nhóm xã hội dân sự phải đoàn kết, do đó chúng tôi chỉ tổ chức một hội nghị xã hội dân sự cho năm 2014”. Ông lưu ý rằng trong suốt Hội nghị thượng đỉnh vào tháng 11/2012 ở Campuchia mà ông tham dự, giới chức Phnom Penh đã gây áp lực đối với một số địa điểm và nhà khách để họ không tiếp nhận những người tham gia APF hoặc trục xuất họ. Ngược lại, Aung Myo Min cho hay Chính phủ Myanmar đã nói rằng họ sẽ giúp cung cấp địa điểm và đảm bảo an ninh cho APF.

Ông Ou Virak thuộc Trung tâm Nhân quyền Campuchia cho rằng trong khi những lời hứa hẹn này là đáng khích lệ, chúng có thể là một phương pháp để bóp nghẹt tác động của các cuộc họp. Ông nói bằng việc đóng cửa các địa điểm và ngăn chặn các cuộc họp, Chính phủ Campuchia cuối cùng lại thu hút nhiều sự chú ý dành cho APF. “Nếu họ thực sự có thể tổ chức những cuộc họp xã hội dân sự đó, thì chúng sẽ có rất ít ảnh hưởng đến cách Campuchia được nhìn nhận với tư cách là chủ tịch”.

Aung Myo Min cho rằng chiến thuật sẵn sàng giúp đỡ hơn của Myanmar vào năm 2014 có thể không tạo ra nhiều sự khuấy động, nhưng các vấn đề rộng lớn hơn đằng sau các cuộc họp là giống nhau ở cả Campuchia lẫn Myanmar và quả thực mở rộng ra cả ASEAN. Ông nói quan trọng nhất trong số đó là sự thiếu vắng quyền sử dụng đất đai của người nghèo. Theo ông, một lý do khiến Campuchia cản trở APF mạnh mẽ đến vậy là mong muốn của họ làm trệch hướng sự chú ý khỏi nhiều vụ cưỡng chế nhà cửa đối với các cư dân sống gần đó. Ở Myanmar, các dự án như đập thủy điện Myitsone do Trung Quốc hỗ trợ cũng đã gây ra các cuộc biểu tình quy mô lớn liên quan đến những lo ngại về thiệt hại về môi trường và chiến dịch cưỡng chế các cư dân sống gần đó. Những tuyên bố rằng việc chính phủ tạm dừng dự án Myitsone vào năm 2011 là một dấu hiệu cho thấy thái độ cải cách của họ giờ đây đã bị đặt dấu hỏi bởi những chỉ dấu cho thấy rằng việc xây dựng có thể bắt đầu lại. Aung Myo Min nói do đó điều đặc biệt quan trọng trong nhiệm kỳ chủ tịch của Myanmar là nước này phải giải quyết các vấn đề về đất đai tốt hơn so với Campuchia.

Lưu ý rằng “nhân quyền chưa bao giờ đứng đầu trong nghị trình ASEAN”, Phil Robertson, Phó Giám đốc khu vực châu Á của tổ chức Theo dõi Nhân Quyền, nói rằng những dấu hiệu về cách Myanmar tiếp cận chức chủ tịch của mình tỏ ra đầy hứa hẹn nhưng “không có gì thực sự là đã hoàn thành ở Myanmar cho tới khi chúng ta thấy nó diễn ra”. Yuyun Wahyuningrum, cố vấn cấp cao về ASEAN và nhân quyền của Nhóm Làm việc Nhân quyền, một liên minh tổ chức phi chính phủ của Indonesia, nhất trí và cho biết giới chính trị Myanmar sẽ có thể giúp xác định liệu AICHR, cơ quan nhân quyền ASEAN, trở nên “mang tính bao hàm hay loại trừ, tham gia hay khép kín” khi được đánh giá lại vào năm 2014. Nhà phân tích Peter Tan Keo bổ sung rằng Myanmar sẽ cần nhớ lại sự chỉ trích về cách Campuchia xử lý những vấn đề như vậy vào năm 2012, khi các nhà lãnh đạo ký kết một Tuyên bố Nhân quyền ASEAN mà không có ý kiến từ các nhóm xã hội dân sự.

Keo lưu ý rằng khả năng của Myanmar thúc đẩy đoàn kết sẽ là đặc biệt quan trọng dưới ánh sáng của những kế hoạch của ASEAN nhằm hội nhập thành một thị trường và cơ sở sản xuất chung vào cuối năm 2015. Ông nói: “Các nước ASEAN hùng mạnh hơn – Indonesia, Singapore, Thái Lan, Malaysia – không nên ngần ngại nhắc nhở Myanmar về tầm quan trọng của việc duy trì ‘sự đoàn kết ASEAN’, đặc biệt là trong việc xây dựng lòng tin và đặc quyền dành cho nhau để chuẩn bị cho sự kết nối năm 2015. Đừng ích kỷ và thiển cận như Campuchia, nước có thể sẽ nằm trong danh sách ‘bất trị’ của ASEAN một thời gian nữa”.

Trong khi nhiệm kỳ chủ tịch ASEAN là một cơ hội cho Myanmar củng cố hơn nữa hình ảnh quốc tế của mình, thực tế khó có khả năng cải thiện với tốc độ tương tự. Cơ sở hạ tầng và các dịch vụ không đầy đủ trong các cuộc họp ASEAN ở thủ đô chưa đến 10 năm tuổi của Myanmar có thể làm mất đi ấn tượng về tiến bộ của Myanmar, nhưng sự bất tiện đó không là gì nếu so với những vấn đề dân số phần lớn rất nghèo của nước này đang phải đối diện, những người cho tới nay hầu như không được lợi gì từ các cải cách. Ou Virak nói: “Phương Tây chỉ đang tìm kiếm cái cớ để quay trở lại Myanmar, có nghĩa là tiến bộ không hoàn toàn phải đáng kể đến thế miễn là Myanmar chỉ ra Myanmar đang thực hiện cải cách”. Joshua Kurlantzick, một thành viên cấp cao về Đông Nam Á thuộc Hội đồng Quan hệ Đối ngoại, gần đây đã viết: “Nhiều nhà kinh tế và quan chức Myanmar lo ngại rằng lượng viện trợ khổng lồ sẽ biến Myanmar thành một Campuchia khác, nơi hàng thập kỷ viện trợ đã thúc đẩy mở rộng kinh tế nhưng cũng đã gây ra lạm phát, bóp méo nền kinh tế và tạo ra một giới tinh hoa nhỏ hưởng lợi chủ yếu từ đầu tư và viện trợ”. Kurlantzick nói rằng ông nghi ngờ Myanmar đã được trang bị để nắm giữ một cách khéo léo chức chủ tịch ASEAN năm 2014 trong khi bận rộn với các mối lo trong nước.

Các quan chức Campuchia đã từ chối bình luận về bài học mà Myanmar có thể thu được từ kinh nghiệm chủ tịch ASEAN của Campuchia. Người phát ngôn của chính phủ Ek Tha chỉ đơn thuần nói: “Campuchia luôn luôn ủng hộ việc giải quyết bất kỳ vấn đề nào thông qua các biện pháp hòa bình”. Nhưng đáng lưu ý là do Shinzo Abe đã vươn tới ASEAN, cả Myanmar và Campuchia gần đây đã ký kết những thỏa thuận mới với Nhật Bản. Myanmar đã có được một thỏa thuận đầu tư; Campuchia đồng ý gia tăng hợp tác an ninh hàng hải. Nhật Bản là một trong những nước hỗ trợ tài chính lớn nhất cho Campuchia, nhưng thỏa thuận mới này, rõ ràng dựa trên khát vọng dân tộc chủ nghĩa hiểu chiến của Abe nhằm kiềm chế Trung Quốc, là đáng chú ý do Campuchia ngăn chặn bất kỳ cuộc đối thoại nào về xung đột Biển Đông tại hội nghị ngoại trưởng chỉ 1 năm trước. Có lẽ trong những động thái như vậy hướng tới cân bằng các mối quan hệ đối ngoại của mình, Campuchia giờ đây đang làm theo Myanmar./.

2281. Nhà nước pháp quyền

Phan Thành Đạt

Nền dân chủ đa đảng và Nhà nước pháp quyền là những nguyên tắc chủ yếu để đảm bảo các quyền tự do cho con người.

(Tuyên ngôn Copenhague, ngày 29 tháng 06 năm 1990)

(Kỳ 1)

image002Luật hiến pháp đưa ra ba điều kiện bắt buộc để trở thành Nhà nước: Lãnh thổ, một hay nhiều cộng đồng người có mong muốn cùng chung sống trên lãnh thổ đó, để cùng nhau xây dựng tương lai. Ngoài ra, Nhà nước cần có chủ quyền bên trong và bên ngoài lãnh thổ. Theo quan điểm của Karl Marx, Nhà nước là một bộ máy trấn áp giai cấp bị trị, nhằm phục vụ giai cấp thống trị, vì trong chế độ tư bản, Nhà nước trở thành công cụ của giai cấp tư sản để phục vụ mục đích bóc lột giai cấp vô sản. Như vậy, Nhà nước là nơi tồn tại của giai cấp này bóc lột giai cấp khác, muốn loại bỏ áp bức bóc lột giữa con người với con người, cần xây dựng một xã hội lí tưởng không có giai cấp, điều này sẽ kéo theo sự biến mất của Nhà nước. Quan điểm triệt để của Karl Marx cản trở nhiều đến việc xây dựng Nhà nước pháp quyền.

Nhà nước pháp quyền là khái niệm dùng để chỉ một Nhà nước được đại diện bằng các cơ quan quyền lực từ trung ương đến địa phương phải hoạt động tuân theo các quy định của pháp luật hiện hành. Công dân sống trong Nhà nước pháp quyền được hưởng các quyền tự do cơ bản. Nhà nước pháp quyền thể hiện nguyên tắc hợp pháp và bình đẳng, Nhà nước này khác biệt với Nhà nước trong tình trạng vô chính phủ.

 

Khái niệm Nhà nước pháp quyền (Rechtsstaat) do người Đức sáng tạo ra, vào nửa sau thế kỉ XIX được các nhà luật học và triết học đề cập đến nhiều. Quan điểm về Nhà nước pháp quyền gắn với nhiệm vụ bảo vệ quyền con người, duy trì và phát huy các giá trị dân chủ. Nhà nước pháp quyền là Nhà nước có tổ chức quyền lực hợp lí, nhằm bảo vệ lợi ích cho con người. Điều 28, Luật cơ bản Đức 1949 (Hiến pháp Đức) quy định các điều khoản trong Hiến pháp của các bang cần tôn trọng các nguyên tắc về dân chủ, cộng hòa và xã hội của Nhà nước pháp quyền, đúng theo tinh thần của Luật cơ bản. Nhà nước pháp quyền theo quan điểm của Pháp và Mỹ gắn với bình đẳng và tự do. Nghĩa là tất cả các quyền cơ bản của con người đều phải được Nhà nước tôn trọng. Nhà nước và công dân phải bình đẳng trước luật pháp, cần có các nguyên tắc cần thiết để duy trì tính bình đẳng đó. Như vậy Nhà nước pháp quyền đồng nghĩa với việc tạo điều kiện cho sự tồn tại của nền dân chủ, hay Nhà nước pháp quyền là một điều kiện kiến tạo nên dân chủ. Nếu tách Nhà nước pháp quyền và dân chủ thành hai khái niệm khác nhau sẽ không có ý nghĩa. Tuy nhiên, tất cả các nền dân chủ đều có Nhà nước pháp quyền, nhưng tất cả các Nhà nước pháp quyền không có nghĩa là có dân chủ. Tôi xin đưa ra 2 ví dụ:

1. Hitler trúng cử với 89 % số phiếu ủng hộ trong cuộc trưng cầu dân ý năm 1933, vào thời điểm đó, Hiến pháp cộng hòa Weimar là Hiến pháp dân chủ, đảm bảo quyền con người, thể lệ bầu cử, ứng cử của các đảng đúng với các nguyên tắc của Nhà nước pháp quyền. Sau khi nắm giữ quyền lực nhờ bầu cử hợp pháp, Hitler và một số phần tử cực hữu trong đảng quốc xã (viết tắt của từ quốc gia xã hội chủ nghĩa), đã thay đổi Nhà nước pháp quyền thành Nhà nước cảnh sát.

2. Cuộc bầu cử tổng thống đầu tiên theo thể lệ bầu cử trực tiếp và phổ quát để lập ra nền cộng hòa đệ nhị năm 1848 ở Pháp, kết quả là Napoléon III, cháu của Napoléon I đã trúng cử, đúng theo các nguyên tắc bầu cử của một Nhà nước dân chủ, sau một thời gian cầm quyền, Napoléon III thực hiện đảo chính vào năm 1850, thiết lập đế chế thứ 2 như Napoléon I và được phong làm hoàng đế. Qua hai ví trên có thể đưa ra kết luận: Nhà nước pháp quyền và dân chủ có liên quan chặt chẽ với nhau, nhưng Nhà nước pháp quyền chưa khẳng định được toàn bộ các điều kiện cơ bản của dân chủ. Khái niệm dân chủ rộng hơn và bao quát khái niệm Nhà nước pháp quyền.

Hans Kelsen cho rằng khái niệm Nhà nước pháp quyền là một thuật ngữ thừa và tối nghĩa vì tất cả các quốc gia đều có hệ thống luật pháp, luật pháp là công cụ quản lí không thể thiếu được của nhà cầm quyền. Luật pháp dù hay hoặc dở, đều thể hiện sức mạnh trấn áp hợp pháp của Nhà nước vì Nhà nước có độc quyền làm ra luật pháp và độc quyền trấn áp, luật pháp thể hiện quyền uy của Nhà nước pháp quyền. Tuy nhiên, cách hiểu hiện nay về  Nhà nước pháp quyền phải là Nhà nước bảo đảm các quyền cơ bản cho con người và những người đại diện cho Nhà nước phải bị xử lí khi vi phạm. Độc quyền của Nhà nước bị giới hạn bởi Hiến pháp.

Ở đây chúng ta cùng bàn thêm về khái niệm Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Thuật ngữ này được Gorbatchev, tổng bí thư đảng cộng sản Liên bang Xô viết sử dụng lần đầu tiên trong Đại hội lần thứ XIX của đảng cộng sản năm 1986, trong buổi lễ bế mạc đại hội đảng cộng sản Liên Xô, Gorbatchev đưa ra kết luận “Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa là đòi hỏi cấp bách, để đảm bảo các quyền tự do cho nhân dân Liên bang Xô viết, đồng thời cũng đảm bảo cho hệ thống tư pháp hoạt động hiệu quả. Luật pháp phải bảo vệ phẩm giá của con người, quyền bất khả xâm phạm nơi ở, bất khả xâm phạm bí mật thư tín, nền dân chủ không thể đi kèm với tính độc đoán và thói vô trách nhiệm”. Bằng các chính sách cải tổ và đổi mới, Gorbachev phải chăng muốn khẳng định vai trò lãnh đạo của đảng cộng sản Liên bang Xô viết bằng cách đổi mới tư duy, đảng sẽ lãnh đạo theo cách thức mới, dân chủ hơn, công khai, minh bạch hơn, đảng cũng sẽ trao nhiều quyền quyết định hơn cho các tổ chức cấp dưới và sẽ khuyến khích các tổ chức dân sự tham gia vào các công tác xã hội ? Sự nghiệp cải cách của Gortbachev đã dẫn tới sụp đổ Liên bang Xô viết và khái niệm Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa khó hiểu này cũng chỉ còn lưu lại trong các văn bản thời đó.

Đảng cộng sản Trung Quốc trong đại hội lần thứ XV năm 1997 cũng xác định phương hướng xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đáp ứng theo nền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa, theo đó, đảng cộng sản sẽ là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và nhân dân. Nhà nước tôn trọng và bảo vệ các quyền cơ bản của công dân. Nhà nước xây dựng nền luật pháp xã hội chủ nghĩa công bằng để phục vụ nhân dân và đảm bảo sự lãnh đạo của đảng. Tất cả các nguyên tắc này đã được Đại hội đảng cộng sản Trung Quốc lần thứ XVII năm 2007 nhất trí thông qua, và được ghi lại trong Hiến pháp Trung Quốc sửa đổi. Nếu như Nhà nước pháp quyền theo quan điểm của Gorbatchev có một số tiêu chuẩn có vẻ giống với xã hội dân chủ phương Tây. Nhà nước pháp quyền theo quan điểm của Trung quốc phải thể hiện sự lãnh đạo của đảng đối với nhân dân, đảng sẽ bảo đảm các quyền tự do cho nhân dân. Nhưng mối quan hệ giữa nhân dân và đảng cộng sản Trung Quốc có mâu thuẫn. Làm sao Nhà nước pháp quyền có thể đảm bảo lợi ích cho nhân dân, khi nhân dân không có quyền bầu ra người lãnh đạo đại diện cho mình, trong khi đó đảng là người lãnh đạo duy nhất, dù nhân dân có muốn hay không.

Nhà nước pháp quyền đối lập với Nhà nước cảnh sát vì quyền lực trong Nhà nước cảnh sát do một số người nắm giữ mà không bị kiểm soát và không bị giới hạn, do đó việc quản lí và điều hành đất nước dễ theo cảm tính, hoặc theo cách độc đoán. Nhà nước pháp quyền thực sự cần phải là Nhà nước dân chủ được khẳng định bằng các nguyên tắc cơ bản của một xã hội dân chủ, đó phải là Nhà nước của dân, do dân và vì dân theo cách suy luận của Abraham Lincoln, chứ không phải Nhà nước chịu sự quản lí của một đảng duy nhất và vận hành theo ý muốn của những người đại diện cho đảng phái đó. Nhà nước pháp quyền là Nhà nước dân chủ tuân theo các nguyên tắc về tổ chức và giám sát (I), các cơ quan công quyền của Nhà nước đó phục vụ nhân dân, đảm bảo công bằng và hợp pháp (II).

I. Nhà nước pháp quyền tôn trọng các nguyên tắc trong hệ thống luật pháp và theo cơ chế giám sát                                                        

Các văn bản có giá trị pháp lí từ thấp đến cao như các đạo luật và Hiến pháp trong Nhà nước pháp quyền được tổ chức theo các thứ bậc chặt chẽ (A), tất cả các cơ quan công quyền đều phải tuân theo. Luật pháp dựa trên các tiêu chí công bằng, đúng đắn nhằm phục vụ con người. Cơ chế giám sát luật pháp để bảo vệ các giá trị của Hiến pháp trở thành điều kiện bắt buộc để duy trì Nhà nước pháp quyền (B).

A. Hiến pháp, các đạo luật và các văn bản dưới luật tuân theo thứ bậc

Hans Kelsen (1881-1973), tác giả cuốn sách Lí thuyết thuần túy về luật pháp nhận định Nhà nước pháp quyền luôn gắn với một hệ thống bao gồm các quy tắc luật pháp có thứ bậc. Ông sắp xếp các quy định này theo một sơ đồ có hình kim tự tháp. Tất cả các văn bản có giá trị pháp lí được sắp xếp từ thấp lên cao, các thông tư, chỉ thị ở cấp bộ, cấp tỉnh thành và địa phương có giá trị thấp nhất về mặt pháp lí, sẽ đứng ở vị trí dưới đáy kim tự tháp, tiếp theo là các nghị định của cơ quan hành pháp để thực thi các đạo luật được Nghị viện thông qua, sau đó là các nghị định của người đứng đầu cơ quan hành pháp (thủ tướng hay tổng thống), các đạo luật và sắc lệnh có vị trí cao hơn nghị định, tiếp đến là luật tổ chức các cơ quan công quyền, sau đó là các hiệp ước quốc tế. Hiến pháp có vị trí cao nhất trong sơ đồ hình kim tự tháp. (Sơ đồ của Hans Kelsen cũng có thể được tính theo tiêu chí dựa trên giá trị từ cao đến thấp của các văn bản luật). Các văn bản có giá trị pháp lí thấp thường có số lượng rất lớn, các văn bản có giá trị pháp lí quan trọng hơn được ban hành với số lượng ít hơn. Văn bản có giá trị cao nhất là Hiến pháp. Trong Nhà nước có nền hành chính tập trung, sẽ chỉ có duy nhất một bản Hiến pháp, ở Nhà nước liên bang thường có Hiến pháp của Nhà nước liên bang và Hiên pháp riêng của các bang như trường hợp của Mỹ và Đức, tuy nhiên Hiến pháp các bang phải tuân theo Hiến pháp của Nhà nước liên bang).     

image004

(Thứ bậc của các văn bản pháp luật trong Nhà nước pháp quyền, theo thứ tự từ trên đỉnh xuống đáy kim tự tháp: Hiến pháp, hiệp ước quốc tế, luật pháp của Hội đồng châu Âu và Liên minh châu Âu, luật tổ chức, luật do nghị viện làm ra, sắc lệnh, nghị định có giá trị ngang luật trong một số hoàn cảnh đặc biệt, nghị định áp dụng luật, thông tư cấp bộ, cấp tỉnh và địa phương.)

Ngay cả Hiến pháp cũng quy định các nguyên tắc có giá trị khác nhau, một số điều khoản trong Hiến pháp quan trọng hơn các điều khoản khác. Ví dụ Luật cơ bản Đức khẳng định từ điều 1 đến điều 20 các quyền tự do của con người, đây là các điều quan trọng nhất. Điều 79-3 ghi nhận nước Đức được tổ chức theo mô hình Nhà nước liên bang. Nguyên tắc này cũng như các quyền cơ bản của con người sẽ không thể thay đổi được. Hiến pháp Pháp năm 1958, trong điều 89 khẳng định, chế độ cộng hòa và chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ là những điều kiện không thể thay đổi trong Hiến pháp. Điều đó xác nhận những nguyên tắc quan trọng nhất của Hiến pháp Pháp được các nhà lập hiến đặc biệt chú ý. Hiến pháp Maroc cũng ghi nhận đất nước này theo thể chế quân chủ lập hiến và nguyên tắc này sẽ không bao giờ thay đổi trong Hiến pháp. Điều 4 trong Hiến pháp Việt Nam vừa sửa đổi khẳng định đảng cộng sản Việt Nam là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội, đây cũng là nguyên tắc quan trọng nhất.

Liệu có quy chế luật pháp nào quan trọng hơn Hiến pháp, hay Hiến pháp là văn bản luật tối cao, không có gì có giá trị nào cao hơn nó ? Hans Kelsen khi được hỏi về vấn đề này, đã không tìm được câu trả lời thuyết phục. Giá trị của Hiến pháp của các nước châu Âu so với các hiệp ước quốc tế hay các nghị định, chỉ thị của các cơ quan thuộc Liên minh châu Âu so với Hiến pháp, văn bản pháp lí nào quan trọng hơn ? Đây vẫn là chủ đề gây tranh cãi vì chưa có quan điểm thống nhất. Tòa án thuộc Liên minh châu Âu, có trụ sở tại Luxembourg cho rằng các nghị quyết của tổ chức này có giá trị cao hơn Hiến pháp của các nước thành viên, (theo phán quyết Simmenthal, 09/03/1978). Hội đồng nhà nước, (Tòa án hành chính tối cao của Pháp), (trong quyết định có tên Sarran et Levacher, 30/10/1998), lại khẳng định Hiến pháp có giá trị cao hơn các văn bản luật của châu Âu và quốc tế. Những quan điểm khác nhau về giá trị của Hiến pháp so với luật pháp quốc tế vẫn chưa tìm được tiếng nói chung giữa các nước và các tổ chức quốc tế. Vì những người có thẩm quyền luôn muốn khẳng định vị trí tối cao của Hiến pháp để bảo vệ tốt hơn chủ quyền dân tộc.

Theo sơ đồ hình kim tự tháp, tất cả các văn bản cấp dưới đều phải tuân theo các quy định của văn bản ở cấp cao hơn, nếu văn bản cấp dưới vi phạm vì nội dung vượt quá thẩm quyền, văn bản đó sẽ bị bãi bỏ, hoặc nếu tồn tại sẽ không có giá trị. Ví dụ các nghị định của chính phủ phải tuân theo luật pháp, luật pháp lại phải tuân theo các công ước quốc tế mà Nhà nước kí kết, đồng thời phải tuân theo Hiến pháp. Đây là điều kiện không thể thiếu được trong Nhà nước pháp quyền, vì con người sống và làm việc theo luật pháp. Một thông báo cấm biểu tình, hay một nghị định cho phép công an được phép nổ súng trong trường hợp cần thiết, hoặc một nghị định nghiêm cấm tiếp cận các nguồn thông tin khác nhau trên mạng Internet đều là những văn bản vượt quá thẩm quyền của cơ quan hành pháp, các văn bản này cần được Nghị viện thảo luận, đây là thẩm quyền của cơ quan lập pháp, nhưng nếu các nội dung cấm trên đây được luật hóa, sẽ lại là các đạo luật vi phạm các công ước quốc tế và vi phạm Hiến pháp. Trong hoàn cảnh đó, tòa án hiến pháp sẽ xem xét tính hợp hiến của các đạo luật. Nhưng nếu không có tòa án hiến pháp, các quy định này vẫn được ban hành. Một khi Nhà nước thực thi các quy định đó mà không hề có cơ chế giám sát các văn bản dưới luật hoặc giám sát các đạo luật, Nhà nước đó không phải là Nhà nước pháp quyền, đó là Nhà nước cảnh sát vì pháp luật trở thành công cụ trấn áp, thay vì để phục vụ quyền lợi cho con người.

Lí thuyết về thứ bậc của các văn bản luật chỉ áp dụng được ở các nước có Hiến pháp viết, hay còn gọi là Hiến pháp khó sửa, đối với một số nước không có Hiến pháp viết như Anh, Israel, ở đó không có sự phân biệt giữa luật và Hiến pháp bởi vì thủ tục thông qua một đạo luật hay một quy định có giá trị ngang hàng với Hiến pháp đều dễ dàng như nhau, do vậy luật có giá trị ngang hàng với các điều khoản của Hiến pháp theo “phong tục tập quán”.

Khi Hiến pháp được Nghị viện thông qua, nhưng không được đưa ra trưng cầu dân ý, (hoặc Hiến pháp được nhân dân phúc quyết, nhưng với tỉ lệ đồng ý rất thấp, khoảng 51 %). Nếu một đạo luật được nhân dân phúc quyết với một tỉ lệ ủng hộ rất cao, khoảng 83 %, chúng ta giả thuyết rằng đạo luật này vi hiến vì nội dung trái với một hay nhiều điều khoản trong Hiến pháp. Trong trường hợp này, cần phải loại bỏ điều khoản ghi trong Hiến pháp, hay phải hủy bỏ đạo luật ? Vì Hiến pháp được ban hành, không theo cơ chế bầu cử dân chủ, hoặc có quá ít cử tri tham gia phúc quyết nên không thể hiện được ý chí và nguyện vọng của đa số các công dân, trong khi đạo luật vi hiến được đa số nhân dân ủng hộ. Trong điều kiện đó, nếu theo đúng trật tự trong sơ đồ hình kim tự tháp của Hans Kelsen, đạo luật vi hiến sẽ bị loại bỏ. Còn nếu theo quan điểm “Ý dân là ý trời”, một khi đạo luật được đa số nhân dân tán thành sẽ có giá trị thuyết phục hơn Hiến pháp do một nhóm người biên soạn và được bỏ phiếu trong phạm vi hẹp tại Nghị viện, với tỉ lệ ủng hộ quá bán. Vậy đạo luật vi hiến hay Hiến pháp sẽ có giá trị cao hơn ? Thực tế tại Thụy Sĩ đã chứng minh, không phải đạo luật nào được nhân dân phúc quyết cũng là những đạo luật đúng đắn, Hiến pháp hay các đạo luật được Nghị viện thông qua nhiều khi lại thể hiện tính chính xác cao hơn so với sự lựa chọn của nhân dân thông qua trưng cầu dân ý. Vì tính chuyên nghiệp của các nghị sĩ có nhiều ưu thế so với mặt bằng nhận thức chung của nhân dân.

B. Giám sát tính hợp hiến các đạo luật trong Nhà nước pháp quyền

Bãi bỏ các đạo luật vi hiến để bảo vệ các giá trị tối cao của Hiến pháp sẽ góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền. Vì vậy, thiết lập tòa bảo hiến trở thành điều kiện bắt buộc để đảm bảo nền dân chủ. Vì nếu không có tòa án hiến pháp, tinh thần của Hiến pháp sẽ không có cơ hội được thực thi, quyền con người sẽ không được bảo vệ trước sức mạnh của Nhà nước. Vai trò của tòa án hiến pháp trong việc bảo vệ quyền con người và xây dựng nền dân chủ là điều không thể phủ nhận. Ở một số nước như Anh, Thụy Điển, Đan Mạch, nhiệm vụ giám sát các đạo luật được giao cho các tiểu ban bên trong Nghị viện, cơ chế giám sát này trong thực tế chỉ mang tính hình thức, tuy nhiên, điều nghịch lí là những quốc gia này lại là những nền dân chủ tiêu biểu nhất.  

Nước Mỹ có cơ chế giám sát luật từ rất sớm. Sáng tạo này là công lao của Tòa án tối cao Mỹ, thông qua phán quyết Marbury v.Madison năm 1803. Trong thực tế Hiến pháp Mỹ năm 1787 không hề nhắc đến cơ chế giám sát các đạo luật vi hiến, phán quyết này thể hiện thẩm quyền của quan tòa trong Nhà nước pháp quyền, quan tòa có trách nhiệm loại bỏ tất cả các đạo luật vi hiến để bảo vệ Hiến pháp. Điều này có nhiều ý nghĩa, vì thẩm quyền của cơ quan lập pháp bị giới hạn, khi muốn đưa ra các dự thảo luật, các nghị sĩ buộc phải phân tích xem những điều luật sẽ được thảo luận có hợp với các nguyên tắc của Hiến pháp không. Sau khi dự luật được ban hành, cơ chế giám sát của cơ quan tư pháp được tiến hành trong các vụ việc cụ thể, đạo luật vẫn có nguy cơ bị loại bỏ trong các vụ tranh chấp. Giám sát luật là nhiệm vụ thường trực đối với tất cả các cấp tòa án từ các bang đến Tòa án tối cao. Điều này đã góp phần đưa Mỹ trở thành Nhà nước pháp quyền.

Tòa án hiến pháp ở châu Âu ra đời năm 1920 tại Áo, theo sáng kiến của Hans Kelsen, Giám sát tính hợp hiến các đạo luật được trao cho một cơ quan duy nhất, đây là hình thức giám sát tập trung, khác với cơ chế giám sát phổ biến ở Mỹ. Các đạo luật trước khi ban hành sẽ được các thẩm phán xem xét tính hợp hiến của chúng, các thẩm phán không thể tự quyết định giám sát mà phải đợi các cấp có thẩm quyền trong bộ máy nhà nước tiến hành các thủ tục để đề nghị tòa án hiến pháp thi hành nhiệm vụ giám sát. Đây là điểm yếu trong cơ chế giám sát luật của châu Âu, vì nếu không có cơ quan nào yêu cầu tòa án giám sát, các đạo luật vi hiến vẫn được thi hành, Hiến pháp luôn luôn có thể bị vi phạm, trong khi đó, các đạo luật vi hiến vẫn tồn tại hiển nhiên.

Các giá trị cơ bản của Hiến pháp như bảo vệ quyền con người, tôn trọng nguyên tắc tam quyền phân lập, bảo đảm tính độc lập của tư pháp, duy trì nền cộng hòa… sẽ luôn bị đe dọa bởi các đạo luật vi hiến vì theo Victor Hugo “Hiến pháp lúc nào cũng có thể bị vi phạm vì nó không kêu được”. Rút kinh nghiệm từ những hạn chế trong phương thức giám sát luật từ khi chưa có hiệu lực, các nước châu Âu đã áp dụng cơ chế giám sát luật sau khi ban hành của Mĩ. Kết quả là, các đạo luật vi hiến sẽ có nhiều khả năng bị loại bỏ, nhờ đó, nhiệm vụ bảo vệ Hiến pháp sẽ được thực hiện hiệu quả hơn. Giám sát các đạo luật vi hiến ở Mỹ và châu Âu về cơ bản giống nhau, điểm khác biệt duy nhất hiện nay là hình thức giám sát phổ quát ở Mỹ thuộc thẩm quyền của tất cả các cấp tòa án, còn tại châu Âu, hình thức giám sát tập trung được giao cho một tòa án hiến pháp duy nhất, có vị trí cao nhất trong hệ thống tư pháp. Đây chính là đặc điểm còn lại từ mô hình tòa án hiến pháp của Áo được nhân rộng ra khắp các nước Tây Âu, sau chiến tranh thế giới thứ hai. Sau khi bức tường Berlin sụp đổ năm 1989, cùng với sự phá sản của chủ nghĩa cộng sản năm 1991, các nước Đông Âu học theo mô hình này, để xây dựng Nhà nước pháp quyền đi kèm với nền dân chủ mới.

(Kỳ 2)

II. Tam quyền phân lập và bảo vệ quyền con người là những điều kiện của Nhà nước pháp quyền

Nguyên tắc tam quyền phân lập là biện pháp hiệu quả ngăn ngừa lạm dụng quyền lực, con người không nên tin tưởng vào sự tồn tại của một xã hội dân chủ công bằng, khi quyền lực tập trung trong tay một cơ quan duy nhất mà không có biện pháp ngăn chặn. Để quyền lực không bị tha hóa, cách tốt nhất là luôn nghi ngờ cảnh giác, bằng cách xây dựng một nền tư pháp độc lập (A), đây là điều kiện không thể thiếu được để bảo vệ các quyền cơ bản của con người (B).

A. Tam quyền phân lập và tư pháp độc lập là sức mạnh của Nhà  nước pháp quyền

Aristote (-384-322 trước công nguyên) là nhà tư tưởng có công đầu tiên xây dựng nguyên tắc tam quyền phân lập sơ khai, là người chịu ảnh hưởng quan điểm triết học lí tưởng của Platon, ông mơ ước xây dựng một thành bang lí tưởng, ông quan sát công việc của các thành bang, (đây cũng là các Nhà nước thu nhỏ thời Hy Lạp cổ). Aristote cho rằng trong mỗi thành bang thường có ba cơ quan phụ trách những công việc khác nhau: Hội đồng tranh luận về những công việc chung, tương đương với nghị viện sau này, tổ chức của các thẩm phán thi hành các nhiệm vụ của thành bang, tương đương với chính phủ, cơ quan tư pháp chịu trách nhiệm xét xử những tranh chấp, tương đương với tòa án sau này. Cách sắp xếp của Aristote không thể hiện sự phân chia quyền lực bên trong Nhà nước, ông chỉ quan tâm đến cách thức tổ chức để nhận biết Nhà nước hoạt động ra sao. Phân tích của Aristote không đề cập việc phân chia quyền lực trong Nhà nước-thành bang, vì trong thực tế, các ủy viên hội đồng có quyền tham gia vào cơ quan hành pháp, cơ quan tư pháp vừa có quyền quản lí công việc chung của Nhà nước vừa có quyền xét xử.

Nguyên tắc tam quyền phân lập được xây dựng từ thời kì ánh sáng và được áp dụng triệt để sau cuộc cách mạng giành độc lập của 13 thuộc địa ở Mỹ năm 1774 và sau cách mạng tư sản Pháp năm 1789. John Locke và Montesquieu là các nhà triết học đi tiên phong trong việc đề cao quyền con người và xây dựng Nhà nước pháp quyền. John Locke nhận định, trong mỗi Nhà nước, luôn luôn tồn tại ba quyền cơ bản: Quyền làm ra luật, quyền thi hành luật và quyền đối ngoại. Montesquieu sau khi quan sát thể chế chính trị ở nước Anh, đưa ra kết luận : Mỗi Nhà nước đều nắm giữ ba quyền cơ bản, đó là sức mạnh lập pháp, sức mạnh hành pháp và sức mạnh tư pháp. Khi cả ba sức mạnh này tập trung trong tay một người hay một nhóm người, con người sống trong Nhà nước đó sẽ không bao giờ có tự do, bởi vì những người nắm giữ quyền lực có thể ban ra các đạo luật độc đoán và thi hành chúng theo kiểu độc đoán. Sức mạnh tư pháp cần tách rời sức mạnh hành pháp và sức mạnh lập pháp bởi vì khi sức mạnh tư pháp gắn chặt với lập pháp, quan tòa sẽ trở thành người làm ra luật, các quyền tự do của con người sẽ bị định đoạt theo cách độc đoán. Khi sức mạnh tư pháp gắn liền với sức mạnh hành pháp, quan tòa sẽ trở thành kẻ áp bức.   

Montesquieu không sử dụng khái niệm tam quyền phân lập, ông quan tâm đến việc phân chia và bố chí quyền lực hợp lí ở mỗi Nhà nước. Cần phải loại bỏ việc lạm quyền và khả năng tập trung tất cả ba quyền cơ bản vào tay một người hay một nhóm người, nếu không thể chế chính trị sẽ bị biến dạng thành độc tài. Montesquieu không nhắc đến tam quyền phân lập ở mức độ biệt lập, nghĩa là ba cơ quan hành pháp, lập pháp và tư pháp không có bất cứ mối liên hệ nào với nhau, điều này chỉ dẫn đến bế tắc. Ông cho rằng quyền lực phải có sự hợp tác hài hòa trong một giới hạn nhất định. Tuy nhiên, ông khẳng định quyền lập pháp phải giữ vị thế độc lập trước quyền hành pháp và tư pháp. Nếu không tất cả sẽ dẫn đến thất bại. Vì sức mạnh tư pháp là phương tiện duy nhất ngăn chặn sức mạnh hành pháp và lập pháp. Montesquieu luôn lo lắng về bổn phận hoàn thành trách nhiệm của mỗi người, ông nhận định con người cần biết tôn trọng luật pháp, thực hiện đúng vai trò và nhiệm vụ được giao. Trong lời giới thiệu của cuốn sách Tinh thần luật, xuất bản tại Genève năm 1748, ông viết: “Nếu như tôi có thể làm được một điều gì đó, để con người luôn có lí do biết yêu bổn phận của mình, như ông vua biết yêu tổ quốc và biết tôn trọng các đạo luật của mình được ban ra, khi đó con người có thể cảm thấy hạnh phúc, khi họ sống ở một đất nước, làm việc trong bộ máy nhà nước và giữ một trách nhiệm quan trọng, tôi tin rằng mình sẽ là người hạnh phúc nhất trong số những người quá cố”. Ông viết thêm: “Nếu như tôi có thể làm được một điều gì đó, để các nhà lãnh đạo có thêm hiểu biết, họ sẽ ý thức được những gì họ cần phải làm, khi các công dân nhận thấy những người ấy làm tốt công việc, các công dân sẽ vui vẻ tuân theo những mệnh lệnh của họ, khi đó tôi tin rằng mình sẽ là người hạnh phúc nhất trong số những người quá cố”.

Quan điểm của Montesquieu về tam quyền phân lập đến nay vẫn gây nhiều tranh cãi, ông không nhắc đến khái niệm này, ông cũng không dùng từ quyền lực mà dùng từ sức mạnh. Montesquieu quan tâm nhiều hơn đến việc phân chia quyền lực để ngăn chặn nguy cơ lạm quyền. Những lập luận như thế thuộc về một nhóm thiểu số các nhà nghiên cứu luật như trường hợp của giáo sư Jean-Philippe Feldman, khoa luật, Đại học Rennes. Đa số các nhà luật học đều cho rằng tam quyền phân lập là quan điểm cụ thể của Montesquieu, tuy ông không nhắc đến khái niệm này trong chương 7 có tiêu đề Bàn về Hiến pháp của nước Anh, nhưng qua cách phân tích, nhiều người sẽ hiểu ngay ông đang bàn về tam quyền phân lập. Xuất phát từ quan điểm của Montesquieu về phân chia quyền lực để tạo sự cân bằng, thế hệ sau phát triển thành nguyên tắc tam quyền phân lập hoàn chỉnh. Tư tưởng của ông từ rất sớm đã được đúc kết lại, trong điều 16, Bản tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền năm 1789.

Những tranh cãi xem liệu Montesquieu có thực sự bàn về tam quyền phân lập hay không, thực ra không cần thiết, bởi vì trong thực tế, tam quyền phân lập đến mức không có bất kì hợp tác nào giữa các cơ quan quyền lực sẽ không thực hiện được, vì khi đó bộ máy nhà nước sẽ không thể hoạt động. Ví dụ cụ thể là trường hợp của nước Mỹ năm 2013, khi cơ quan hành pháp đứng đầu là tổng thống có xung đột với Nghị viện (ở đây là phe cộng hòa tại Thượng viện) về đạo luật Obamacare, kết quả là bộ máy nhà nước đã không thể hoạt động trong suốt 2 tuần, tình hình không thể kéo dài lâu hơn nữa, Thượng viện và bộ máy hành pháp buộc phải thảo luận với nhau, hai bên phải có những nhượng bộ. Tam quyền phân lập chính là phân chia quyền lực hợp lí giữa các cơ quan, đồng thời đảm bảo tính độc lập tương đối cho mỗi cơ quan, nhất là tư pháp.  

Vai trò độc lập của tư pháp là một điều kiện quan trọng để đảm bảo sự tồn tại của Nhà nước pháp quyền, quan tòa cần phải là cái miệng chỉ được phép tuyên bố những lời của luật pháp và làm theo luật pháp. Để đảm bảo cho các quan tòa luôn giữ tư thế độc lập trước áp lực của các cơ quan khác, các nước đưa ra nhiều giải pháp:

Điều III, phần 1, Hiến pháp Mỹ, năm 1787 đưa ra một số quy định để bảo đảm vị trí độc lập của ngành tư pháp: Cơ quan tư pháp của nước Mỹ được giao cho tòa án tối cao và các tòa án cấp dưới. Các thẩm phán ở Tòa án tối cao và tòa án các cấp có quyền giữ chức vụ cho đến khi không thể đảm nhiệm được nữa, họ được nhận lương cố định. Các thẩm phán không thể bị bãi chức trừ khi họ phạm tội và bị xử lí theo thủ tục impeachment.

Điều 97, Luật cơ bản Đức, 1949 quy định các thẩm phán giữ vai trò độc lập, họ được bổ nhiệm chính thức trong một công việc cố định, họ không thể bị bãi chức hoặc bị đình chỉ công tác, hay bị chuyển sang làm công việc khác, hoặc bị buộc phải về hưu, trừ khi có quyết định của cơ quan tư pháp cấp cao theo đúng quy định của luật pháp. Nghị viện có quyền đưa ra một đạo luật quy định tuổi về hưu của quan tòa được bổ nhiệm đến suốt đời, các quyền lợi của họ phải được đảm bảo. Trong trường hợp, tòa án hay các cơ quan hành chính sắp xếp lại việc tổ chức, quan tòa có thể bị luân chuyển đi nơi khác, hoặc đảm nhận nhiệm vụ khác ở tòa án, khi đó tất cả các quyền lợi của quan tòa phải được giữ nguyên.

Điều 117, Hiến pháp Tây Ban Nha, 1978 nêu rõ nền tư pháp xuất phát từ nhân dân, hệ thống tư pháp được các quan tòa và các cán bộ trong ngành đảm nhiệm, thẩm phán giữ vai trò độc lập, không thể bị bãi chức. Thẩm phán chỉ chịu trách nhiệm trước luật pháp và tuân theo luật pháp.

Hiến pháp Pháp năm 1958, trong điều 64 cũng công nhận vị trí độc lập của ngành tư pháp và Tổng thống sẽ là người chịu trách nhiệm duy trì quy định này. Hệ thống luật pháp của Pháp khá phức tạp so với các nước khác vì ở Pháp, ngoài hệ thống tư pháp chuyên xét xử những tranh chấp giữa các công dân, còn có hệ thống các tòa án hành chính chuyên chuyên xét xử các vụ việc tranh chấp giữa các cơ quan nhà nước, hoặc giữa Nhà nước với công dân. Điều 13, luật ngày 16-24 tháng 8 năm 1790 là cơ sở đầu tiên cho sự ra đời của hệ thống tư pháp và hệ thống các tòa án hành chính. Các quan tòa trong lĩnh vực tư pháp hay hành chính đều được đảm bảo các quyền lợi cơ bản: Họ không thể bị bãi miễn, không bị đình chỉ chức vụ, không chịu bất kì sức ép nào.

Các quan tòa có quyền diễn giải luật pháp trong phạm vi quyền hạn của mình, những diễn giải đó chỉ có thể làm sáng tỏ và bổ sung thêm những khoảng trống của luật pháp, họ không có quyền tạo ra các nguyên tắc có giá trị như luật. Để mọi việc được thuận lợi, họ tuân theo các án lệ của tòa án tối cao. Khi nền tư pháp có vị trí độc lập, quyền con người sẽ được đảm bảo tốt hơn, bởi vì luật pháp là quyền lực thứ ba của Nhà nước, nếu có tranh chấp giữa Nhà nước và công dân, luật pháp sẽ bảo vệ Nhà nước trước tiên. Để bảo đảm công bằng giữa Nhà nước và công dân, khi có tranh chấp, tòa án cần có tư thế độc lập, để xét xử đúng theo pháp luật. Khi đó, có thể khẳng định, Nhà nước pháp quyền đã trở thành hiện thực.

B. Bảo vệ quyền con người trong Nhà nước pháp quyền

Nhà nước pháp quyền theo nguyên tắc có vi phạm mới có kết án, khi chúng ta thực hiện các hành vi mà pháp luật không ngăn cấm, không thể gọi đó là vi phạm, khi không có điều khoản nào trong các văn bản luật cảnh báo việc chúng ta làm, quan tòa không có quyền tuyên bố kết án, vì không có bất kì căn cứ luật pháp nào để đánh giá hành vi của con người là sai trái. Béccaria là người đưa ra nguyên tắc này năm 1764. Điều này thể hiện mức độ an toàn của luật pháp, vì người vi phạm sẽ biết chính xác mức độ trừng phạt đối với mình khi đã mắc phải sai phạm. Quyền lực của Nhà nước cũng sẽ bị giới hạn, vì quan tòa áp dụng các đạo luật có nội dung khái quát dành cho tất cả mọi người, nguyên tắc công bằng của luật pháp được đảm bảo.

Nhà nước pháp quyền gắn với các giá trị tự do. John Locke cho rằng con người có các quyền tự nhiên, bất khả xâm phạm, như quyền được sống, quyền tự do và quyền sở hữu. Sau này, các nhà khai sáng ra nước Mỹ đã học theo John Locke khi công bố trong Tuyên ngôn độc lập của nước Mỹ năm 1774: Con người có quyền được sống, quyền tự do và quyền tìm kiếm hạnh phúc. Các nhà cách mạng Pháp năm 1789 cũng rất quan tâm đến việc xây dựng Nhà nước pháp quyền. Họ cho rằng Nhà nước pháp quyền đích thực phải bảo vệ con người, đề cao quyền bình đẳng. Trong xã hội tự do, con người vừa được bảo vệ về quyền lợi vừa phải thực hiện nghĩa vụ. Coi thường hoặc vi phạm quyền con người do thiếu hiểu biết sẽ đem lại bất hạnh cho con người và chính quyền sẽ trở nên tha hóa.

Nhà triết học Condorcet là tác giả của lời mở đầu cho Bản tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền năm 1789, ông viết “Bản tuyên ngôn các quyền tự nhiên và bất khả nhượng, đó là các quyền thiêng liêng của con người, Bản tuyên ngôn này cần được giới thiệu đến tất cả các thành viên trong xã hội, để luôn nhắc nhở họ rằng họ có các quyền và nghĩa vụ.” Condorcet cho rằng các văn bản của cơ quan hành pháp và lập pháp mỗi khi được biên soạn, cần phải được nghiên cứu và đối chiếu với thể chế chính trị, để các văn bản đó luôn được tôn trọng. Nhà nước pháp quyền là nơi con người phải tôn trọng pháp luật và pháp luật phải bảo vệ con người và đem lại hạnh phúc cho họ.

Bản tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền năm 1789 chắc chắn là tuyên ngôn hay nhất và đầy đủ nhất về quyền con người từ trước đến nay, sau này nước Pháp còn có thêm ba bản tuyên ngôn khác về quyền con người, trong các bản Hiến pháp sau đó, nhưng không có văn bản nào hay hơn và đầy đủ hơn. Văn bản này trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều tuyên ngôn khác về quyền con người. Ví dụ Tuyên ngôn phổ quát về quyền con người của Liên hiệp quốc năm 1948, người đọc không mấy khó khăn để nhận biết ảnh hưởng của Tuyên ngôn quyền con người năm 1789 đối với Tuyên ngôn 1948, vì một trong những người biên soạn là René Cassin, ông học theo cách viết của các nhà tư tưởng thời kì cách mạng 1789. Bằng những đóng góp của mình cho sự nghiệp bảo vệ quyền con người, René Cassin được tặng giải Nobel hòa bình.

Nhà nước pháp quyền và tôn trọng quyền con người luôn luôn là một cặp đôi với nhau, trong các bản Hiến pháp dân chủ, các nhà lập hiến luôn đưa ra các giải pháp bắt buộc Nhà nước phải tôn trọng các giá trị ghi trong Hiến pháp, trong đó có quyền con người. Tổng thống Mỹ Ronald Reagan cho rằng: “Hiến pháp là văn bản bảo vệ các quyền công dân, bằng cách chống lại sự lạm quyền của Nhà nước”. Nếu Hiến pháp chỉ là rào chắn bằng giấy trong Nhà nước độc đoán hay độc tài, ở Nhà nước pháp quyền đích thực, Hiến pháp trở thành phương tiện lợi hại để chống lại những vi phạm của các cơ quan công quyền, nhờ có tam quyền phân lập và độc lập của tư pháp.

Nhà nước pháp quyền trong thời kì hiện đại có ý nghĩa rộng hơn, đó phải là Nhà nước phục vụ nhân dân, các nhà lãnh đạo do nhân dân bầu ra theo thể lệ bầu cử tự do. Tất cả các cơ quan công quyền cũng như công dân phải tôn trọng luật pháp, công dân và các đại diện của các cơ quan nhà nước luôn bình đẳng trước luật pháp, không có sự thiên vị và ưu tiên trừ những trường hợp đặc biệt do luật quy định. Trong các vụ kiện cáo, đơn từ phải được xem xét và được nghiên cứu trên cơ sở bình đẳng, để không bên nào bị thiệt. Nhà nước pháp quyền tạo điều kiện cho dân chủ, còn dân chủ lại là nơi trú ngụ của Nhà nước pháp quyền.

Kết luận

Nhà nước pháp quyền là một khái niệm rộng, bao quát nhiều ý nghĩa. Khi phân tích các đặc điểm về Nhà nước pháp quyền, về tam quyền phân lập, chúng ta đang thảo luận những vấn đề trọng tâm của dân chủ. Người viết bài này rất mong các nhà luật học, các nhà nghiên cứu, các nhà văn hóa ở trong và ngoài nước trình bày thêm các khía cạnh khác của Nhà nước pháp quyền và tam quyền phân lập, để đóng góp vào sự nghiệp dân chủ hóa đất nước theo cách ôn hòa.

Nền tảng dân chủ của Việt Nam là các giá trị văn hóa, lịch sử, các bài học đạo đức của cha ông đã để lại từ hàng nghìn năm nay, qua quá trình dựng nước và giữ nước, người Việt Nam chúng ta cần biết kết hợp những thành tựu đó với những giá trị dân chủ của phương Tây để xây dựng Nhà nước pháp quyền. Việc Nhà nước giữ nguyên thể chế chính trị, bằng cách khẳng định lại các nguyên tắc cơ bản trong bản Hiến pháp sửa đổi: như điều 4 công nhận vai trò lãnh đạo duy nhất của đảng, đất đai thuộc sở hữu toàn dân, quyền lực Nhà nước thống nhất có sự phân công phối hợp giữa các cơ quan, Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, chủ nghĩa Mác-Lênin… Tất cả những quy định này không giúp Việt Nam trở thành Nhà nước pháp quyền đúng nghĩa và làm tan biến những hi vọng cuối cùng để đổi mới đất nước, nhiều người Việt Nam trở nên lo lắng vì tương lai của đất nước vì “Khi quá khứ không còn chiếu sáng cho tương lai được nữa, trí tuệ buộc phải bước đi lần mò trong bóng tối ” (Alexis de Tocqueville).

Tài liệu tham khảo

1. De l’esprit des lois, Montesquieu, 1748

2. Les régimes politiques occidentaux, Jean-Louis Quermone, Éditions du Seuil, cinquième édition

3. Les grandes démocraties, Constitutions des États-Unis, de l’Allemagne, de l’Espagne et de l’Italie, Ferdinand Mélin-Soucramanien, Dalloz, 2010

Liệu đá có giấc mơ & cái loa đỏ CAND made in China?

Nguyễn Thị Thanh Bình (Danlambao)Eureka! Chân lý và lý lẽ của kẻ mạnh! Nên rồi họ lại tiếp tục giở trò để lại những vết tích, vết bầm, vết chém, vết đục, vết cắt, vết khoét, vết cứa, vết khoan… trên những giấc mơ rất đỗi Việt Nam của chúng ta. Như thể trong mắt bọn họ, chúng ta chỉ là thứ đá cuội ngu ngơ, thứ đá sỏi lót đường không hơn không kém. Liệu chúng ta còn phải chịu đựng thêm bao lâu nữa, khi những cái loa đỏ CAND đã quá rè, đã quá thời kỳ sử dụng “made in China” mà vẫn cố ré, réo, và thi nhau phét lác vào 300 hay 600 cái màng nhĩ đáng yêu quí nhất của Việt Nam ở tượng đài Lý Thái Tổ hôm 19/1/2014?
Tiếc là những kẻ có tài “sáng chế” quái đản(g) đàn áp có máy cưa và máy thổi bụi của trấn áp bạo lực, và có cả cái lếu láo, giả dối của những cái loa: “xin quý vị giải tán, để công nhân cắt đá thi công cho kịp ăn Tết”, vẫn không hề biết tủi nhục là gì, mà trái lại chắc đang ngồi rung đùi phủ phê khi chừng như “chua thấy quan tài chưa đổ lệ”. Phải nói là có bị đui mù họ mới không nhìn thấy những tên đồ tể khét tiếng nhất thế giới cũng đã thê thảm chết, hay đã chết thê thảm!
À thì ra chúng ta cần phải cất giữ lại mảng đá đau cắt lịch sử “ngày chủ nhật cay mắt vì bụi đá”. Như những mảng đời tan tác vỡ vụn Việt Nam, đang nằm dưới bàn tay quỷ ám, luôn miệng “hảo hảo” chuốc rượu Mao đài. Điều đớn đau và gây phẫn nộ nhất, chính là với một ngày chúng ta cố gắng sống lại với hồn thiêng sông núi và đất nước như thế, chúng ta đã chẳng đòi lấy được gì, ngoài mốc điểm tưởng niệm đặc biệt này để tri ân những tử sĩ đã biểu dương một tấm lòng giữ nước, nhưng lại chính họ là những người đã có cùng tiên tổ, vẫn cứ “mài dao” cho sắc hơn, để tha hồ cõng rắn cắn gà nhà hoặc rước voi về dày mã tổ. “Lệnh trên” là ở đâu, nếu không nằm trong đường dây nóng “song phương” mà thôi?
Những vết cứa, vết dao cắt hôm 19/1 “sợ” là một ngày không xa cũng sẽ cắt lại chính bọn họ, những kẻ đã cạn kiệt giống nòi và tuồng như đã bế tắc, không còn đường nào để lại gần với dân chúng được nữa. Không phải sao và biết trả lời sao với đồng bào đây?
Không còn một “diệu kế” nào mà cứ hòng múa may điên cuồng. Chỉ còn là những trò ruồi hèn hạ và bắt chúng ta có ngày phải chết oan ức trong lòng bàn tay của đám gọi là CAND. Không lẽ chúng ta không nhìn thấy cái loa mang màu máu đỏ có dính chữ CAND, cứ xăm xăm nhã hết âm thanh chát chúa vào cô phóng viên ngoại quốc, là quá phản cảm, nhưng mắc cười (đau) hay sao?
Có người còn đùa, CAND là Công An Nhân Danh (mà lị), hoặc CAND là CÀN D(ân), CẮN D(ân)… Khỏi nhắc thì chúng ta cũng nhớ, có đời thủa nào mà người dân Việt chúng ta bước vào đồn công an chỉ vì mới tình nghi thì còn là một xác sống, nhưng được “mời” đem ra khỏi đồn lại là một xác chết?
Chuyện mảng đá và cái loa hy vọng sẽ còn nhiều người nhớ đến, sẽ còn nhiều văn thi sĩ báo chí trong thôn hoặc đầu thôn cuối xóm nhắc lại, “vịnh” về cho quên mấy nỗi chán chường (cố mà quên là một cách để nhớ, vì làm sao quên được và trái lại cũng không được quên). Một giọt nước (mắt) đáng ra phải được tràn ly, từ hôm trước ở Đà Nẵng đã bị hủy bỏ tức tưởi buổi thắp nên tri ân. Nói chi cho xa, chỉ riêng năm 2013 ở những ven biển nơi đây lực lượng biên phòng cũng đã phát hiện 516 lần tàu bè Trung Cộng xâm phạm chủ quyền. Còn nước mắt nào cho đủ, khi nỗi đau xâm lấn bất nghĩa càng ngày càng tiếp diễn, mà chúng ta dường như người này ùn cho người kia, rốt cuộc không ai dám đứng lên, đôi khi đơn giản chỉ là đòi “trả cá cho ngư dân Việt Nam”, và đơn giản như khi lòng chỉ muốn dâng hoa, dâng nến, dâng hương mà còn bị báng bổ, dập tắt từ trứng nước. Nhân dân ở Đà Nẵng đâu sao không thấy một nhất cử nhất động nào hết, ơi những bước chân “tưởng niệm” đã đi về đâu? Mà tại sao những que diêm ở vùng miền khác không thể đốt lên? Đốt lên đi, dù bắt đầu bằng những que diêm nhỏ, khi bao lâu rồi chúng ta ở khắp vạn nẻo đường quê hương cứ ngồi rủa sả bóng tối? Nếu họ không cho tổ chức, cách dễ nhất là tại sao những người trong chúng ta không ngồi yên trong nhà, ai ở yên nhà người nấy, không cần bước xuống lòng đường làm gì: chỉ một ngày ở nhà tưởng nhớ mà không làm được sao?
Vậy chính họ không những đang bị cùng đường, mà còn đẩy nhân dân đến chỗ đường cùng! Nhân dân sẽ biết mình phải làm gì, như một phản xạ tự nhiên và là điều tất yếu của lịch sử. Cũng như trước hết chúng ta không những “vịnh”, mà cần “vịn” mảng đá, mảnh đá hay cái loa ô nhục này, chính là “vịn” vào lòng tưởng nhớ những mất mát của dân tộc mình đã bị thương tổn liên tục, lại từ những vị đang nắm quyền lãnh đạo có cùng một giống nòi.
Trách người rồi lại trách mình. Nếu tất cả những người con dân Việt biết tự dặn lòng phải trở thành chiến sĩ theo nhiều nghĩa, khi tổ quốc từ biển đảo, đất liền lâm nguy thì liệu có chính sách hay nắm đấm quyền lực trong thời đại toàn cầu nào có thể cản nổi? Nhìn mà xem, xung quanh ta bấy lâu nay làn sóng “đa nguyên” đã dấy lên mạnh mẽ từ Campuchia, Thái Lan, Ukraina, nơi đâu cuộc tuần hành cũng khí thế hàng trăm ngàn người. Nơi đâu cũng là những cái đuốc sống cháy cả người và cả lương tâm thế giới, nhưng đợi đến lúc như ở Tân Cương, Tây Tạng thì mọi sự chừng như đã quá muộn. Tự hỏi cho vui là không lẽ mấy Thủ tướng nước này không biết chơi khăm, chơi xấu nhân dân họ và thả lỏng? Chơi xấu và xử đẹp đến độ, nhân dân Việt Nam chỉ dám đến tưởng niệm những người con yêu của Tổ Quốc được vài trăm người. Vài trăm người với dân số gần 100 triệu, và trong một thủ đô được mệnh danh là chiếc nôi văn hóa của Việt Nam? Phải chăng đây là chuyện đội đá vá trời, khiến không một người Việt tự trọng nào còn kham nổi? Không làm nổi cho chỉ một lần lặng lẽ diễu hành, tưởng niệm ghi ơn biểu tỏ lòng yêu nước? Không làm nổi cho chỉ một lần không quỳ gối trước ngoại xâm? Lực lượng vận động của chúng ta, của tuổi trẻ Việt Nam đang ở đâu?
Con số khiêm nhường 300, thay vì 3000 của “tình hè rực nắng năm 2011” khiến chúng ta muốn coi đây như chỉ là một cuộc hâm nóng lại. Hâm nóng lại có bài bản, tổ chức hơn. Chúng ta vẫn còn những cuộc tưởng niệm kế tiếp, như một lời nhắc nhở của tấm biểu ngữ hôm 19/1 này: “19/1 – 17/2 – 14/3 Nhân dân không bao giờ quên”. Vâng, “Nhân dân không bao giờ quên”, thì nhân dân sẽ phải làm gì? Tại sao Trung Cộng biết khơi gợi tinh thần dân tộc chống bọn Phát Xít Nhật, bật đèn xanh cho nhân dân xuống đường khắp đường phố và thậm chí còn để yên những cử chỉ bạo động như đập phá xe Toyota Nhật, những cửa hàng… và con số của những lúc cao điểm đã lên tới 60.000 người cách đây không lâu, khi những vấn đề tranh chấp càng hứa hẹn gia tăng và vũ bão. Trong khi đó, mối thù truyền kiếp của dân tộc Việt ngàn năm nô lệ, và tinh thần yêu nước bị cản trở nếu không muốn nói là tìm cách triệt tiêu, chỉ vì “cả hai” đều đã rắp tăm giao kèo, bảo kê cho nhau.
Ghi nhận thêm ở đây là điều họ không thể ngờ được. Tôi đặt đoạn văn thơ này là “Ngụy Khúc”, và này nhé:
“Chính mảng đá đã bùng lên mảnh đá 
Mảng đá thô nhám bị những bàn tay nham hiểm vụng về mài dũa 
Hằn từng vết sâu u mê 
Dẫu vậy, đá (loa) dù trơ như đá (loa)
Thì dưới chân tượng đài linh ứng
Khi có sự cọ xát giao thoa
Mảng đá ấy cũng sẽ bốc thành lửa
Chúng ta đã, đang mồi ấm cho nhau chưa?
Bằng những que diêm này, trong màn đêm góp lửa
Trong hoang lạnh của biển đảo đã mù sương 
Chỉ có những mảng đá được 
bị cắt dũa 
Mới chuẩn bị thành sức ma sát vây bủa 
Sự cắt dũa đôi khi làm thành những bước chân 
Những bước chân phẫn nộ không thể lùi bước và không đi tới 
Cũng là đá, nhưng hãy là viên đá đầu tiên 
Những mảng đá rồi cũng sẽ thành đá tảng 
Vậy sao còn đứng đó tập làm thi sĩ huyên thiên 
Cứ hỏi thầm đá ơi, liệu đá có giấc mơ không? 
Giấc mơ của đá chính là giấc mơ của một chí sĩ, một thi sĩ 
Họ sẽ phải viết cùng đá lịch sử 
Không phải chỉ là thứ đá bia trăm năm 
Sự độc ác của những bản mặt nhẵn thín trơ trơ như đá 
Cuối cùng chỉ có đá mới đè bẹp hoặc xây lăng cho họ 
Trong một ngày tất cả những bụi đá cùng bay! 
Những bụi đá đã làm cay mắt chúng ta hôm nay!!!
Và bây giờ chắc bạn biết tại sao tôi gọi đoạn thơ xuôi này là “Ngụy Khúc”. Không phải chỉ vì những điều chúng ta viết ra nơi đây đều bị gán ghép là Ngụy, là phản động đồng nghĩa. Lẽ nào tất cả chỉ là hư ngụy? Không đem nhốt được vào tù nữa, vì hồ sơ nhân quyền của Việt Nam đã dầy cộm như núi, lại chen chân chật đất vào Hội Đồng Nhân Quyền LHQ, rồi TPP nghe tủi hổ xôm trò, nên bây chừ họ phạt tiền coi bộ “dễ ăn” hơn. Lại nhét cho đầy mấy cái túi ba gang, trước khi sắm sửa son phết cho mình chiếc “áo quan” đẹp nhất, để còn “bất ngờ” đi dự dạ tiệc với diêm vương ở tầng cuối địa ngục thì phải. Một lời bàn của Mao Tôn Cương: các “Ngài” làm ơn (làm oán) thả hết những tù nhân lương tâm đi, để khỏi thấy nhục nhã quá, vì chính Thủ tướng nhà mình đã dạy dỗ chính phủ Miến Điện nên học tập dân chủ. Tổng thống Thein Sein không những đã thả hết những tù nhân chính trị, bước một bước nhảy vọt cho quá trình dân chủ, mà còn biết tìm cách thoát khỏi sự kiềm tỏa của một nước bá quyền như Trung Quốc. Bây giờ khi vị Tổng Thống đổi mới đột phá này biết hiến dâng cho đất nước họ, vừa có mặt đúng lúc trong vai trò luân phiên của ASIAN và giữa những khu vực tranh chấp ở Biển Đông, hẳn là chúng ta sẽ thấy những ứng xử tế nhị sâu sắc của ông trong những ngày sắp đến, để không tiếp tục bị phía này phía kia xỏ mũi như chơi.
Nhân đây cho tôi xin “bớ” những sĩ phu Bắc Hà một chút. Cũng xin được thắp ít nhang khói cho vong linh một-người-yêu-nước-mình như Lê Hiếu Đằng, khi giấc thiên thu còn đầy mộng mị, nhưng hãy cố an lành, không thèm nghi ngại nữa về sự độc ác của con người vẫn còn tiếp diễn (dù cũng không khó hiểu, khi chế độ này sai người đến phá đám tang ông. “Phá phách tàn ác” đã là nghề diễu võ dương oai của họ rồi.) Và cho dẫu “ngày mai” ông đã chờ đã đợi vẫn chưa tới, thì con đường ông đã chọn cuối đời chắc hẳn vẫn còn có những Phạm Chí Dũng, “tuổi trẻ tài cao” khác tiếp nối. Lý do tôi muốn níu áo những nhân sĩ trí thức này, vì tôi muốn hỏi: Có phải khi chúng ta thấy “Ngài” Nguyễn Tấn Dũng ra tay bật bất cứ một thứ đèn xanh nào, thì càng nên coi chừng sự an toàn của những cú vượt đèn vàng và cả đèn đỏ, nhưng không lẽ vẫn cứ chịu khó đứng lại chờ và chờ, ở những ngã tư, ngã ba đầy bụi bặm cuộc đời, như chúng ta đã chờ suốt 84 năm qua?
Những khuôn mặt có lòng như nhà báo Nguyễn Hữu Vinh, nhà văn Phạm Toàn, G.S Nguyễn Huệ Chi, T/s Nguyễn Xuân Diện, T/s Nguyễn Quang A, nhà thơ Dương Tường, blogger Nguyễn Lân Thắng, Lã Việt Dũng, Đặng Bích Phượng… khi đọc biểu ngữ của các thanh niên trẻ: “Sang năm tới Hoàng Sa!!!”“Không được bán Hoàng Sa” có thấy đây chính là những mệnh lệnh của dân tộc cho năm con Ngựa (phi nước đại)? Ấn tượng nhất phải nói là câu xác quyết thứ nhất ấy, không tin, chúng ta thử nhờ Danlambao làm cuộc bình chọn giữa “dấu hiệu” Like (thích) và Dislike (không thích) thì biết. Phải xác định ngay điểm hẹn, giờ đã đến, dù ai mà chả biết có khá nhiều điều phải thiên cơ bất khả lậu! Khi mà người ta chơi bài ba lá, chúng ta là những người không có trong tay một tấc sắt nào nên đành chơi bài ngửa? Bề nào thì cũng phải có những vị có tấm lòng yêu “tha nhân” và biết hy sinh cho đất nước, thay vì những lợi ích riêng tư cho chính mình.
Thưa vâng, đồng loạt vâng: Muốn là được, và không muốn cũng không được! Ngày toàn dân toàn cầu dân tộc Việt tự quyết về Hoàng Sa, Trường Sa và Biển Đông. Có lý lắm chứ!!!
40 năm ngày Hoàng Sa bị cưỡng chiếm vì những cuộc đi đêm thề thốt nào đó, thì chính nhân dân Việt Nam phải biết đứng lên để đòi lại. 40 năm trước Việt Nam Cộng Hòa đã đổ máu, và chúng ta vẫn tích trữ máu, và vẫn không dễ gì thiếu máu, là một thời gian quá dài cho một đời người ngậm đắng nuốt cay của Nam Bắc một nhà. Và rồi cho tới 40 năm sau, vẫn phải đoanh tròng nước mắt để chợt nhận ra rằng sự trở về vây khổn của 1000 năm Bắc thuộc lần thứ hai. Đừng an ủi là 40 năm đâu đã dài cho một “phương cách” của chiều dài lịch sử, để rồi cứ lần lửa lạnh lùng và tiếp tục uống thuốc cầm máu, mà chưa thể hóa, hòa những giọt máu cuối cùng của mất mát thương đau này thành sức mạnh toàn dân. Sức mạnh này còn được gọi là “sức mạnh nhược tiểu” cần phải bùng lên để cá lớn không nuốt được cá bé, và con kiến vẫn có thể đi kiện của khoai như thường. Nhất là kể từ khi có bóng dáng xuất hiện như một phép lạ của Liên Hiệp Quốc, thứ tòa án lương tâm (nếu không muốn nói là cả mặt pháp lý công quyền) của một tòa án lương tâm thế giới!
Điều cần thiết là những đi tới của chúng ta sẽ không thể xé lẻ từng chiếc đuốc một, mà phải biết gộp thành một bó đuốc để cùng cháy chung, đốt chung một niềm tin chống ngoại xâm đến kỳ cùng. Và liệu bao giờ Việt Nam mới có cơ may cất đầu lên, để hóa thân thành Rồng lửa Đông Nam Á?
Ở hải ngoại năm nay đánh dấu ngã rẽ quan trọng của những hoạt động tưởng niệm 40 năm Hoàng Sa thất thủ, trải dài từ Hoa Kỳ đến Đức, Pháp, Nhật, Úc… nơi đâu cũng có những bước chân tuần hành trước Tòa lãnh sự Trung Quốc, Tòa lãnh sự Việt Cộng. Cách phản đối nổi bật nhất đến từ tiếng nói của những nghị sĩ đảng Cộng Hòa Mỹ, đòi Obama phải có thái độ mạnh, không thể để Trung Quốc dùng uy lực quân sự thao tác Biển Đông. Một chú ý khác là 15.000 chữ ký của dân Việt khắp nơi, cho một kiến nghị, một thỉnh nguyện thư gởi Liên Hiệp Quốc nhân 40 năm Trung Quốc xâm chiếm Hoàng Sa, do nhóm khởi động “Quỹ Nghiên Cứu Biển Đông và tổ chức Biển Đông tại Pháp” công bố.
Ở miền Đông thủ đô Hoa Kỳ, trong tư cách cá nhân, một nhóm nhỏ gồm bạn bè Phi, một hai em du học sinh và một hai khuôn mặt cộng đồng đại diện mang bức thư “tả oán”, bản Anh ngữ: “Letter to the United Nations on the 40th anniversary of Chinese military interventon on the Paracel archipelago” bỏ vào hộp thư của Tòa lãnh sự Trung Quốc ở Washington. Được biết cùng ngày họ cũng đã ghé ngang khu tập trụng buổi lễ diễn hành “Peacewalk” có nhạc, có trình diễn, có đọc thơ để tưởng nhớ một khuôn mặt đứng thứ hai của thế kỷ được ngưỡng mộ và độc đáo nhất là lãnh tụ Phong trào Dân quyền Mỹ: Dr. Martin Luther King. Họ đến chỉ vì muốn gởi gấm một ước mơ thầm kín trong những tụng ca Tự Do, xóa bỏ 1000 năm ách nô lệ vẫn lừng lững đến nới quê nhà xa xăm cách này cách khác.
Ở đâu đó là tấm biển nhỏ màu trắng cầm trên tay, với những dòng mực đỏ tiếc là không thể viết được bằng máu mình như “cách thế riêng” của một Nguyễn Phương Uyên, và những dòng ấy là: “Follow Dr. martin Luther King / We have a dream / Let Freedom Ring for Vietnam /Stop Red China’s aggression / Stop killing innocent Vietnamese Fishermen / Paracel Island belongs to Vietnam!” “We have a dream” là câu nói đến từ Dr. Luther King trong bài diễn văn nổi tiếng “I have a dream” được đọc trong một cuộc tụ tập 250 ngàn người, được coi là dấu ấn vĩ đại trong lịch sử của Washington D.C.
Hôm đó là ngày 20/1/2004, khá trùng hợp cho những liên tưởng dấu ấn đen 19/1 ở Vườn hoa Lý Thái Tổ, của hai cảnh đời tuy cùng là một đích tưởng niệm, nhưng lại khác xa ngàn kiếp như biên giới của tự do và nô lệ. Và khi một bên vừa xảy ra là những khôi hài áp đảo, có gã “công an nhân dân” phải đóng vai giả dạng, vừa cưa vừa đục vừa tùng xẻo mảng đá vô tội. Đi kèm với chương trình “tạp lục Tùng Lâm” này, là vai trò của những cái loa đỏ mang thương hiệu CAND, đã xin cầu chứng tại China (kỳ thực tôi khó tin ở nước mình, có thứ loa mang màu máu đỏ kỳ quái như thế). Phải nói là loại công an giả dạng hay côn(g) an trá hình này sao họ được giao đúng công việc của những cái loa vô tri thế, dù không biết chính cái loa kia có hay là mình đã bị phản tác dụng không. Phản tác dụng từ khuya.
Sao khi không vẫn cố vác tới để tra tấn khu vực đang tưởng niệm khấn vái thiêng liêng phù trì này. Chuyện mang đá và cái loa đáng ra chúng ta phải đem kể rêu rao cho thế giới biết. Nghĩ lại đã thấy có cô phóng viên nước ngoài kia rồi. Mà có kể chắc họ cũng tưởng mình diễu dở, vì làm sao còn tin được ở thế kỷ 21 này vẫn còn có những nhà lãnh đạo phải nghĩ ra những “mẹo vặt” rẻ tiền, để không cho dân kính bái những tử sĩ đã bảo vệ đất nước, và như thế 600.000 “quân đội nhân dân” coi chừng sẽ có ngày vừa bắt mình trung thành với độc đảng, mà rồi lại bị tước bỏ sự đóng góp xương máu của mình và đồng đội như thường (cả trận Gạc Ma và cuộc chiến biên giới 1979 có lãnh đạo nào còn đoái hoài đến!)
Giấc mơ của đá. Làm sao giải mã nổi. Như thể lời cảnh báo của những đoạn phúc âm buồn. “Anh em hãy cùng nhau sám hối vì nước trời đã gần kề.” Thánh Matthew đã nói thế. Phật cũng có kinh sám hối. Cả trần gian đều biết hối cải.
Nhưng có lẽ Chúa và Phật cũng đâu biết được vẫn có những hạng người không bao giờ biết lỗi lầm chuộc tội. Không biết hay cố tình không biết. Khi những bản mặt sinh ra đã quá phẳng lì trơ đá. Và khi ngay cả cái loa cũng muốn độc chiếm, thì nói gì đến Điều 4 cho tủi. Thôi không đi nói chuyện với ông Giê Su và ông Thích Ca nữa. Nói với mấy ngài “thánh nhân” này đủ mệt rồi!
Liệu những hạng người như thế có còn sót lại một hạt, một giọt nòi giống, để nhận ra rằng ngày phán xét cuối cùng cũng đã đến chân?
Ờ nhỉ, toàn những người phản tự do như vậy, sao khi không lại vinh danh một con đường quận 7, ở ngay “thành phố mang tên bác” bằng một cái tên vĩ đại đã thà chết để chối bỏ nô lệ như Dr. Martin Luther King?
Ờ nhỉ, tự do hay là chết. Hoặc nói theo cách thế của Dr. King, tôi nghĩ phải là “tự sát hay là tự do”, bởi một ngày trước khi vị thủ lãnh của tự do bị ám sát, ông đã tỏ ra bất chấp như một lời tiên tri báo trước cái chết của mình.
Mùa Xuân nào chúng ta sẽ cùng hẹn nhau ở con đường mang tên ông? Hay tôi phải chờ một mùa Xuân Việt Nam chẳng bao giờ hy vọng trở lại?

 

 

Advertisements

Ngày 27/1/2014 – Suy thoái kinh tế, lộ diện những mảng tối tội phạm


TIN LÃNH THỔ

 

TIN XÃ HỘI

 

TIN KINH TẾ

TIN GIÁO DỤC

TIN ĐỜI SỐNG

TIN CÔNG NGHỆ

TIN VĂN HÓA GIẢI TRÍ

TIN THẾ GIỚI

Chúng tôi phát hiện nhiều vấn đề vi phạm tại EVN

Theo ông Huỳnh Phong Tranh, hệ số tỷ suất lợi nhuận đầu tư ngoài ngành nghề chính của EVN đạt tỷ suất thấp. Từ đó, sau khi kết luận thanh tra, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Công Thương chấn chỉnh vấn đề này, phải tập trung đầu tư ngành nghề chính để có v

 

“Nhưng qua thanh tra, chúng tôi phát hiện nhiều vấn đề vi phạm. Trong đó, 121 nghìn tỷ đầu tư ngoài công ty mẹ EVN”.

Trong chuyên mục Dân hỏi Bộ trưởng trả lời hôm nay (26/1) trên VTV1, Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh cho rằng, trong quá trình thanh tra Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Thanh tra Chính phủ đã làm rõ nhiều vấn đề, trong đó có việc đầu tư ngoài công ty mẹ là 121 nghìn tỷ. Có thể nói, Tập đoàn Điện lực Việt Nam trong nhiều năm vừa qua, kết quả hoạt động của đơn vị rất hiệu quả, góp phần phát triển kinh tế xã hội của đất nước, tăng nguồn điện. Đặc biệt là góp phần ổn định kinh tế vĩ mô.

“Nhưng qua thanh tra, chúng tôi phát hiện nhiều vấn đề vi phạm. Trong đó, 121 nghìn tỷ đầu tư ngoài công ty mẹ. Đối với EVN đầu tư 121 nghìn tỷ vượt vốn điều lệ là 45 nghìn tỷ. Nếu nói về mặt quy định thì đầu tư ngoài ngành là không vi phạm các quy định của pháp luật. Vì pháp luật quy định các doanh nghiệp Nhà nước có quyền đầu tư đa ngành, đa lĩnh vực. Nên có thể nói, đầu tư ngoài công ty mẹ dẫn đến các hệ quả mà có thể thấy, thứ nhất làm phân tán nguồn vốn, đầu tư không tập trung ngành nghề chính”, ông Huỳnh Phong Tranh nói.

Cũng theo ông Huỳnh Phong Tranh, hệ số tỷ suất lợi nhuận đầu tư ngoài ngành nghề chính của EVN đạt tỷ suất thấp. Từ đó, sau khi kết luận thanh tra, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Công Thương chấn chỉnh vấn đề này, phải tập trung đầu tư ngành nghề chính để có vốn đầu tư ngành điện, thực hiện hiệu quả trong sản xuất, kinh doanh.

Đến nay, trong quá trình thanh tra và sau kết luận thanh tra, thực hiện ý kiến của Thủ tướng Chính phủ, EVN đã thực hiện lộ trình thoái vốn theo lộ trình Chính phủ quy định.

“Tôi nghĩ, EVN đã thấy vấn đề và đang triển khai thoái vốn và đầu tư vào ngành nghề chính”, Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh nói.

Trước đó, Thanh tra Chính phủ công bố về việc EVN đưa 600 tỷ đồng xây dựng biệt thự, sân tennis, bể bơi tính vào chi phí 6 dự án điện khiến dư luận rất bức xúc. Rồi EVN lại cho nhà máy nhiệt điện Phả Lại vay với lãi suất thấp, rồi lại vay lại một số tiền lớn của nhà máy này cao gấp 8 lần lãi suất cho vay.

Về vấn đề trên, theo ông Huỳnh Phong Tranh, Thanh tra Chính phủ đã kết luận, làm rõ tức là đầu tư tới 6 dự án là nhà ở công nhân, nhà ở chuyên gia, các công trình phúc lợi như sân tennis, bể bơi và các công trình thể thao khác.

Thanh tra Chính phủ phân tích, 6 dự án này con số chính xác là 595 tỷ đồng. Sau khi thanh tra kết luận, có 1 dự án trên 60 tỷ đã được đưa vào giá thành để tính giá thành, đưa vào giá bán điện. Còn lại 5 dự án đang xây dựng và đưa vào sử dụng”, ông Huỳnh Phong Tranh nói.

Cũng theo Tổng Thanh tra Chính phủ, sau khi kết luận của thanh tra, Chính phủ đã chỉ đạo giao cho Bộ Tài chính, Bộ Công thương rà soát lại nội dung nào, đầu tư nào được đưa vào giá thành thì đưa vào giá thành để tính vào giá điện. Còn nội dung nào không được đưa vào giá thành thì tính vào quỹ phúc lợi để đầu tư các dự án tương tự nói trên. Nói tóm lại việc này hoàn toàn không phải 595 tỷ đầu tư và đưa vào giá thành điện hết mà hiện nay có 5 dự án chưa quyết toán. Trong quá trình quyết toán sẽ loại ra cái không phù hợp, không đưa vào giá thành.

Nội dung về cho vay của 2.350 tỷ đồng của Nhiệt điện Phả Lại thì đây là vốn tạm nhàn rỗi của công ty Nhiệt điện Phả Lại, do vậy, hoạt động này khẳng định không phải là hoạt động tín dụng mà huy động nội lực trong Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

“Đối với Tập đoàn Điện lực Việt Nam thực hiện việc này là hết sức bình thường, góp phần vào việc đầu tư vào ngành điện. Chúng tôi đã xem xét và thấy rằng không vi phạm pháp luật, chúng tôi đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ hoạt động này không vi phạm về hoạt động tín dụng, nên không đưa vào những kết luận là vi phạm của Tập đoàn Điện lực Việt Nam”, Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh nói.

THEO BIZLIVE

Năm 2014, VNĐ sẽ ra sao?

Đang có nhiều yếu tố hỗ trợ cho sự ổn định của đồng tiền Việt Nam nhưng vẫn còn nhiều rủi ro mà đồng nội tệ phải đối mặt trong năm 2014

Ngân hàng HSBC Việt Nam vừa công bố “Báo cáo triển vọng tiền tệ Việt Nam” với nội dung phân tích các yếu tố nền tảng giúp ổn định VNĐ trong hiện tại.

Ổn định nhưng vẫn rủi ro

Theo HSBC, cán cân thương mại đã phục hồi vào nửa sau năm 2013 do tình hình xuất khẩu tốt hơn, được hỗ trợ bởi đồng VNĐ yếu đi và các yếu tố mùa vụ. Đó là chưa kể, theo nhận định của nhiều chuyên gia, trong 2 năm nay, cán cân thanh toán tổng thể của Việt Nam tương đối cân bằng; chênh lệch xuất siêu, nhập siêu không đáng kể, yếu tố lạm phát có biểu hiện tích cực… là những tín hiệu tốt cho VNĐ.

Chuyên gia tài chính – ngân hàng Nguyễn Trí Hiếu cho rằng hiện mức lạm phát 6,04% năm 2013 và dự báo khoảng 7% vào năm 2014 là mức thấp và kiểm soát lạm phát thấp như thế sẽ giữ cho sự ổn định của VNĐ. Ngoài ra, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cũng thành công trong việc xóa bỏ hiện tượng đô-la hóa, giúp thị trường ngoại hối ổn định; xây dựng và tạo được sự ổn định trong thị trường vàng.

Bên cạnh đó, một điểm đáng lưu tâm là việc dòng vốn nước ngoài tiếp tục chảy vào mạnh sẽ là yếu tố hỗ trợ cho sự ổn định của VNĐ. Chỉ riêng 10 tháng đầu năm 2013, vốn đầu tư nước ngoài đăng ký đã đạt 19,2 tỉ USD, vượt chỉ tiêu cả năm do Chính phủ đề ra là 13-14 tỉ USD. Tuy vậy, dòng vốn đầu tư nước ngoài cũng khiến doanh nghiệp (DN) trong nước đối mặt với nhiều rủi ro. Theo chuyên gia tài chính – ngân hàng Bùi Kiến Thành, vấn đề phát triển ngoại thương, kêu gọi đầu tư nước ngoài phải được nghiên cứu kỹ lưỡng dù dòng vốn đầu tư tích cực từ nước ngoài có thể giúp NHNN củng cố dự trữ ngoại hối, cải thiện khả năng bảo đảm nhập khẩu của Việt Nam. “Phát triển đầu tư nước ngoài hợp lý chứ không phải cứ trải thảm ra cho đầu tư nước ngoài vào chèn ép DN Việt Nam” – ông Thành nói.

HSBC cũng nêu ra một số rủi ro khi ổn định về tài khoản vãng lai và lạm phát thường có khuynh hướng ngắn hạn, vì thế vẫn cần chính sách tiền tệ đúng đắn để kiểm soát 2 yếu tố này. “Dấu hiệu nới lỏng tiền tệ quá mức hay một đợt tăng lạm phát sẽ mang tính chất cảnh báo đối với đồng nội tệ. Tình hình thắt chặt vay mượn và tái cơ cấu sẽ còn tiếp tục diễn ra làm tăng thêm áp lực đối với chất lượng tín dụng và làm trì trệ tốc độ tăng trưởng” – HSBC nhận định.

Điều chỉnh tăng tỉ giá 2%-3% trong năm 2014?

Chuyên gia Nguyễn Trí Hiếu nhận định biến động tỉ giá năm 2014 có thể lên tới 2%-3%. Cơ sở của dự báo này là lạm phát của đồng USD trong năm qua khoảng 2%, lạm phát của Việt Nam trên 6%, như vậy là chênh lệch khoảng hơn 4%. “Nếu không kể những yếu tố khác thì VNĐ phải biến động trong năm qua ít nhất 4%. Áp lực đó chắc chắn sẽ kéo qua năm 2014. Như vậy, chỉ riêng áp lực từ phía lạm phát cũng đã cần sự điều chỉnh, nếu không thì việc tăng giá VNĐ so với USD rõ ràng là nghịch lý vì khi tiền đồng bị định giá cao sẽ gây bất lợi cho xuất khẩu. Thêm nữa, năm 2014, nền kinh tế có thể phát triển khả quan hơn thì cầu sẽ tăng, nhập khẩu tăng, do đó cũng tạo áp lực trên thị trường ngoại hối.

Nhiều nghiên cứu khác cũng cho rằng tỉ giá nên được điều chỉnh tăng trong năm 2014. Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia nhận định năm 2014, chính sách tỉ giá cần linh hoạt hơn nữa nhằm hỗ trợ năng lực cạnh tranh của hàng xuất khẩu Việt Nam. Cụ thể, nên xác lập một ngang giá tiền tệ mới trong bối cảnh khủng hoảng tài chính tiền tệ thế giới 2007-2008 đã xác lập một mặt bằng giá mới”. Trung tâm Nghiên cứu BIDV cũng cho rằng điều chỉnh tỉ giá ở mức 2%-4% là để hỗ trợ xuất khẩu và cải thiện cán cân thương mại cũng như cán cân tổng thể.

Tuy nhiên, theo NHNN, có rất nhiều áp lực trong điều hành tỉ giá do nạn đầu cơ, tâm lý kỳ vọng của thị trường và đặc biệt là sự mất cân đối cung cầu trên thị trường ngoại tệ. Ông Nguyễn Quang Huy, Vụ trưởng Vụ Quản lý ngoại hối – NHNN, cho rằng gánh nặng lên tỉ giá rất lớn khi phải “ôm” nhiều yêu cầu của chính sách như tăng dự trữ ngoại hối, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, tăng khả năng cạnh tranh, bảo đảm các tổ chức tín dụng hoạt động an toàn.

Lãi suất nên ổn định ở 5%

Chuyên gia Bùi Kiến Thành cho rằng DN Việt Nam không thể nào cạnh tranh với DN nước ngoài khi lãi suất dành cho họ chỉ 1%-2% trong khi DN trong nước phải chịu đến 10%. Lãi suất nên ở mức hợp lý là 5% và kéo dài ra trong trung hạn, dài hạn để DN có cơ sở bền vững lập kế hoạch sản xuất – kinh doanh. Ông Phạm Hồng Hải, Giám đốc Khối ngân hàng toàn cầu, kinh doanh tiền tệ và thị trường vốn – HSBC Việt Nam, bình luận: “Mức lạm phát hơn 6% của năm qua dù rất thấp so với “chuẩn Việt Nam” nhưng vẫn là mức cao so với các nước trong khu vực. Do đó, bài toán về dài hạn là làm sao phải “ép” lạm phát xuống thấp hơn nữa. Khi lạm phát và kỳ vọng lạm phát thực sự xuống thấp, việc điều hành lãi suất cũng giảm xuống được, tỉ giá giữ ổn định được”.

Theo Người lao động

Suy thoái kinh tế, lộ diện những mảng tối tội phạm

Không ít cán bộ, công chức trong cơ quan công quyền Nhà nước tìm các thủ đoạn tinh vi móc ngoặc trong – ngoài để bòn rút tiền, tài sản Nhà nước.

Trong điều kiện kinh tế suy thoái, kinh doanh khó khăn, đặc biệt cơn “địa chấn” địa ốc rớt giá hàng loạt đã lộ diện mảng tối tội phạm kinh tế với những chiêu thuật mà khi bình thường vốn tiềm ẩn. Không ít cán bộ, công chức trong cơ quan công quyền Nhà nước tìm các thủ đoạn tinh vi móc ngoặc trong – ngoài để bòn rút tiền, tài sản Nhà nước. Nhiều vụ đã được phát hiện, ngăn chặn và xử lý, tuy nhiên “tội phạm ẩn” trong lĩnh vực này vẫn là điều đáng quan ngại.

Những chiêu tinh vi buôn lậu, trốn thuế

Tình hình kinh tế khó khăn và ảnh hưởng của việc thắt chặt tín dụng, nhất là dư nợ cho vay bất động sản khiến nhiều doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh bất động sản lâm vào tình trạng khó khăn, hàng tồn kho nhiều, thua lỗ, phá sản, ảnh hưởng lớn đến nhiều ngành sản xuất kinh doanh khác. Tình hình này cũng khiến cho tội phạm lừa đảo, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, chiếm dụng vốn lẫn nhau, chiếm đoạt tiền vốn của ngân hàng trong lĩnh vực đầu tư, xây dựng cơ bản, bất động sản diễn ra phức tạp và có xu hướng gia tăng.

Đáng chú ý, CQĐT đã phát hiện một số tổ chức, cá nhân lợi dụng chủ trương, chính sách triển khai dự án của Nhà nước và sự thiếu thông tin, lòng tham của người dân, giả danh cán bộ cơ quan Trung ương để thu gom giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) lập dự án xin hỗ trợ vốn hoặc “chạy” dự án để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.

Trong khi đó, hoạt động buôn lậu, trốn thuế, buôn bán, vận chuyển hàng cấm và gian lận thương mại diễn ra phức tạp, trên cả tuyến đường bộ, đường không và đường biển; mặt hàng buôn lậu chủ yếu là khoáng sản, xăng dầu, thuốc lá, hàng điện tử, hàng cấm.

Đáng chú ý là tình trạng lợi dụng chính sách tạm nhập tái xuất, chính sách ưu đãi đối với Việt kiều hồi hương được nhập khẩu xe ô tô để buôn lậu, trốn thuế; lợi dụng cơ chế kiểm soát hải quan theo các luồng xanh – vàng – đỏ, khai báo hàng thuộc luồng miễn kiểm tra hoặc lợi dụng công tác quản lý thiếu chặt chẽ, các đối tượng mua chuộc cán bộ hải quan, an ninh cửa khẩu thoái hóa, biến chất để nhập lậu hàng cao cấp, có giá trị cao, hàng cấm nhập vào nội địa (như việc CQĐT bắt giữ và khởi tố 5 vụ, 6 bị can, thu giữ 23,2kg sừng tê giác, 116,2kg ngà voi và sản phẩm từ ngà voi, hàng ngàn điện thoại Iphone, máy tính bảng Ipad… tại sân bay quốc tế Nội Bài và Tân Sơn Nhất).

Khi vàng miếng SJC trở thành thương hiệu vàng quốc gia, Ngân hàng Nhà nước độc quyền từ khâu nhập khẩu, sản xuất, gia công đến kiểm định chất lượng dẫn đến tình trạng vàng SJC bị làm giả, làm nhái và do giá vàng trong nước chênh lệnh cao hơn nhiều so với giá vàng thế giới nên hoạt động nhập lậu vàng diễn biến phức tạp (phát hiện, bắt giữ 3 vụ, thu 35kg vàng). Tình trạng trốn thuế của các doanh nghiệp FDI thông qua hình thức chuyển giá gây thất thu ngân sách, nhưng việc phát hiện xử lý còn gặp nhiều khó khăn.

Ngày 13/12/2013, Công an tỉnh Quảng Nam đã khởi tố, bắt tạm giam ông Nguyễn Hữu Khánh (38 tuổi, Phó Giám đốc Ngân hàng Agribank chi nhánh huyện Nam Trà My) và cộng sự về hành vi tham ô tài sản.

Qua công tác đấu tranh cho thấy, tội phạm về kinh tế, tham nhũng tiếp tục diễn biến rất phức tạp, nghiêm trọng, xảy ra ở hầu hết các ngành, lĩnh vực kinh tế trọng điểm như tài chính, ngân hàng, xây dựng cơ bản, hoạt động buôn lậu, trốn thuế, gian lận thương mại… gây thiệt hại lớn về tài sản. Nổi lên là tội phạm liên quan đến chức vụ, tham nhũng, tham ô, môi giới và nhận hối lộ, cố ý làm trái tiếp tục được phát hiện ở nhiều lĩnh vực, tập trung chủ yếu trong lĩnh vực hành chính công, quản lý tài sản công, đầu tư công, quản lý sử dụng đất đai, đầu tư xây dựng cơ bản và nhất là ở những công ty, tập đoàn kinh tế lớn, gây bức xúc dư luận.

Bịt kẽ hở chống tội phạm ngân hàng, tín dụng

Mặc dù lực lượng Cảnh sát kinh tế đã liên tiếp phát hiện, khởi tố điều tra nhiều vụ án đặc biệt lớn, thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, chứng khoán (vụ Huỳnh Thị Huyền Như thiệt hại 4.600 tỷ đồng, vụ Ngân hàng NN&PTNT chi nhánh Nam Hà Nội 3.900 tỷ đồng, vụ Công ty Thái Sơn 1.500 tỷ đồng, vụ Nguyễn Đức Kiên…) song tội phạm và vi phạm trong lĩnh vực này còn tiềm ẩn nhiều phức tạp, đã và đang gây tác động xấu, ảnh hưởng đến quá trình tái cơ cấu và sự phát triển kinh tế – xã hội.

Hầu hết các vụ án đều có sự tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp của cán bộ ngân hàng thông đồng, cấu kết với đối tượng trong doanh nghiệp và ngoài xã hội để hoạt động phạm tội và trục lợi thông qua việc lập khống hồ sơ, hợp đồng, xác nhận khống mã chứng khoán, tạo lập hóa đơn, chứng từ giả để rút tiền hoặc vay tiền ngân hàng rồi chiếm đoạt (Công an Hà Nội khởi tố, bắt Tổng giám đốc Công ty CP chứng khoán Tràng An chiếm đoạt 17,6 tỷ đồng của Ngân hàng SHB…).

Theo cơ quan chức năng, nguyên nhân chủ yếu là do cán bộ ngân hàng đã sử dụng các doanh nghiệp “sân sau” để thực hiện hành vi chiếm đoạt tiền của ngân hàng và Nhà nước. Một số ngân hàng đã bộc lộ những sai phạm, sơ hở như đảo nợ, cho vay không đúng đối tượng, làm trái, lợi dụng chức vụ quyền hạn, tham nhũng… Có thể kể ra các thủ đoạn của đối tượng vi phạm là cán bộ ngân hàng như: lập hồ sơ vay vốn giả, giả chữ ký, lợi dụng việc rút tiền, chuyển tiền qua ngân hàng bằng chứng minh nhân dân, đem tài sản thế chấp của khách hàng ra thế chấp bên ngoài, làm giả sổ tiết kiệm, tẩy xóa, sửa số dư trên sổ tiết kiệm…

Một kết quả khảo sát của Văn phòng Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng đối với 30 vụ án xảy ra trong lĩnh vực tín dụng, ngân hàng thời gian qua cho thấy, trong 117 bị can bị khởi tố thì có tới 81 bị can là cán bộ ngân hàng (chiếm 69,2%), số còn lại là đối tượng ngoài ngành ngân hàng đã thông đồng với cán bộ ngân hàng phạm tội với số tiền thiệt hại lên tới 11.000 tỉ đồng, 3.379 lượng vàng. Đối với nhóm tội phạm ngoài ngân hàng thì hành vi phạm tội chủ yếu là thực hiện hành vi lừa đảo và có sự thông đồng, tiếp tay của cán bộ ngân hàng, chẳng hạn như làm chứng thư bảo lãnh của ngân hàng để lừa đảo chiếm đoạt tài sản khách hàng.

Nhiều vụ án “khủng” để lại bài học không dễ ghép vá. Như vụ Nguyễn Đức Kiên, trên cương vị Chủ tịch HĐQT Công ty ACBI đã chỉ đạo Trần Ngọc Thanh là Giám đốc ACBI ký hợp đồng thế chấp 22,497 triệu cổ phần Công ty Thép Hòa Phát vào Ngân hàng ACB để đảm bảo cho việc Công ty ACBI phát hành trái phiếu 800 tỷ đồng tại Ngân hàng ACB.

Vụ án Huyền Như và đồng bọn đang được cơ quan tiến hành tố tụng làm rõ với các hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản; cho vay lãi nặng; lợi dụng chức vụ, quyền hạn khi thi hành công vụ; vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động các tổ chức tín dụng… Đây là vụ án đặc biệt nghiêm trọng do Huỳnh Thị Huyền Như cầm đầu, gây ra trong thời gian dài (từ 2007), nạn nhân là hàng loạt cá nhân, tổ chức, trong đó liên quan nhiều ngân hàng, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh tài chính, ngân hàng.

Qua nghiên cứu vụ án Huỳnh Thị Huyền Như và nhiều vụ án “tín dụng đen” liên quan đến cán bộ ngân hàng cho thấy, các đối tượng lợi dụng chức trách, dùng nhiều thủ đoạn chiếm đoạt tài sản “khủng”. Đó là lập chứng từ khống, ký giả chữ ký người khác để rút tiền của ngân hàng (vụ Huỳnh Thị Huyền Như, vụ Hoàng Văn Luận ở Ngân hàng NN&PTNT chi nhánh Sài Đồng, Gia Lâm; vụ Lê Hoài Phương ở Ngân hàng Đầu tư và Phát triển quận Cầu Giấy…).

Cán bộ ngân hàng sử dụng kỹ thuật công nghệ thông tin hoặc thông qua công việc được giao để lén lút lấy thông tin, truy cập vào hệ thống máy tính của ngân hàng, sử dụng nghiệp vụ ngân hàng để chiếm đoạt tài sản (vụ Nguyễn Thị Thủy Vân phạm tội tham ô tài sản xảy ra ở Ngân hàng Thương mại cổ phần Sài Gòn, Hà Nội (SHB)…

Theo Công an nhân dân

ĐẠI ÁN ngân hàng: Đạo đức thua ma lực đồng tiền?

Từ những vụ đại án trong ngành ngân hàng (NH) được phanh phui như vụ Bầu Kiên, “siêu lừa” Huỳnh Thị Huyền Như, hay hàng loạt cán bộ cấp cao Ngân hàng sa lưới… khiến dư luận bàng hoàng, phẫn nộ.

Dư luận đặt câu hỏi: Phải chăng chuyện đào tạo cán bộ NH đang bị bỏ lỏng nên mới dẫn tới chuyện cán bộ bòn rút hàng ngàn tỷ đồng, lừa đảo hàng chục khách hàng trong một thời gian dài mà NH không hề hay biết?

Là người có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn, đào tạo nhân lực cho ngành NH, bà Đào Chân Phương – Giám đốc Đào tạo Viện Nhân lực ngân hàng tài chính (BITC) nhìn nhận, nguyên nhân không đơn thuần từ ma lực đồng tiền quá mạnh hay rủi ro tín dụng mà chính là do lổ hỏng đạo đức nghề, rủi ro quy trình vận hành của các nhà băng.

Hình ảnh hàng loạt cán bộ NH từ cấp cao tới nhân viên “quèn” bị rơi vào vòng lao lý, phạm tội… gợi cho bà những suy nghĩ gì?

Đứng ở vị trí người đào tạo nhân lực cho ngành NH, chắc chắn sẽ không ai vui với những hình ảnh, tin tức đó.

Đội ngũ nhân lực NH đã cơ bản đáp ứng được sự phát triển của ngành trong thời gian qua, song nhìn nhận một cách khách quan thì chất lượng nguồn nhân lực còn chưa cao. Hoạt động NH bản chất của nó đã mang nhiều rủi ro, lợi nhuận càng cao, rủi ro càng lớn. Ngay khi trên ghế nhà trường sinh viên đều đã được giáo dục điều này nhưng vì sao vẫn có người mắc lỗi, phạm tội? Vì lợi nhuận bao giờ cũng là điều cuốn hút nhất. Cộng với sức ép chỉ tiêu từ các cổ đông nên dù tăng trưởng ra sao thì mục tiêu kinh doanh cuối cùng của bất kỳ nhà băng nào vẫn là lợi nhuận.

Có một thời gian dài các NH bị cuốn vào chuyện “chạy đua” tăng trưởng tín dụng để đạt chỉ tiêu, vì thế đã có phần sao nhãng việc đào tạo đạo đức nghề nghiệp, kỷ luật tuân thủ cho nhân viên.

Và khi vào làm việc dù được đào tạo lại, song chủ yếu vẫn chỉ là đào tạo những kiến thức sơ đẳng, phổ biến văn bản quy định mà chưa chú trọng tới đào tạo đạo đức nghề, văn hóa tuân thủ. Chính vì vậy, dẫn tới những cách hiểu sai lệch, coi nghề này là nghề “hái ra tiền”, nghề “cổ cồn trắng” với mức thu nhập khủng…

Rõ ràng, những hành vi phạm tội trong các NH có thể ngăn chặn ngay từ đầu nếu môi trường xung quanh là “sạch”, không ai cho phép và dung thứ những hành vi phạm tội, lừa đảo đó. Khi không được đào tạo về nhận thức nghề nghiệp, lại đối diện với ma lực đồng tiền, hệ thống quản trị rủi ro vận hành lỏng lẻo, tất yếu nhiều người sẽ dễ dàng nảy sinh lòng tham và sa chân phạm luật lúc nào không hay.

Với kinh nghiệm tư vấn cho các ngân hàng thương mại, theo bà các nhà băng cần làm gì để “bịt” lỗ hỏng quản trị?

Đây quả thực là câu hỏi rộng và khó. Với kinh nghiệm làm tư vấn cho các NH, tôi cho rằng ngoài chuyện đào tạo ra thì hoạt động NH luôn chứa đựng rủi ro vận hành, bao gồm ý thức, quy trình vận hành. Nhưng quy trình là do con người làm ra, thực hiện thì kiểu gì cũng có sai sót. Nếu thực hiện quy trình lỗi hậu quả sẽ là rất lớn.

Ở điểm này cần nhìn nhận, quy trình quản lý rủi ro nói chung và rủi ro vận hành nói riêng tại các nhà băng đã được coi trọng đúng mực hay chưa? Theo tôi, cấp thiết phải nâng cao tính hiệu quả của bộ phận kiểm soát độc lập, ban kiểm soát trong NH… Ngay cả những cán bộ trong các bộ phận này cũng cần được đào tạo lại kỹ năng nhận biết các mắt xích yếu của quy trình; học cách xử lý tình huống tại chỗ rồi mới đề xuất ngừa rủi ro bền vững được.

Trong các chương trình đào tạo của BITC, quan điểm của chúng tôi là luôn đưa ra bức tranh tổng thể, giảng dạy cho sinh viên biết rủi ro của ngành NH là gì chứ không đơn thuần chỉ là rủi ro tín dụng. Vì thực tế mọi câu chuyện cá nhân cán bộ NH phạm tội, rơi vào vòng lao lý thời gian qua cho thấy nguyên nhân chính là rủi ro vận hành, đạo đức nghề nghiệp.

Cái khó hơn, ở đây là câu chuyện “con gà quả trứng”, nên cần sự cam kết, định hướng rõ ràng và quyết liệt từ Hội đồng quản trị NH. Họ phải tách bạch được câu chuyện tăng trưởng và chấp nhận khẩu vị rủi ro tới đâu là phù hợp nhất, có chấp nhận rủi ro để đạt được lợi nhuận bằng mọi giá hay không…. Khi đã xác định khẩu vị của NH mình ở mức độ nào, có chủ trương nhất quán thì việc triển khai từ trên xuống dưới trong hệ thống sẽ thuận lợi hơn nhiều.

Ngành NH đang trải qua giai đoạn kinh doanh khó khăn và cả những lùm xùm tai tiếng khi hàng loạt vụ đại án, tham nhũng… được khui ra. Liệu năm 2014 ngân hàng có còn là lĩnh vực nóng thưa bà?

Đúng là ngành NH vừa trải qua một năm kinh doanh khó khăn và 2-3 năm qua các NH đã cơ cấu lại, tinh giản lại bộ máy khá nhiều. Nhưng tôi cảm nhận, vẫn có rất nhiều sinh viên thích ngành, lựa chọn lĩnh vực tài chính – NH làm ngành học mình theo đuổi. Thậm chí, nhiều sinh viên không học NH ra nhưng vẫn muốn thi tuyển vào làm NH. Điều này cho thấy triển vọng của ngành vẫn còn rất lớn.

Xáo trộn mạnh nhất chính là sự sàng lọc nhân lực để bộ máy vận hành chuyên nghiệp, tốt nhất có thể. Sàn lọc nhưng các nhà băng sẽ vẫn tuyển mới để đảm bảo 1 lượng nhân sự tối thiểu cho ngân hàng vận hành tốt. Vì thế trong năm 2014 số lượng nhân lực NH sẽ không giảm đi nhiều

Còn tới năm 2015 khi hoàn tất quá trình tái cơ cấu hệ thống NH, số lượng nhà băng ở khối thương mại cổ phần sẽ giảm đi, nhiều NH đi về hướng chuyên môn hóa, cũng có thể sẽ ảnh hưởng tới việc tuyển mới nhân lực, nhưng không nhiều.

Theo Infonet

Tiết lộ những sai phạm tại ngân hàng nông nghiệp

“Chúng tôi đã chuyển cho cơ quan điều tra khởi tố, bắt tạm giam gần 30 đối tượng. Trong đó có cán bộ ngân hàng, cán bộ hải quan và khách hàng”.

Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh tiết lộ về quá trình thanh tra tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tại chương trình Dân hỏi Bộ trưởng trả lời tối 26/1.

Giải thích về lý do thanh tra sai phạm tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn kéo dài hơn 1 năm nhưng vẫn chưa có kết quả, Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh cho biết, đây là ngân hàng thương mại nhà nước lớn nhất, có vốn huy động dư nợ lên tới 431 nghìn tỷ và vốn điều lệ hơn 21 nghìn tỷ. “Ngân hàng Nông nghiệp có nhiều đầu mối, hoạt động địa bàn rất rộng nên khi có kết luận thanh tra thì phải mất thời gian”.

 

Tiết lộ những sai phạm tại ngân hàng nông nghiệp

 

Theo ông Tranh, thanh tra đã kết luận và được Thủ tướng Chính phủ đồng ý. Qua đó Ngân hàng nông nghiệp đã có dấu hiệu vi phạm, là hoạt động tín dụng không đúng quy định của Nhà nước, vi phạm Luật Tín dụng với hình thức thủ tục, giải ngân, thế chấp tài sản không đúng quy định. Bên cạnh đó, trong tổ chức quản lý điều hành lỏng lẻo, gây hậu quả.

Ngoài ra Ngân hàng này còn có dấu hiệu vi phạm pháp luật và đã được các cơ quan chức năng làm rõ, kiến nghị xử lý một số vụ việc.

Đặc biệt, trong quá trình thanh tra năm 2012, thanh tra Chính phủ đã phát hiện một vụ án vi phạm pháp luật, cụ thể ở Công ty Lifepro đầu tư nước ngoài tại Ninh Bình vi phạm Luật Tổ chức tín dụng, với số vốn vay 3.500 tỷ đồng và số vốn lãi lên đến cuối năm 2012 là 300 tỷ đồng. Dư nợ tín dụng đã lên đến 3.800 tỷ.

“Về vi phạm có tính chất lừa đảo gây hậu quả, chiếm đoạt tài sản của Nhà nước, chúng tôi đã chuyển cho cơ quan điều tra khởi tố, bắt tạm giam gần 30 đối tượng. Trong đó có cán bộ ngân hàng, cán bộ hải quan và khách hàng. Hiện nay vụ án này đang được tiến hành điều tra làm rõ để truy tố, xử lý theo quy định của pháp luật”.

“Ngày 23/1, chúng tôi đã công bố tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Tới đây, chúng tôi sẽ tiếp tục công bố trên các phương tiện thông tin đại chúng. Quá trình thanh tra, chúng tôi đã xin ý kiến Thủ tướng Chính phủ chuyển cơ quan điều tra 15 vụ việc để cơ quan điều tra tiếp tục làm rõ các dấu hiệu vi phạm. Đồng thời còn chuyển 59 vụ việc cho Ngân hàng Nhà nước để Ngân hàng tiến hành kiểm tra, giám sát theo Luật Tổ chức tín dụng” – ông Tranh tiết lộ.

Giải đáp về quá trình thanh tra tại Tập đoàn điện lực Việt Nam (EVN), ông Huỳnh Phong Tranh cho biết, trong quá trình thanh tra EVN, Thanh tra Chính phủ đã làm rõ nhiều vấn đề, trong đó có việc đầu tư ngoài ngành 121 nghìn tỷ, vượt vốn điều lệ 45 nghìn tỷ. Sau khi kết luận thanh tra, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu Bộ Công thương chấn chỉnh vấn đề này, phải tập trung đầu tư ngành nghề chính để có vốn đầu tư ngành điện, thực hiện hiệu quả trong sản xuất, kinh doanh.

“EVN đã thực hiện lộ trình thoái vốn theo lộ trình Chính phủ quy định. Tôi nghĩ, EVN đã thấy vấn đề và đang triển khai thoái vốn và đầu tư vào ngành nghề chính” – Tổng Thanh tra nói.

Liên quan đến sai phạm khi đưa 600 tỷ đồng xây dựng biệt thự, sân tennis, bể bơi tính vào chi phí 6 dự án điện khiến dư luận rất bức xúc. Tổng Thanh tra Chính phủ cho biết, có 1 dự án trên 60 tỷ đã được đưa vào giá thành để tính giá thành, đưa vào giá bán điện. Còn lại 5 dự án đang xây dựng và đưa vào sử dụng, chưa được quyết toán.

Về việc cho vay 2.350 tỷ đồng của Nhiệt điện Phả Lại, ông Tranh lý giải, đây là vốn tạm nhàn rỗi của công ty. Do vậy, hoạt động này khẳng định không phải là hoạt động tín dụng mà huy động nội lực trong EVN. “Việc này là hết sức bình thường, góp phần đầu tư vào ngành điện. Chúng tôi đã xem xét và thấy rằng không vi phạm pháp luật” – Tổng Thanh tra cho biết.

Theo Infonet

Vẽ đường cho hươu chạy ! – Trách Nhiệm của Việt Nam thành viên của Hội Đồng Nhân Quyền LHQ – Bất thường vụ đấu thầu 90 tỷ bị tố lên Bộ Công an


Trần Gia Lạc – Vẽ đường cho hươu chạy !

” Tổng biên tập Webseite PetroTimes (PTO) Nguyễn Như Phong, sáng 9/1/2014 (tại đây), đăng trên Petrotimes (PTO) của ông bài viết : ‘’Suy ngẫm về lời khai của Dương Chí Dũng cho Tướng Phạm Quý Ngọ”. Bài viết dài với đủ lí lẽ, dẫn chứng… có thể tóm gọn thành 3 điểm:
1.Tướng Ngọ chức vụ cao, có tài… được Chủ tịch nước vinh danh, (gắn sao Thượng tướng) thì… không thể’’mắc sai lầm như vậy’’…
2.Dương Chí Dũng đã khai’’tiên hậu bất nhất’’(tuy có nguyên do…) nên lời khai của anh ta không đáng tin, có ngầm ý vu cáo PQN làm mất uy tín của Đảng(UVTƯ) và lãnh đạo Bộ CA…
3. Yêu cầu các cơ quan tố tụng (Viện KSTC , tòa án NDTC…) và cơ quan điềutra BCA làm rõ, trả lại sự trong sạch cho Thứ trưởng, Thượng Tướng PhạmQuý Ngọ.
16 ngày sau, hôm 25.1.2014, trên cũng trên PetroTimes tựa đề :’’ Vì sao Dương Tự Trọng giúp anh trai bỏ trốn không thành?‘’ (bài này đã bị xóa không còn truy tìm trên Google). Khác bài của TBT Nguyễn Như Phong , tác giả bài viết không bào chữa cho PQN, nhưng tỏ ý ‘’luyến tiếc’’ cho hành động của DTT và’’ê kíp’’đã không thành công khi anh ta’biết luật – phạm luật’’ tổ chức cho kẻ phạm pháp trốn chạy khỏi sự trùng phạt của luật pháp của nhà nước.
Bài viết thực sự’’Vẽ đường cho (những con) hươu chạy’’!
Điều đáng chú ý: Đọc xong, chúng ta cảm nhận được người này đã gửi tới (những nhóm tội phạm nằm trong sự thao túng của các nhóm lợi ích) : Những gợi ý, những kinh nghiệm cần có cho nhưng ‘’phi vụ’’tương tự khác sau này, nếu có để…trốn chạy thành công !
Công cuộc chống tham nhũng của Đảng và Nhà nước đã, đang bắt đầu tiến hành, cac diễn tiến đã, đang ngày càng trở nên gay gắt, quyết liệt. Hai bài báo của tờ PTO trên đây chẳng những tạo ra những nghi ngờ vô căn cứ đối với các cơ quan chức năng (…) mà cái chính: Đã tác động ngược, làm chỗ dựa cho ’’một bộ phận nhỏ’’ của các nhóm lợi ích không hối cải, cải tà quy chính mà vẫn luồn lách, chống đỡ để tiếp tục tham nhũng !
Tờ báo mạng PTO của Đại tá công anNguyễn Như Phong (và ê kíp của ông) đã là tờ báo duy nhất trong số gần 1000tờ bao (cả báo giấy lẫn báo mạng) thời gian qua , chẳng những có biểu hiện làm vai trò tiên phong, đi ngược lại chủ trương Nghị quyết của cac hội nghi TƯ, của ban chỉ đạo Phòng Chống Tham Nhũng TƯ, Ban Nội Chính TƯ, góp phần ’’làm trong sạch đảng’’, mà còn chống lại’ ’ý đảng – lòng dân’’ trong công cuộc chống căn bệnh hiểm nghèo của đất nước đã nhờn thuốc. Tham nhũng thực sự đã ngăn trở sự phát triển bền vững, đi lên , làm nghèo đất nước, làm nhân dân thêm khổ cực
Rất mong các cơ quan tố tụng khẩn trương vào cuộc, điều tra cho ra sự thực (kết bài viết của Nguyễn Như Phong bào chữa cho PQN) ? Rồi đây, khi thông điệp đầu năm 2014 của TT Nguyễn Tấn Dũng thực sự đi vào cuộc sống của đất nước, ê kíp PTO liệu sẽ còn có những bài viết theo xu hướng này, nữa không ?
Trần Gia Lạc

Ngày Tết bàn chuyện “bỏ Tết”

Từ lúc giáo sư Võ Tòng Xuân đề nghị nên bỏ nghỉ Tết Âm lịch, dư luận cả nước đã bàn nhiều. Dẫu điều này đã vấp phải làn sóng phản đối và chưa thành hiện thực, vậy mà khi nghĩ lại tôi vẫn còn thấy ớn lạnh, sợ hãi và muốn góp thêm chút thiển ý riêng mình.

 
Trước hết tôi xin khẳng định, giáo sư Võ Tòng Xuân là một trong những nhà trí thức mà tôi cho rằng xứng đáng liệt vào hàng khả kính nhất hiện nay của Việt Nam bởi tài năng, trí tuệ, nhân cách và tác phong làm việc, nghiên cứu tuyệt vời của ông – một Hiền nhân đúng nghĩa trong thời hiện đại này. Đứng trước vận mệnh đất nước, mỗi người có một cách nghĩ và đề xuất khác nhau, và con người, dù tài giỏi và đức hạnh đến đâu cũng không thể làm mọi việc, nghĩ mọi điều toàn bích như ngọc. Tôi xin được “tranh luận” về điều này với thái độ khoa học khách quan và tấm lòng trân quý rất mực đối với ông.

‘Gượng ép và cực đoan’

Để khẳng định sự đúng đắn của việc bỏ kì nghỉ Tết Âm lịch, giáo sư đưa ra năm lí do sau:

Mất cơ hội nắm bắt ngay thời cơ kinh doanh, giao thương với nước ngoài.;
Mất thời giờ của nông dân lo chăm sóc lúa đông-xuân, vụ lúa tiềm năng cao nhất trong năm;
Gượng ép thời khóa biểu học tập và thi học kỳ của sinh viên học sinh, làm cho họ mất cả 2 tuần lễ học hành;
Dân chúng nhậu nhẹt, bài bạc dưới nhiều hình thức, rất tốn kém tiền của và thời gian học tập, tổn hại sức khỏe và tính mạng;
Lãng phí ngày làm việc trong khi quốc tế nghỉ Tết Tây.

Trong đó theo ông, tất cả mục tiêu của việc “bỏ Tết” này là vì phát triển kinh tế bởi việc nghỉ Tết dài hạn tạo ra sức ì, khiến người Việt ta chậm nắm bắt thời cơ và giảm khả năng cạnh tranh trên thế giới, cản trở sự hoạt động của guồng máy xã hội. Phần lớn trong số những lí lẽ mà giáo sư đưa ra đều có cái hợp lí của nó, song có vài chỗ gượng ép và quá cực đoan.

Thứ nhất, giáo sư chỉ chăm chăm vào mục tiêu phát triển kinh tế mà bỏ qua giá trị của Tết việc là nằm ở ý nghĩa văn hóa, tâm linh. Không thể nào đem điều này ra so sánh với các nước phương Tây hay kể cả Nhật Bản. Tại sao? Không tại sao cả, mỗi nước có sự thích ứng về văn hóa và thói quen sống khác nhau. Chúng ta có thể nào bắt người phương Tây bỏ đưa người già vào viện dưỡng lão mà xây dựng mái ấm gia đình ba thế hệ như người Á Đông được chăng? Ta cho rằng làm vậy là vô tình, rệu rã truyền thống tình thân nhưng họ lại lập luận rằng như vậy là đảm bảo người già được chăm sóc khi con cái đi làm vắng nhà. Ta cho rằng các bà cụ Việt không thể nào từ bỏ bàn thờ ông bà và thói quen khói hương tổ tiên thì người phương Tây bảo rằng vào viện dưỡng lão sẽ tạo điều kiện cho họ có người bầu bạn, chia sẻ, tâm sự, tránh bị trầm cảm, giúp sống thọ. Cứ tranh cãi mãi xem cái nào hợp lí hơn. Bên nào cũng có cái hợp lí và sự bất cập của nó. Nhưng tranh luận và bắt Đông theo Tây, Tây theo đông làm gì. Đơn giản ví đó là sự quy định của gen văn hóa, tạo ra vô thức tập thể có tính lưu truyền. Muốn thay đổi không hề dễ và ngay lập tức. Bởi vậy, đã nói đến văn hóa và tâm thức dân tộc thì đừng nên áp đặt buộc người Việt phải thay đổi theo ai, dù người ta có hay cỡ nào. Nêu áp đặt rập khuôn khác nào kêu người Ý ăn Bizza bằng đũa tre.

Văn hóa không thể cực đoan chủ nghĩa dân tộc, có những thứ cần học theo người nhưng còn những thứ thuộc về bản lai diện mục, ăn sâu trong tâm thức, thói quen và tâm linh con người thì đừng nên bàn đến chuyện đổi thay. Cố làm ắt sẽ sinh biến.

Nghỉ Tết không phải là một hành động sống mà là một cách sống, một thói quen hành xử có giá trị tâm linh đối với người Trung Quốc, Hàn Quốc và Việt Nam. Bảo rằng tại sao Nhật có thể thay đổi, bỏ việc này từ thời Minh Trị nhưng ta thì không vậy phải hỏi cả Hàn Quốc, Trung Quốc, tại sao họ cũng duy trì. Huống hồ Nhật vốn là đất nước có những ngoài lệ phi thường mà không phải một dân tộc nào muốn bứt phá làm theo là được. Điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, luôn phải hứng chịu tai họa sóng thần, động đất và sự phôi thai máu “phát xít” từ trong căn cốt nguyên thủy đã hun đúc cho dân tộc này khả năng thích ứng với những sự biến động đột biến, dù là nghiệt ngã nhất. Nhưng với Việt Nam thì không.

Chúng ta không nên nhìn hiện tượng ăn nhậu phè phỡn của một bộ phận người dân rồi kết án ngày Tết. Nhưng xét đến cùng trong cái ăn nhậu phè phỡn đó cũng chỉ đặt ra vấn đề hao tốn tiền của. Nhưng người ta nghỉ Tết là để tìm sự cân bằng tâm lí, giải tỏa áp lực cuộc sống sau một năm căng thẳng, điều này là vô giá. Bỏ Tết đi, con người đất Việt sẽ như một cỗ máy hết nhớt, gồng mình trong sự chuyển động tuần hoàn gượng ép vô thời hạn. Hậu quả này chúng ta phải ngẫm suy nhiều. Đừng hỏi tại sao các nước khác không nghỉ như dân ta vẫn bình thường. Tại sao à? Tại vì người Việt Nam không thể dẹp Tết để giàu lên như Pháp.

Các lí do mà giáo sư đưa ra có vẻ thuyết phục nhất cũng là lí do tôi cho rằng nó gượng ép vô cùng. Việc nghỉ Tết làm giảm khả năng cạnh tranh kinh tế, đồng ý, nhưng giảm tới mức nào? Và có phải khi không nghỉ Tết nữa thì sức mạnh kinh tế sẽ tăng lên? Phát triển kinh tế là cả một bài toán tích tụ chiến lược, cái quan trọng hơn hết vẫn là nền tảng của khoa học cơ bản, cơ chế lãnh đạo và chiến lược tầm cao. Đi làm trong hai tuần nghỉ Tết đó chẳng lẽ có thể làm cho Việt Nam làm nên kì tích giàu lên như Nhật? Cái lợi thì quá mơ hồ hay không muốn nói là tình hình kinh tế thực ra chẳng cải thiện gì mấy nhưng cái hại thì đã thấy trước mắt.

Giá trị tâm linh

Tôi cho rằng nếu ta bỏ đi việc nghỉ Tết thì 90 triệu con người hiện có của đất nước Việt Nam sẽ bị một cú chấn thương tinh thần không thua kém gì người dân Trung Quốc từng bị cách mạng văn hóa 10 năm (1966–1976) gây ra, thậm chí còn thậm tệ hơn thế. Tết là người ta ăn chơi nhưng Tết không phải chỉ để ăn chơi. Tết là cơ hội để con người giải tỏa tâm lí căng thẳng, xóa bỏ muộn phiền. Cái quan trọng hơn hết là giá trị tâm linh của nó. Tự dưng đến Tết người Việt có ý thức sum vầy, Tết người Việt nhắc nhau hiếu thảo với cha mẹ, tưởng nhớ tổ tiên, Tết người ta sẽ làm hòa với nhau, chúc phúc cho nhau… Đùng một cái bỏ Tết, tâm thức dân tộc sẽ trở nên hụt hẫng và khô khan vô cùng. Lại phải đay nghiến cái kiểu so sánh với phương Tây. Tại sao Tây làm được. Đơn giản họ có những hoạt động văn hóa khác giúp sự sống của họ cân bằng và đời sống tinh thần thêm phong phú. Ta bỏ Tết vậy ta tìm cái gì thay thế nó đem đến cho người dân những giá trị tinh thần vô giá đó.

Các nhà trí thức cấp cao nhìn ra lợi ích kinh tế của việc bỏ Tết và rất có thể những người như giáo sư Võ Tòng Xuân sẽ làm tăng năng suất cống hiến của mình khi làm việc trong những ngày nghỉ Tết nhưng hàng chục triệu người Việt thì không. Lợi ích kinh tế mà giáo sư đưa ra có vẻ quá khó kiểm soát nếu không muốn nói là bất khả thi. Đất nước này đến hôm nay, tuy đã phát triển giáo dục nhiều nhưng dân trí nhìn chung vẫn thấp. Tôi không biết rằng trong 90 triệu người Việt hôm nay, thay vì nghỉ Tết hai tuần, họ sẽ làm gì cho bản thân họ giàu lên (chứ không dám mơ ích nước, lợi nhà)? Nhưng có một sự thất thoát thấy rõ là đời sống tinh thần của người Việt sẽ nghèo đi, thậm chí vô cảm vì họ đánh mất một trong những thời khắc thiêng liêng nhất của đời người khiến họ sống vui, sống đẹp, sống hài hoài với đất trời, xã hội.

Cả một gã nhà nghèo Tết vẫn cố mua vài kí thịt nấu mâm cơm cúng ông bà và thấy lòng mình vui hơn ngày thường. Giá trị của Tết là làm cho con người sống vui, sống đẹp hơn.  Tôi ví việc dân ta vui Tết Nguyên Đán có giá trị tinh thần như người Kito giáo đi nhà thờ ngày Chúa Nhật. Một tuần họ có bảy ngày để sống, làm việc. Nhưng đến ngày Chúa Nhật họ đến nhà thờ để ca ngợi Chúa và nghe giảng lời Chúa. Để làm gì? Cốt là để họ sống bác ái đẹp lòng Chúa. Không đi nhà thờ mỗi tuần tôi tin người Công giáo ở nhà vẫn sống tốt nhưng tại sao họ phải đi. Vì đó là luật, là tâm linh. Thay vì ngày Chúa Nhật đi làm kiếm thêm tiền thì họ lại đến thánh đường để tâm hồn mình dồi dào ơn Chúa, Lời Chúa để mà sống tốt.

Tại sao người Việt phải nghỉ Tết? Mười ngày ngày nghỉ đó họ có thể đi làm để làm giàu nhưng họ cần có điểm dừng, điểm tựa cho tâm hồn. Người Việt cần có ngày dành cho cả nhà đoàn tụ. Người Việt cần có ngày để thể hiện truyền thống hiếu đạo, mùng 1 Tết cha, mùng 2 Tết mẹ, mùng 3 Tết thầy. Người Việt cần có không khí Tết để tâm hồn mình rộng mở, trở nên yêu đời và yêu người hơn.

Người Phương Tây vốn rất thực dụng và có óc đam mê lợi nhuận kinh tế hơn người Á Đông nói chung. Nếu không thể yêu cầu họ bỏ việc đi nhà thờ ngày Chúa nhật mỗi tuần để làm kinh tế cho thêm giàu thì cũng đừng buộc người Việt bỏ nghỉ Tết Nguyên Đán hai tuần để tiết kiệm tiền bạc và tăng cơ hội cạnh tranh, làm giàu.

Xưa nay, bài học của lịch sử vẫn còn vẹn nguyên, những kẻ lãnh đạo bất chấp vì lợi ích kinh tế mà bỏ qua đời sống văn hóa, tâm linh sẽ dẫn đến hậu quả tai hại như 10 năm động loạn của cách mạng Trung Quốc.

Xin cám ơn thành tâm và sự dũng cảm dứt khoát của giáo sư Võ Tòng Xuân, song riêng việc này tôi cho rằng giáo sư cần suy nghĩ lại. Tết Việt mà bỏ đi tôi e rằng sẽ có một cuộc khủng hoảng văn hóa và chấn thương tinh thần không gì bù đắp được. Kinh tế không giàu lên mà cái hại đã trước mắt. Bỏ cái truyền thống thì phải tìm cái mới thay thế giá trị. Nếu không đủ sức thì đừng nên thô bạo bất chấp, với tôi bỏ Tết là hành động xúc phạm đến hồn thiêng sông núi, cả thần và người đều phẫn nộ!

Thế Phong
CTV Phía Trước
  © 2014 Bản tiếng Việt TẠP CHÍ PHÍA TRƯỚC

300 kg ma túy sang Đài Loan: Chưa ai bị làm sao?

600 bánh heroin lọt qua cửa khẩu sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất hồi giữa tháng 11 năm ngoái (2013) và sau đó bị phía Đài Loan-Trung Quốc bắt giữ ngay tại sân bay. Vụ buôn ma túy số lượng cực lớn này gây chấn động dư luận.
Nhiều câu hỏi đặt ra cho phía các cơ quan chức năng, có thể nói là “dày đặc” tại cửa khẩu, với hệ thống máy móc hiện đại loại bậc nhất hiện nay nhưng vẫn để “lọt” lô hàng ma túy khủng, đến nay vẫn chưa có câu trả lời và cũng chưa có cơ quan chức năng nào đứng ra chịu trách nhiệm?
Vụ để “lọt” lô hàng khủng này, phía hải quan thì bảo, hệ thống máy soi chiếu là thuộc an ninh sân bay, hải quan làm đúng quy trình. Còn chiếc máy soi chiếu trị giá hàng triệu USD – thuộc loại hiện đại nhất – lại bị “hỏng” đúng lúc lô hàng 600 bánh heroin thông quan?
ma-túy, đài-loan, tân-sơn-nhất
Chiếc máy soi chiếu được biết đến khi nó “đột quỵ” đúng lúc lô hàng 600 bánh heroin do Cty TNHH giao nhận và vận tải Long Vân (TPHCM) gửi đi Đài Loan, cất giấu trong 12 thùng loa. Chiếc máy soi chiếu này được Cty TNHH dịch vụ hàng hóa Tân Sơn Nhất (gọi tắt là TCS) nhập khẩu về từ năm 2011, với giá “khủng” 1,2 triệu USD (tương đương 25 tỉ đồng).
Tìm hiểu về chiếc máy soi, vào năm 2011 TCS được đầu tư hàng trăm tỉ đồng và đã chi 1,2 triệu USD mua máy soi chiếu hàng hóa (XR1), lắp đặt tại kho hàng của TCS – số 46 đường Hậu Giang, phường 4, quận Tân Bình, TPHCM (sát bên sân bay). Bên cạnh việc lắp đặt chiếc máy soi chiếu hiện đại này, TCS còn chi số tiền lớn để mua hệ thống quản lý bằng phần mềm từ nước ngoài, nhưng nó không hoạt động khi lô hàng ma túy gửi đi, mà phải dùng máy soi khác.
Ngay sau khi vụ để “lọt” lô hàng ma túy qua cửa khẩu, Cơ quan CSĐT (C47) – Bộ Công an đã cử tổ công tác sang Đài Loan tìm hiểu điều tra “đường đi trót lọt” của lô hàng ma túy khi qua cửa khẩu sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, liên quan đến trách nhiệm của cơ quan, cơn vị, cá nhân nào (?) thì đến nay vẫn chưa có kết quả mà dư luận đang mong chờ.
Trong khi đó, ông Trần Mã Thông – Cục phó Cục Hải quan TPHCM, người đại diện Cục Hải quan TPHCM – đã từng phát biểu là hải quan cũng phải chờ cơ quan điều tra kết luận, mới có thể xử lý trách nhiệm của hải quan để “lọt” lô hàng ma túy cực lớn này.
Lô hàng 12 thùng loa, chứa 600 bánh heroin – theo ông Thông – thời gian đăng ký xuất khẩu lô hàng này là 12h trưa 15.11.2013, thời gian thông quan là 15h39 chiều cùng ngày và thời gian xuất khẩu là gần 0h rạng sáng 17.11.2013; lô hàng lên chuyến bay số hiệu CI5886 của Hãng hàng không China Airlines.
Tuy nhiên, ông Thông cho biết: ‘“Hải quan ở sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất đã làm đúng quy trình, hết trách nhiệm. Do làm đúng quy trình nên chúng tôi chưa kỷ luật ai. Việc này Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã chỉ đạo điều tra. Khi nào có kết quả điều tra, khi đó xác định cá nhân, bộ phận nào sai thì chúng tôi sẽ cương quyết xử lý”.
Một diễn biến mới nhất, khi phía an ninh sân bay soi chiếu, người quản lý máy có phát hiện nhiều “vật lạ” chứa trong 12 thùng loa, song lại không báo cáo cho lãnh đạo mà người này vẫn cho thông qua. Điều dư luận đặc biệt quan tâm, đó là số lượng cực lớn ma túy nhồi nhét chật kín vào 12 thùng loa là một dấu hiệu rất bất thường, dấu hiệu rất lạ, thế mà người soi máy cho rằng chỉ phát hiện “vật lạ” và không báo cáo lãnh đạo… cũng lại là một dấu hiệu bất thường vậy! Vậy mà cho đến nay, dư luận vẫn đang phải chờ câu trả lời chính thức từ phía cơ quan điều tra và những ai có trách nhiệm phải chịu xử lý trong vụ để “lọt” lô hàng ma túy cực lớn này!.

(Lao động)

Bất thường vụ đấu thầu 90 tỷ bị tố lên Bộ Công an

Trong khi những bất thường của vụ đấu thầu dự án 90 tỷ đồng, bị tố cáo đến Bộ công an thì có nghi vấn tiêu cực xảy ra tại BQL dự án…

Tố cáo đến Bộ công an
Liên quan đến vụ “bất thường xung quanh vụ đấu thầu 90 tỷ” xảy ra ở gói thầu số 4 dự án đầu tư xây dựng công trình kè – đường và khu dân cư dọc sông Tiền ở TP.Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang, mới đây một công ty liên doanh nhà thầu dự thầu gói thầu số 4 đã có đơn tố cáo đến Cục điều tra tội phạm về tham nhũng (Bộ Công an) về các nghi vấn có yếu tố hình sự trong vụ đấu thầu này.
bất thường, đấu thầu, trúng thầu, 90 tỷ, tố cáo, liên doanh, Bộ Công an
Hình ảnh gói thầu số 4 dù bị tố cáo nhưng đang chuẩn bị được thi công
Cơ quan điều tra hình sự của Bộ Tư lệnh Quân khu 5 cũng vào cuộc điều tra những yếu tố liên quan đến công ty Vạn Tường (thuộc Quân khu 5, là liên doanh nhà thầu đã trúng thầu).

Cụ thể trong đợt trúng thầu lần 1, được BQL dự án công bố cuối tháng 7/2013, sau đó cảnh sát kinh tế công an TP.Mỹ Tho vào cuộc điều tra đã khẳng định, phần chứng tỏ năng lực theo hồ sơ dự thầu của liên doanh Vạn Tường – Minh Phóng… có dấu hiệu không bình thường, dấu hiệu hợp đồng chứng tỏ năng lực không có thật.

Từ đó, nhà thầu Vạn Tường bị hủy kết quả đấu thầu lần 1. Đến lần dự thầu lần 2, công ty này tiếp tục liên kết với các công ty khác tham gia và đã trúng thầu. Các tố cáo cho rằng, trong hồ sơ dự thầu xuất hiện giấy tờ giả của Công ty CP Đầu tư và Công nghiệp Tân Tạo (gọi tắt công ty Tân Tạo).

Tuy nhiên, có vẻ như BQL dự án biết nhưng đã bỏ qua những chuyện nghiêm trọng này.

Được biết, liên quan đến nghi vấn giả con dấu, chữ ký của TGĐ Công ty Tân Tạo trong hồ sơ dự thầu lần 2 để chứng tỏ năng lực của nhà thầu Vạn Tường, cơ quan điều tra hình sự, Quân khu 5 đã làm rõ sự thật.

Theo đo, công ty Thuận Thành (thuộc nhà thầu Vạn Tường) có ký hợp đồng với công ty xây dựng giao thông Đức Hạnh để thi công đóng ván cọc, ván dự ứng lực cho công trình nhà máy nhiệt điện Kiên Lương (tỉnh Kiên Giang) do công ty Tân Tạo làm chủ đầu tư.

Tuy nhiên, thực tế công ty Tân Tạo có văn bản do ông Thái Văn Mến – TGĐ xác nhận, công ty của ông không ký hợp đồng trực tiếp với công ty Thuận Thành. Theo tiêu chuẩn dự thầu của BQL dự án đưa ra, đơn vị dự thầu chứng tỏ năng lực thực tế, phải có giấy xác nhận của chủ đầu tư dự án. Qua đó có thể thấy rõ, lần trúng thầu này của liên doanh Vạn Tường cũng vi phạm, không hợp lệ.

Cơ quan điều tra hình sự, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 làm rõ, việc giả chữ ký của ông Thái Văn Mến được cho là xác nhận của công ty này với công ty Vạn Tường, là do ông Bùi Đức Tài Việt – Phó phòng pháp chế, công ty Tân Tạo thực hiện ký giả. Còn con dấu đúng là của công ty Tân Tạo.

Vụ việc vỡ lỡ, công ty Tân Tạo đã kỷ luật buộc thôi việc đối với ông Việt. Về động cơ, mục đích của ông Việt trong việc giả chữ ký, đóng dấu “lụi” như trên, cơ quan điều tra hình sự, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 đang làm rõ.

Bất thường việc gấp rút giải ngân

Trong đơn tố cáo gửi cơ quan cấp cao của các công ty, nhà thầu liên quan đến gói thầu số 4, đã chỉ ra hàng loạt sai phạm của nhà thầu Vạn Tường. Những sai phạm này đã được cơ quan chức năng xác thực qua quá trình điều tra, tuy nhiên hầu như BQL dự án đều…bỏ qua. Hiện nhà thầu Vạn Tường đã bắt đầu thi công gói thầu số 4.

bất thường, đấu thầu, trúng thầu, 90 tỷ, tố cáo, liên doanh, Bộ Công an
Công ty Tân Tạo xác nhận việc giả chữ ký của ông tổng giám đốc
Các công ty tố cáo đề nghị cơ quan điều tra, thanh tra có biện pháp khẩn cấp tạm đình chỉ thi công gói thầu số 4 để làm rõ các sai phạm, tránh gây hậu quả nghiêm trọng; đồng thời xem xét trách nhiệm của chủ đầu tư, BQL dự án và các cá nhân, đơn vị có liên quan.

Các đơn vị tố cáo đặt nghi vấn có tiêu cực liên quan đến vụ trúng thầu 90 tỷ đồng?

Cụ thể theo luật đấu thầu, liên doanh nhà thầu Vạn Tường bị hủy kết quả đấu thầu lần 1, có dấu hiệu gian dối thì các công ty tham gia liên doanh sẽ bị cấm tham gia hoạt động đấu thầu từ 1 – 3 năm. Thế nhưng, BQL dự án “bỏ quên” luật này vẫn cho nhà thầu Vạn Tường tiếp tục đấu thầu lần 2.

Khi nhà thầu Vạn Tường thắng thầu, xuất hiện những dấu hiệu gian dối trong hồ sơ dự thầu, cụ thể là văn bản giả chữ ký của ông Thái Văn Mến như nói trên. Chủ đầu tư, BQL dự án vẫn làm ngơ trước các khiếu nại, tố cáo?

Chuỗi diễn biến khó hiểu liên quan đến vụ đấu thầu này còn thể hiện ở chỗ, chủ đầu tư đã rót vốn một cách đầy nghi vấn.

Đó là, sau lần đấu thầu lần 2, ngày 10/12/2013, Phó Chủ tịch UBND TP.Mỹ Tho, ông Mai Thanh Minh có văn bản khẩn gửi công ty Tân Tạo để xác minh chữ ký, con dấu của ông Thái Văn Mến.

Nhưng ngay trong ngày, BQL dự án do ông Trần Văn Kết – Chủ tịch UBND TP.Mỹ Tho làm trưởng ban, có thông báo liên doanh nhà thầu Vạn Tường trúng thầu.

Ngày 11/12, công ty Tân Tạo trả lời việc văn bản của nhà thầu Vạn Tường là giả mạo chữ ký. Ngày 12/12, các công ty tham gia dự thầu có đơn tố cáo. Thì từ ngày 16 đến ngày 19/12, chủ đầu tư (UBND TP.Mỹ Tho) đã giải ngân 26 tỷ đồng thuộc gói thầu số 4 cho nhà thầu Vạn Tường; đồng thời tiếp tục làm các thủ tục rót hết phần vốn còn lại cho đơn vị thi công…

Từ đó đến nay đã có nhiều đơn thư khiếu nại, tố cáo gửi các ngành chức năng yêu cầu kiểm tra những dấu hiệu bất thường trong việc tổ chức đấu thầu và lựa chọn nhà thầu của gói thầu số 4.
Đàm Đệ

(CỰU) TRÍ THỨC MIỀN NAM

Vũ Tuân FB – ( Kỳ văn Cục)

https://fbcdn-sphotos-b-a.akamaihd.net/hphotos-ak-ash3/s720x720/1620454_736493909717574_552000228_n.jpg

(Photo mượn từ trang nhà của anh Huỳnh Ngọc Chênh)

Nhẫn nại đọc hết điếu văn của ông Huỳnh Tấn Mẫm tiễn đưa ông Lê Hiếu Đằng mà chua chát…
Công tâm mà nói sự ra đi của ông Lê Hiếu Đằng là một tổn thất cho trào lưu “thoát cộng” trong lúc này. Ông Đằng đã có những phát biểu khá mâu thuẫn nhưng dù sao cũng khẳng định được “CNCS chỉ là ảo tưởng”. Chính vì sự khẳng định (cuối đời) đó mà nhân cách của ông cũng đã được khẳng định. Tự tâm cang, tôi kính quý ông nên tôi khóc thương ông cũng là điều dễ hiểu.


Thế nhưng trong điếu văn đưa tiễn ông lại chối bỏ cái phần nhận định quan trọng nhất, làm ông trăn trở nhất : “CNCS chỉ là ảo tưởng !!!”. Có thể nhiều người cho rằng vì quá “nhạy cảm” nên tránh nhắc đến tâm tư quan trọng bậc nhất (về cuối đời) của ông. Những người nào nghĩ vậy thì xin hãy nhớ lại hành động quấy phá của bọn thừa sai qua mấy ngày tang lễ vừa rồi, để mà từ đó phải mạnh dạn chỉ thẳng vào mặt cái tà quyền CS này mà nói rằng chế độ CS quả là thối nát như chính ông Lê Hiếu Đằng đã xiả thẳng mặt mà nói.
Điếu văn có đoạn “…sau 1954: do không thống nhất được trong hoà bình, những xung đột tiềm ẩn nội tại đã bùng lên với sự can thiệp trực tiếp của chính quyền Mỹ bấy giờ, cuối cùng phát triển thành một cuộc đối đầu quân sự vô cùng tàn khốc, có nguy cơ đẩy cả dân tộc vào một thảm hoạ huỷ diệt chưa từng có. Sự chọn lựa chính trị của Anh đã phát sinh từ tình thế đó và thường được giải thích như một thức tỉnh mang tính truyền thống của những thanh niên trí thức trước họa ngoại xâm. Nhưng như tất cả chúng ta đều biết: sự chọn lựa của Anh không dừng lại ở tình tự yêu nước tự nhiên đó mà lại được bồi đắp cho mạnh mẽ hơn bằng một niềm tin mới mẻ, hấp dẫn hơn nhiều lần: đó là niềm tin vào một thứ chủ nghĩa cộng sản nào đó mà Anh tin rằng sau này khi nước nhà đã độc lập trong thống nhất, hoà bình, nếu đem ra áp dụng, chúng ta sẽ kiến tạo nên được một xã hội tốt đẹp bội phần. Anh đã gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam cũng vì niềm tin ấy, sống chết với Đảng Cộng sản suốt 45 năm kể từ ngay Anh gia nhập cũng vì niềm tin ấy.”.

Bài điếu văn của ông Mẫm gửi đến nhân dân Việt Nam hay chỉ để dành riêng cho một con số hữu hạn trí thức nào đó hả ông ? Người dân (không trí thức) như chúng tôi rất muốn nghe những lời ngắn gọn xúc tích của ông Đằng rằng ”CNCS chỉ là ảo tưởng” và ông thực sự hối lỗi khi đã trao duyên nhầm tướng cướp, ông Mẫm ạ. Và trong giai đoạn này thì những câu nói xác quyết như trên lại càng nên được tái khẳng định từ miệng của những (cựu) trí thức miền Nam như ông Mẫm để người dân đã hiểu sự thật càng phấn chấn hơn và những người dân nào chưa hiểu sự thật (bị CS lừa mị) thi phải bừng tỉnh ra. Khôi nguyên Netizen 2013 Huỳnh Ngọc Chênh đã được trực tiếp tiếp xúc với nhiều cộng đồng người Việt tại hải ngoại cũng đã thấy rõ sự phấn chấn từ ngay chính những người trực tiếp hoặc gián tiếp là nạn nhân của cái chế độ CS phi nhân này và ông cũng đưa ra nhận định rằng chỉ có loại trừ chế độ CS thì dân tộc Việt Nam mới có cơ hội hòa giải thực sự. Đó là một tiền đề ông Mẫm ạ.

Việc những người như ông Mẫm chưa đủ dũng khí để xé toạc cái CNCS vẫn đang bao trùm họ mà chỉ là mới rụt rè nhìn qua khe hở (mà bức tranh tôi vẽ ông Đằng chỉ là biểu tượng cho (cựu) trí thức miền Nam chứ không có ý nói ông Đằng rụt rè) nói lên một điều rằng họ, những (cựu) trí thức ấy, vẫn tiếp tục ngụy biện, bao che cho một quá khứ sai lầm của mình. Họ vẫn cho rằng chỉ bởi vì những tay lãnh đạo ngày nay “phản bội” lại con đường “bác” đã chọn. Họ chưa chịu chấp nhận cái quá khứ nô lệ vào CNCS mà vẫn tiếp tục bao biện cho nó. Hãy can đảm xé bỏ cái thẻ đảng viên CS đó như ông Đằng đi nhé các ông mang danh “trí thức”.

Cái tồi của đa phần (cựu) trí thức miền Nam là vậy, rất sĩ diện hão và luôn tìm cách ngụy biện cho những sai lầm của mình. Và khi họ lúng túng, họ sẳn sàng nhét chữ vào mồm cả người vừa mất để trốn tránh sự thật là họ hèn.

Ông Huỳnh Tấn Mẫm, hãy chứng mình về ông đi. Tôi thách ông đấy.

Những ngày chờ Xuân Tự Do Giáp Ngọ.

Vũ Tuân (Kỳ Văn Cục)

https://scontent-b-lax.xx.fbcdn.net/hphotos-prn2/s720x720/1043907_736493773050921_1569969432_n.jpg

 

Giới chuyên gia Mỹ: Washington cần hành động để tránh xung đột ở Biển Đông và Hoa Đông

Quân đội Mỹ biểu dương lực lượng ở khu vực châu Á

Quân đội Mỹ biểu dương lực lượng ở khu vực châu Á  -REUTERS

Đức Tâm -RFI

Trong năm 2013, Hoa Kỳ đã nhiều lần lưu ý các nước có biển ở Châu Á về nguy cơ của việc tranh chấp chủ quyền lãnh thổ tại Biển Đông và biển Hoa Đông. Đồng thời, Washington cũng kêu gọi các nước liên quan đạt được những thỏa thuận nhằm giảm rủi ro và tránh xung đột.

Tuy nhiên, theo giới chuyên gia Mỹ, trong năm qua, Hoa Kỳ chưa làm được nhiều việc và trong năm 2014, nguy cơ đối đầu quân sự hoặc xung đột vẫn rất cao. Theo hướng này, ngày 23/01 vừa qua, các chuyên gia của viện Brookings đưa ra một số khuyến nghị đối với chính quyền của Tổng thống Barack Obama, nhằm tránh các xung đột ở vùng biển Châu Á.

Về các tranh chấp giữa Trung Quốc và một số quốc gia ở Biển Đông, các nước Đông Nam Á đã đưa ra những đề xuất cho việc xây dựng một bộ luật ứng xử và đã được Hoa Kỳ khuyến khích. Theo các chuyên gia Mỹ, thế là đủ. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đưa ra một số tín hiệu thể hiện mong muốn có một chính sách đối ngoại tốt đẹp với các nước láng giềng. Điều này tại cơ hội cho việc đánh giá, thẩm định ý đồ của Bắc Kinh.

Tình hình tại biển Hoa Đông tiếp tục xấu, đi cùng với việc trỗi dậy của các tư tưởng dân tộc chủ nghĩa. Việc Trung Quốc tuyên bố thành lập vùng nhận dạng phòng không ở biển Hoa Đông, bao trùm cả khu vực quần đảo Senkaku/Điếu Ngư, nơi đang có tranh chấp chủ quyền giữa Bắc Kinh và Tokyo càng làm gia tăng nguy cơ xung đột hoặc xẩy ra các sự cố ngoài ý muốn.

Mối quan tâm của Hoa Kỳ trước các diễn biến tại Trung Đông làm cho Châu Á nghĩ rằng Washington lơ là chính sách « xoay trục », tái cân bằng lực lượng. Bắc Kinh tranh thủ gây hoang mang, nghi ngờ về khả năng Washington can thiệp khi xẩy ra những hành động khiêu khích đối với các đồng minh của Mỹ tại Châu Á. Tránh để cho tình hình tiếp tục xấu đi và ngăn ngừa nguy cơ xung đột, các chuyên gia của viện Brookings đưa ra bốn khuyến nghị đối với Tổng thống Obama.

Trước tiên là Mỹ phải đẩy mạnh các cam kết đối với các đồng minh tại Châu Á. Diễn văn về chính sách Châu Á của cố vấn an ninh Susan Rice, chuyến công du Bắc Á hồi tháng 12/2013 của Phó Tổng thống Joe Biden và phản ứng nhanh chóng của Ngoại trưởng John Kerry và Bộ trưởng Quốc phòng Chuck Hagel về vùng phòng không Trung Quốc là rất cần thiết đối với các đồng minh và đối tác của Hoa Kỳ. Nhưng mặt khác, Washington cũng cần nhấn mạnh với các đồng mình và đối tác là không nên dựa vào những cam kết này để khai thác tình hình căng thẳng trong khu vực.

Điểm thứ hai là Mỹ cần gia tăng nỗ lực trao đổi, tiếp xúc với các đồng minh, sử dụng các kênh thông tin hiện có với Nhật Bản và Hàn Quốc, để làm giảm những phát biểu kích động tư tưởng dân tộc chủ nghĩa, như trường hợp quan hệ Nhật-Hàn, chấm dứt các hành động khiêu khích, như chuyến thăm đền Yasukuni của Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abé, ngày 26/12 vừa qua.

Trong quan hệ với Trung Quốc, các chuyên gia của viện Brookings đề nghị đích thân Tổng thống Obama nên nhắc lại với Chủ tịch Tập Cận Bình cam kết của ông ta về « một kiểu quan hệ mới giữa các cường quốc ». Nếu Trung Quốc tuyên bố không có ý định nhượng bộ về các lợi ích của Bắc Kinh tại Biển Đông và biển Hoa Đông, thì Hoa Kỳ phải nhấn mạnh đến những hậu quả có thể xẩy ra, nếu Trung Quốc tiếp tục theo đuổi các lợi ích của mình bằng các biện pháp quân sự.

Cuối cùng, giới chuyên gia khuyến nghị Nhà Trắng chỉ định một quan chức cấp cao phụ trách an ninh với ba nhiệm vụ : Trước tiên là thúc đẩy thiết lập một khuôn khổ bảo đảm an ninh trên biển, với sự tham gia hoặc cam kết mạnh mẽ của Trung Quốc và các nước Châu Á khác ngoài vùng Biển Đông và biển Hoa Đông. Tiếp đến, là nhận diện những cơ chế quản lý xung đột và các quy trình có thể áp dụng ở hai vùng biển nói trên. Thứ ba là xác định những cơ hội để nâng cao khả năng của hải quân Mỹ trong việc bảo đảm an ninh những tuyến đường biển, vận chuyển năng lượng mà Trung Quốc và nhiều quốc gia trong khu vực phụ thuộc.

Các chuyên gia nhấn mạnh, leo thang căng thẳng giữa Nhật Bản và Trung Quốc, kể cả các xung đột có hạn chế giữa hai nước này, trong một số hoàn cảnh cụ thể, sẽ buộc Washington phải đứng về phía Tokyo. Đó là một thất bại, đồng thời cũng là thách thức đối với ngoại giao Hoa Kỳ. Do vậy, giới lãnh đạo cấp cao Mỹ cần phải có một chiến lược và sự chú ý đầy đủ, nếu muốn tránh tình trạng môi trường an ninh khu vực ngày càng xấu đi.

Thắp hương làm cháy toàn bộ phòng làm việc của ông Vũ Trọng Kim

Khoảng 11 giờ 30 phút hôm nay, vào lúc ông Công ông Táo về trời báo cáo công việc với Ngọc Hoàng thì xảy ra cháy tại phòng làm việc của ông Vũ Trọng Kim – Ủy viên trung ương Đảng – Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Ủy Ban Trung ương Mặt trận tổ quốc Việt Nam. Hai chiếc xe cứu hỏa được điều tới xử lý nhưng kết cuộc chỉ ngăn chặn đám cháy không lan sang phòng họp và ông Nguyễn Thiện Nhân – Ủy viên Bộ Chính trị – Chủ tịch Mặt trận tổ quốc liền trên tầng hai của nhà A, chứ đám cháy đã thiêu rụi toàn bộ giấy tờ, bàn ghế, giường tủ, máy tính. 
 
Nguyên nhân vụ việc đang được điều tra làm rõ: Cháy do chập diện, hay do thắp hương?…
 
Duy nhất báo Nhân dân điện tử đăng tin cháy ở mặt trận tổ quốc nhưng không nói rõ là cháy phòng làm việc của ông Vũ Trọng Kim. Tuy nhiên, không hiểu sao báo lại gỡ bài xuống, một trang mạng đã đăng lại tin này: xin xem: 
 
 
P.V 

Xảy ra cháy nhà tại số 46 Tràng Thi 
VN Times –

Khoảng 11 giờ 30 hôm nay một đám cháy lớn bùng phát tại tầng hai tòa nhà chính của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, số 46, phố Tràng Thi, Hà Nội. Lực lượng phòng cháy chữa cháy đang nỗ lực khống chế đám cháy.


cháy ủy ban trung ương mặt trận tổ quốc Việt Nam 
Lực lượng cứu hỏa đã tiếp cận trung tâm đám cháy.



Theo ghi nhận của chúng tôi, trung tâm đám cháy là phòng trong cùng, tầng 2, phía cạnh bên phải tòa nhà. Nhiều cánh cửa sổ của phòng này đã bị cháy rụi.

Lực lượng phòng cháy chữa cháy đã điều hai xe chữa cháy chuyên dụng và dùng vòi rồng phun nước vào đám cháy. Do khuôn viên của tòa nhà khá rộng và tòa nhà có hành lang nối với tòa nhà bên cạnh cho nên các chiến sĩ cảnh sát phòng cháy chữa cháy đã trèo lên hành lang để áp sát, khống chế khu vực cháy trung tâm. Khói từ khu vực cháy trung tâm đã giảm đi nhiều, đám cháy cơ bản được hạn chế khó có thể bùng phát lan rộng ra các tòa nhà chung quanh.

Thông tin ban đầu cho biết; cán bộ nhân viên trong tòa nhà đã được sơ tán kịp thời, hiện không còn ai bị mắc kẹt trong đám cháy.

cháy ủy ban trung ương mặt trận tổ quốc Việt Nam 
Hai xe chữa cháy liên tục hoạt động khống chế ngọn lửa.



cháy ủy ban trung ương mặt trận tổ quốc Việt Nam 


Nhiều cửa sổ đã bị cháy rụi.

cháy ủy ban trung ương mặt trận tổ quốc Việt Nam

Phải cần nhiều lượt xe chữa cháy nữa mới có thể dập tắt đám cháy hoàn toàn.



ĐẶNG GIANG – TRẦN BÌNH
Theo Nhandan
 

 

Trách Nhiệm của Việt Nam thành viên của Hội Đồng Nhân Quyền LHQ

Một liên minh các tổ chức bảo vệ nhân quyền quốc tế, phối hợp cùng các nhóm đấu tranh của người Việt hải ngoại, sẽ hiện diện tại Geneva nhằm lên tiếng và tạo áp lực buộc Hà Nội cải thiện quyền con người qua đợt kiểm điểm định kỳ và phổ quát vể nhân quyền mà Việt Nam sẽ trải qua ở Liên Hiệp Quốc ngày 5 tháng Hai tới đây.

Quang cảnh một phòng họp của Hội Đồng Liên Hiệp Quốc tại Geneva (ảnh minh họa). AFP Photo

Áp lực buộc Việt Nam cải thiện quyền

Trong tư cách một quốc gia thành viên Hội Đồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc, Việt Nam sẽ ra trước tổ chức quốc tế này ở Geneve ngày 5 tháng Hai trong đợt kiểm điểm định kỳ và phổ quát về nhân quyền UPR, diễn ra bốn năm một lần trước Hội Đồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc,

Nhằm mục đích nghiêm khắc kêu gọi Việt Nam cải thiện và tôn trọng quyền con người ngày càng xuống dốc trong nước, lần đầu tiên một chương trình vận động gồm liên minh các tổ chức bảo vệ nhân quyền quốc tế như Article 19, Pen International Văn Bút Quốc Tế, Khởi Xướng Bảo Vệ Truyền Thông Hợp Pháp Media Legal Defence Initiative, UN Watch, hợp cùng các tổ chức tranh đấu người Việt như đảng Việt Tân, COSUNAM Ủy Ban Thụy Sĩ Việt Nam, Nhân Quyền Cho Việt Nam PAC vân vân…



Một liên minh các tổ chức bảo vệ nhân quyền quốc tế, phối hợp cùng các nhóm đấu tranh của người Việt hải ngoại, sẽ hiện diện tại Geneva nhằm lên tiếng và tạo áp lực buộc Hà Nội cải thiện quyền con người

Theo lịch trình, bắt đầu từ ngày 28 tháng này đến ngày 3 tháng Hai là những cuộc gặp gỡ tiếp xúc với các giới chức thẩm quyền tại Liên Hiệp Quốc cũng như những quốc gia thành viên hầu đề nghị một tiến trình khảo sát nhân quyền sao cho có hiệu quả hơn tại Việt Nam.

Bước sang 4 tháng Hai, một ngày trước buổi điều trần UPR của Việt Nam, buổi hội thảo với chủ đề “Trách Nhiệm Của Việt Nam Trong Vai Trò Thành Viên Hội Đồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc” với diển giả là đại diện các NGO quốc tế đã nêu tên, cùng các nhà dân chủ và thân nhân các tù nhân lương tâm trong nước.

Ông Hoàng Tứ Duy thuộc Việt tân, một trong những đảng phái người Việt sẽ tham dự chương trình vận động nhân quyền cho Việt Nam ở Geneve:

Ông Hoàng Tứ Duy trong lần trả lời phỏng vấn tại RFA hôm 09/09/2010. RFA Photo.

Hội thảo UPR ngay tại Liên Hiệp Quốc, nhân phiên họp kiểm điểm định kỳ toàn cầu về nhân quyền UPR của Việt Nam ngày 5 tháng Hai này, có một số yếu tố quan trọng so với UPR cách đây 4 năm. Trước tiên, ngày nay Việt Nam là thành viên của Hội Đồng Nhân Quyền, vì vậy phải có thêm một số trách nhiệm trong việc tôn trọng nhân quyền.

Thứ nhì, tình hình hôm nay nói chung là cộng đồng quốc tế quan tâm rất nhiều đến vấn đề nhân quyền . Năm 2009, 2010 có những tổ chức NGO lên tiếng cho nhân quyền Việt Nam nhưng không phải như ngày hôm nay. Ngày hôm nay phải nói là hàng loạt các tổ chức về tự do ngôn luận, tự do tôn giáo, tự do Internet, tình hình trong nước… cho nên đã có sự chú ý và hỗ trợ của nhiều tổ chức nước ngoài.

Thứ ba, vận động quốc tế ngày nay không còn thuần túy là của người Việt Nam ở hải ngoại mà chính những người trong nước, các bloggers các nhà đấu tranh trong nước, cũng đang tham gia tích cực . Trong dịp UPR lần này chắc chắn sẽ có nhiều tiếng nói từ quốc nội hiện diện tại Liên Hiệp Quốc.

Tại buổi điều trần UPR của Việt Nam ngày 5 tháng Hai, các tổ chức tranh đấu và bảo vệ nhân quyền cho Việt Nam sẽ nêu những câu hỏi trong mục đích áp lực nhà cầm quyền Việt Nam thực hiện những cam kết đã nêu ra trước khi bước vào Hội Đồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc, đồng thời phải nghiêm túc bảo vệ và coi trọng những quyền căn bản của người dân.



Vận động quốc tế ngày nay không còn thuần túy là của người VN ở hải ngoại mà chính những người trong nước, các bloggers các nhà đấu tranh trong nước, cũng đang tham gia tích cực. Trong dịp UPR lần này chắc chắn sẽ có nhiều tiếng nói từ quốc nội hiện diện tại LHQ
Ông Hoàng Tứ Duy

Việt Nam hứa hẹn và thực hiện đến đâu?

Sẽ có mặt tại Geneve trong đợt kiểm điểm định kỳ và phổ quát về nhân quyền UPR của Việt Nam, bà Sarah Clarke trong Pen International, Văn Bút Quốc Tế, tổ chức thường mạnh mẽ bênh vực những cây viết bị chính phủ của họ sách nhiễu hoặc xử tội như trường hợp blogger Điều Cày hoặc nhà báo tự do Tạ Phong Tần ở Việt Nam:

Cùng với các NGO khác như Văn Bút Anh Quốc, Article 19, Access Now … một liên minh các tổ chức chuyên tranh đấu cho quyền tự do phát biểu, Pen International đã đệ nạp bản báo cáo chi tiết về tình trạng nhân quyền bị chà đạp ở Việt Nam, đặc biệt nhấn mạnh nhà nước Việt Nam nên tuân thủ và tôn trọng quyền đương nhiên của con người, cần bãi bỏ chính sách kiểm soát toàn bộ ngành truyền thông trong nước, tạo điều kiện để báo chí và ký giả được tự do tác nghiệp cũng như lập những cơ quan báo chí độc lập. Tóm lại, người dân Việt Nam cần được tự do thông tin, tự do ngôn luận và tự do báo chí. 

Những  điều này sẽ được chúng tôi nhắc lại ngay trong buổi họp báo sau đó, tức là tiếp sau buổi điều trần UPR của Việt Nam ngày 5 tháng Hai tới.

Cũng từ Anh Quốc và cũng sẽ tới Geneve dịp này để cùng các NGO khác tham dự buổi điều trần UPR của Việt Nam, bà Nani Jansen, cố vấn pháp lý của Media Legal Defence Initiative Khởi Xướng Bảo Vệ Truyền Thông Hợp Pháp, từng đưa trường hợp luật sư bất đồng chính kiến bị bắt trước đây ở Việt Nam, ông Nguyễn Quốc Quân, ra trước Liên Hiệp Quốc và các tổ chức nhân quyền quốc tế khác:

Judy Taing – Article 19

Vào ngày 4 tháng Hai sẽ có cuộc hội thảo bên lề của các NGOs, trong đó có Khởi Xướng Bảo Vệ Truyền Thông Hợp Pháp chúng tôi. Mục đích của cuộc hội thảo một ngày trước này là lôi kéo sự chú ý của dư luận trước những trường hợp người viết những bài tố cáo sự vi phạm nhân quyền của chính phủ Việt nam mà đã bị sách nhiễu bị giam cầm. Đây là những chuyện phải được đề cập tới với viên chức Việt Nam, phải nêu câu hỏi rằng họ phải làm gì để giảm thiểu những hành động vi phạm đó.



Mục đích của cuộc hội thảo một ngày trước này là lôi kéo sự chú ý của dư luận trước những trường hợp người viết những bài tố cáo sự vi phạm nhân quyền của chính phủ Việt nam mà đã bị sách nhiễu bị giam cầm. Đây là những chuyện phải được đề cập tới với viên chức Việt Nam
bà Nani Jansen

Theo tôi, điều thực sự quan trọng là lần này các tổ chức bên ngoài cùng hợp lực và làm việc chung với nhau, bởi đây là cơ hội rất tốt để đưa ra ánh sáng toàn cảnh nhân quyền tồi tệ và càng ngày càng xuống cấp, mà Việt Nam không ngừng chối bỏ cũng như không ngừng ém nhẹm. Điều này cũng có nghĩa là Việt Nam không giữ đúng trách vụ của một thành viên trong Hội Đồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc, là nơi mà họ tha thiết muốn bước vào và tìm mọi cách để bước vào với một thành tích nhân quyền kém cỏi. Mong rằng phản ứng mạnh mẽ của liên minh các NGO lần này đối với đợt kiểm điểm định kỳ nhân quyền của Việt Nam sẽ là tiếng nói đích thực cho người Việt Nam đang bị tước đoạt nhân quyền trong đất nước của họ.

Trong khi đó, tại Hoa Kỳ, bà Judy Taing, giám đốc phân bang Á Châu thuộc tổ chức Article 19 mà trụ sở chính ở London, nước Anh, cũng sẽ bay sang Geneve trong vài ngày tới:



Chúng tôi theo dõi sát tình hình Việt Nam và thấy sự bắt bớ giam cầm người bất đồng chính kiến xảy ra gần như liên tục mà nạn nhân là những nhà hoạt động, những người bảo về nhân quyền, những người làm báo, những bloggers, nhân quyền, là nhà báo
bà Judy Taing

Đã nhiều năm qua Article 19 không thấy sự tiến bộ trong lãnh vực quyền con người ở Việt Nam, đúng ra là hồ sơ nhân quyền của Việt Nam ngày càng tệ đi hơn. Tôi muốn nói sự có mặt của Article 19 bên cạnh các tổ chức bảo vệ nhân quyền khác là một sự kiện vô cùng quan trọng vì từng tiếng nói từng quan điểm có thể là khác nhau nhưng tựu chung vẫn là tranh đấu cho quyền dân sự và quyền chính trị mà công dân Việt Nam tất nhiên được hưởng chứ không phải bị tước bỏ.
Chúng tôi theo dõi sát tình hình Việt Nam và thấy sự bắt bớ giam cầm người bất đồng chính kiến xảy ra gần như liên tục mà nạn nhân là những nhà hoạt động, những người bảo về nhân quyền, những người làm báo, những bloggers, nhân quyền, là nhà báo. 

Câu hỏi cấp thiết chúng tôi muốn nêu ra rằng đâu là cam kết của Việt Nam, đang là thành viên Hội Đồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc, Việt Nam hứa hẹn và có thực hiện không. Nếu không, thì cùng với các tổ chức bạn khác hiện diện trong buổi điều trần, chúng tôi sẽ yêu cầu các giới chức thẩm quyền của Liên Hiệp Quốc buộc phái đoàn Việt Nam thực thi những lời húa hẹn đó.

Vừa rồi là ý kiến và quan điểm của các tổ chức bảo vệ nhân quyền quốc tế cũng như của người Việt hải ngoại, cùng kêu gọi Việt Nam cải thiện quyền con người theo đúng nghĩa vụ một thành viên trong Hội Đồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc vào khi đợt kiểm điểm định kỳ và phổ quát về nhân quyền Việt Nam UPR sẽ diễn ra tại Liên Hiệp Quốc ngày 5 tháng Hai. RFA sẽ cập nhật tin tức đến quí thính giả từ Geneve, Thụy Sĩ.

Thanh Trúc,
phóng viên RFA

Thời vàng son của các tập đoàn quốc tế tại Trung Quốc nay còn đâu !

Thời hoàng kim của các tập đoàn quốc tế tại Trung Quốc đang lùi dần vào quá khứ. Ảnh : Khu tài chính, doanh nghiệp Thượng Hải (Ảnh chụp 20/11/2013).

Thời hoàng kim của các tập đoàn quốc tế tại Trung Quốc đang lùi dần vào quá khứ. Ảnh : Khu tài chính, doanh nghiệp Thượng Hải (Ảnh chụp 20/11/2013).  -REUTERS/Carlos Barria/Files

Mai Vân  -RFI

Có lẽ do trùng hợp với ngày Tết Nguyên đán, tuần báo Anh The Economist số đề ngày 25/01/2014 đã dành hồ sơ đặc biệt cho thị trường Trung Quốc. Trên trang bìa màu đỏ là hình chiếc mặt nạ đen/trắng biểu thị cho nhân vật dữ trong tuồng Trung Quốc, bên dưới hàng tựa lớn « Trung Quốc mất sức hấp dẫn » kèm theo câu hỏi « Vì sao tình hình ngày càng trở nên khó khăn hơn cho các công ty nước ngoài ».

Bài xã luận trang trong của tuần báo Anh đã nêu bật một số nguyên nhân khiến cho các tập đoàn đa quốc gia, trước đây rất phấn khởi với thị trường Trung Quốc, nay đang càng lúc càng thấy rằng làm ăn với Bắc Kinh không phải là dễ. Nhiều đại công ty quốc tế đã bỏ cuộc, trong lúc những ai muốn bám trụ thì phải điều chỉnh cung cách kinh doanh.

The Economist đã ngược dòng lịch sử về đầu thập niên 1980, khi đất nước Trung Quốc – thời Đặng Tiểu Bình – bắt đầu mở rộng vòng tay chào đón các doanh nghiệp ngoại quốc, sau khi nền kinh tế bị chính sách tai hại của Mao Trạch Đông đánh gục, và khi mơ ước của người Trung Quốc chỉ đơn giản là có được bốn thứ : Xe đạp, máy may, quạt máy và đồng hồ.

Chính sách mở cửa của Đặng Tiểu Bình đã nhanh chóng biến Trung Quốc thành một trong những thị trường lớn nhất và phát triển nhanh nhất trên thế giới. Và trong ba thập kỷ qua, các tập đoàn đa quốc gia đã đổ xô vào vùng đất hứa này. Thế nhưng hiện nay, cơn sốt có vẻ như đã hạ hẳn xuống, cho dù trong một chừng mực nào đó, thị trường Trung Quốc vẫn thuộc diện hấp dẫn nhất thế giới, nơi mà GM và Apple, hai tập đoàn lớn của Mỹ, đã thu được những món lợi nhuận béo bở.

Thế nhưng, theo The Economist, đối với nhiều công ty nước ngoài khác, mọi thứ đang trở thành khó khăn hơn, một phần là do tăng trưởng kinh tế Trung Quốc đang giảm sút, trong khi chi phí nhân công lại đang tăng lên. Công nhân trẻ lành nghề càng lúc càng khó kiếm, và nếu kiếm được thì tiền lương phải trả lại tăng vọt.

Khó khăn cũng đến từ phía chính phủ Trung Quốc, càng lúc càng gây khó dễ cho các doanh nghiệp ngoại quốc trong một số lĩnh vực. Họ đã giới hạn ngành ngân hàng và chứng khoán đối với các tập đoàn nước ngoài. Họ cũng đã chặn đường các công ty internet, trong đó có Facebook và Twitter, và bắt đầu chĩa mũi dùi vào các hãng chuyên về phần cứng như Cisco, IBM và Qualcomm, đặc biệt từ sau các tiết lộ của Edward Snowden.

GlaxoSmithKline, một hãng dược phẩm, đang vướng vào một cuộc điều tra tham nhũng ; Apple vào năm ngoái đã bị buộc phải xin lỗi một cách nhục nhã vì sơ ý trong vấn đề bảo hành sản phẩm ; dây chuyền cà phê Starbucks thì bị các phương tiện truyền thông nhà nước cáo buộc là bán hàng với giá cắt cổ. Vào tháng Ba tới đây, một đạo luật bảo vệ người tiêu dùng một cách chặt chẽ sẽ có hiệu lực,và khi ấy, các tập đoàn đa quốc gia sẽ lại trở thành đối tượng của một đợt tấn công mới.

Nguyên nhân khó khăn thứ ba, theo tuần báo Anh, là sự cạnh tranh đang càng lúc càng khốc liệt. Vốn đã là chiến trường ác liệt nhất thế giới của các thương hiệu toàn cầu, nay các tập đoàn đa quốc gia đang phải đối mặt với các doanh nghiệp Trung Quốc.

Một số tập đoàn Trung Quốc đang vươn lên trên trường quốc tế, như Tiểu Mễ (Xiaomi) và Hoa Vi (Huawei) đã đưa ra được những chiếc điện thoại thông minh đẳng cấp thế giới, hay Tam Nhất (Sany) với những loại máy công cụ chẳng thua kém gì Hitachi và Caterpillar.

Cái khó cho các tập đoàn ngoại quốc là nhìn chung, người tiêu dùng Trung Quốc chưa có thói quen trung thành với một thương hiệu nhất định, và nhờ sự phát triển của Internet, họ có thể so sánh và trở thành những khách hàng thuộc loại khó tính nhất trên thế giới.

Một số công ty đã lần lượt tháo chạy. Tháng 12 vừa qua, Tập đoàn mỹ phẩm Revlon cho biết là họ sẽ rút khỏi Trung Quốc. Đối thủ cạnh tranh của họ là L’Oréal, công ty mỹ phẩm lớn nhất thế giới, cũng cho biết là họ sẽ ngừng bán Garnier, một trong những thương hiệu chính của họ. Best Buy, một nhà bán lẻ điện tử của Mỹ, và Media Markt, một đối thủ cạnh tranh người Đức, cũng đã bỏ cuộc, tương tự như Yahoo, một tập đoàn internet khổng lồ…

Các công ty còn cố bám trụ thì đang gặp khó khăn. Vào đầu tuần này, tập đoàn máy tính IBM cho biết doanh thu tại Trung Quốc giảm 23% trong quý cuối cùng của năm 2013. Rémy Cointreau, hãng rượu của Pháp thì cho biết doanh số bán hàng loại Cognac Rémy Martin của họ đã giảm hơn 30 % trong ba quý đầu tiên của năm ngoái vì sự sụt giảm tiêu thụ ở Trung Quốc… Danh sách này ngày càng dài.

Đối với The Economist, thực tế đã rõ, thời kỳ vàng son của các tập đoàn ngoại quốc tại Trung Quốc đã qua rồi.

Đời tư và « đời công » của Tổng thống Pháp trên mặt báo

Tạp chí Pháp tuần này dành trang bìa cho những chủ đề thời sự khác biệt, L’Express quan tâm đến hiện tượng ‘tinh thần suy sụp’, một căn bệnh mới của thời đại, mà một người trên 5 trong tuổi lao động bị đe dọa. Le Nouvel Observateur nêu bật ‘quyền lực’ của giới chuyên săn ảnh đời tư paparazzi, với ảnh Tổng thống Pháp François Hollande đi mô-tô bị nhắm trong ống kính.

Phải nói ông Hollande rất được các tạp chí quan tâm, không chỉ riêng về đời sống riêng tư mà cả trên bình diện chính trị, chính sách, nhất là việc ông Hollande trở lại với chính sách tiết kiệm như Đức từng chủ trương, cắt giảm chi tiêu xã hội. Le Nouvel Observateur dành trang xã luận cho tương lai của ông Hollande và trong hồ sơ chính trị dài nêu câu hỏi : « Ông Hollande có còn ở cánh tả hay không ? ».

Tạp chí Courrier International trong hàng tựa trang bìa nhìn thấy là báo giới nước ngoài ‘không’ hài lòng về ông Hollande, mà báo Đức gọi là người bạn mới của bà Merkel. Báo Bồ Đào Nha nói đến cánh tả thất vọng, trong lúc báo Tây Ban Nha thì nhìn thấy thành trì cuối cùng (của các đảng Xã hội) đã đến hồi bị phá bỏ.

Thái Lan : Khủng hoảng đe dọa nền dân chủ

Cũng về Châu Á, tạp chí Courrier International nhìn qua Thái Lan và tỏ ý e ngại cho nền Dân chủ bị đe dọa trong cuộc khủng hoảng chính trị kéo dài từ 3 tháng nay. Tạp chí đăng bài xã luận của nhật báo Thái Lan Bangkok Post, phân tích tình hình và không thấy lối thoát : Trước mắt, tình trạng khẩn cấp được ban hành trong hai tháng trên toàn Thái Lan, cho phép chính quyền kiểm duyệt truyền thông, cấm tụ họp nơi công cộng và bắt giam người, trong khi cuộc bầu Quốc hội trước thời hạn được dự kiến vào ngày 02/02 tới đây.

Điều làm tác giả bài báo e ngại là tình hình bế tắc, khủng hoảng kéo dài, chưa thấy lối thoát ra sao. Nguyên nhân, theo bài báo, là các đảng chính trị đã không biết thích ứng với thay đổi của xã hội.

Để trả lời câu hỏi vì sao Thái Lan lâm vào tình cảnh hiện nay, tác giả bài báo nhìn lại xã hội Thái, phân tích là đã có những thay đổi triệt để trong các thập niên qua : Trước tiên, thu nhập của người dân đã tăng lên, người Thái bây giờ giàu gấp 3 lần so với ông cha. Ước vọng của họ đã thay đổi, đòi hỏi của họ đối với chính quyền cũng nhiều hơn. Được đi bầu, họ đã ý thức về quyền hạn của họ qua lá phiếu, họ muốn có tiếng nói. Người dân ở tỉnh, ở nông thôn đã ý thức họ là những người đóng góp nhiều vào ngân sách quốc gia.

Dù biến chuyển một cách triệt để, nhưng xã hội Thái vẫn còn mâu thuẫn giữa người thành thị và nông thôn. Một tầng lớp dân thành thị vẫn xem thường người nông thôn, không chấp nhận là những người này có thể đòi hỏi quyền lợi, đòi có tiếng nói trên diễn đàn chính trị.

Còn các đảng phái, qua chương trình hành động và cách điều hành công việc, đã cho thấy là họ không thích ứng được với thay đổi của xã hội, mà thường hành động như những nhóm « lợi ích », điều hành sao có lợi cho mình mà thôi. Đánh giá về đảng cầm quyền, tác giả bài báo cho là đảng Thai Rak Thai của cựu Thủ tướng Thaksin là đảng đầu tiên đã đưa ra một chương trình sát gần người người dân và được ủng hộ, nhưng đảng này lại thiếu tầm nhìn trên phương diện thuế khóa, tài chính. Đảng hậu thân Peuh Thai của Thủ tướng Yingluck, em gái của ông Thaksin, đã cho thấy là họ không vững vàng, phạm nhiều sai lầm, mất uy tín, nhất là trong vụ luật ân xá.

Đảng đối lập, đảng Dân Chủ càng bị chỉ trích nặng nề hơn. Tác giả bài báo khó chấp nhận việc một đảng có thể tẩy chay cuộc bầu cử vì sợ thất cử. Đảng này vịn cớ là có những vụ mua phiếu, nhưng thật ra là đảng này không có một chương trình có sức thuyết phục. Trong mắt tác giả bài báo, đảng Dân Chủ rất giỏi trong việc xây dựng quan hệ với giới quyền thế hơn là chú tâm tìm kiếm hậu thuẫn của cử tri.

Cuối cùng thì tác giả bài xã luận nhận thấy dù cuộc bầu cử có diễn ra đi chăng nữa, thì sau đó khó có thể đưa ra chính sách nào để giải quyết khủng hoảng. Tuy nhiên cũng có những tia hy vọng là trong tình hình hiện nay, ngày càng nhiều người Thái chấp nhận cải tổ, nhưng việc soạn thảo, đưa ra cải tổ và thực hiện sẽ phải mất nhiều thời gian.

Thái Lan : Áo đỏ tẩy chay bia Thái Singha

Tạp chí Courrier còn minh họa cuộc tranh chấp hiện nay bằng một sự kiên kinh tế xã hội : phe áo đỏ ủng hộ chính quyền đã tẩy chay một nhãn hiệu bia nổi tiếng Thái Lan, bia Shinga. Nguyên nhân là vì một người trong gia đình chủ nhân, bà Chitpas Bhirombhakdi, là người cho là rất năng nổ trong các cuộc biểu tình của phe đối lập và nhất là bà có một đánh giá đã làm phật lòng những người ở nông thôn : Phát biểu trong một cuộc biểu tình bà đã dám cho là ‘nhiều người Thái không hiểu gì về dân chủ, đặc biệt là vùng nông thôn.

Phát biểu này theo bài báo, không được bà Chitpas xác nhận, nhưng nó đã làm dấy sự tức giận nhất là ở vùng Đông bắc của phe Áo đỏ. Họ chỉ trích ngược lại bà Chitpas là kẻ giàu có, biểu tượng thành phần thượng lưu Bangkok, bám lấy quyền lợi lạc hậu và không hiểu biết gì về nông thôn cả. Và họ quyết định tẩy chay bia Shinga mà người Thái đến nay rất ưa chuộng. Sự kiện này càng minh họa cho hố sâu giữa tầng lớp nông thôn và thành phần được đánh giá là trung lưu thành thị.

Người già Nhật Bản sập bẫy mafia Trung Quốc

Ngoài Thái Lan, tạp chí Courrier International còn nhìn sang Nhật Bản, nơi những người cao niên bị mafia Trung Quốc lừa đảo. Phương thức lừa đảo rất tinh vi, như tờ báo chạy tựa : « Đơn giản như một cú điện thoại ». Quả thật các vụ lừa đảo được thực hiện qua điện thoại gọi từ Trung Quốc ! Tạp chí Courrier International trích dẫn báo Nhật Asahi Shimbun thuật lại câu chuyện do chính một kẻ lừa đảo kể lại.

Bài báo trước tiên mô tả cảnh khoảng một chục người Nhật ở trong một tòa nhà chọc trời ở Phúc Kiến, Trung Quốc, bám vào điện thoại vẻ đang thuyết phục kẻ bên kia đầu giây. Những người họ nói chuyện được biết là những người cao niên ở tại Nhật Bản.

Những người lừa đảo qua điện thoại này được gọi là Kakeko – tức là kẻ gọi (điện thoại), họ được một ‘ông chủ’ Trung Quốc thuê mướn, hoạt động theo từng nhóm 3 hay 4 người, phối hợp nhịp nhàng. Họ được trao một danh sách tên những người cần lừa đảo ở Nhật, thường là những người trên 60. Họ gọi qua đường dây trên mạng, ít tốn tiền, khó bị phát hiện hơn.

Cách thức đánh lừa : Một người giả danh là cảnh sát, thông báo với người bị lừa là có tiền bất chính được đưa vào trương mục, nếu không muốn tài sản bị phong tỏa thì phải làm thủ tục điều chỉnh, và một nhân viên ngân hàng sẽ giải thích thủ tục cần làm. Thế là đến lượt nhân viên ngân hàng giả mạo lên tiếng, hỏi khỏan tiền mà nạn nhân có, yêu cầu rút ra để chuyển lại cho một lãnh đạo ngân hàng. Đến đây thì một nhân vật thứ 3 xuất hiện, với danh nghĩa là một luật sư, trấn an nạn nhân là tất cả các điều này là hợp pháp. Khi mọi chuyện đã xong, họ báo lên người ‘xếp’, một người Trung Quốc nói tiếng Nhật. Người này gọi ngay đến một căn cứ ở Nhật, để một ‘lãnh đạo ngân hàng’ đến nhà nạn nhân nhận tiền.

Theo lời kể của một người kakeko đã làm công việc này, thì một người Trung Quốc nói tiếng Nhật như nói trên quản lý, giám sát mọi việc. Các kakeko phải theo những quy định chặt chẽ : Họ phải gọi liên tục không được nghỉ, có khi gọi đến 300 lần trong ngày ; và mọi người phải ăn tại một nhà hàng quy định, mỗi khi muốn đi ra phố thì phải xin phép, vì người quản lý giữ chìa khóa, và ở ngoài đường họ không được nói tiếng Nhật.

Theo giao ước, thì mỗi vụ thành công, người kakeko được hưởng 5% tiền lừa. Có người trong ba tháng đã nhận được 5 triệu yen, tức đã lừa được đến 100 triệu yen. Người Kakeko kể lại câu chuyện đã thừa nhận là trong số nạn nhân của anh, có một cụ già 90 tuổi. Phương thức lừa đảo này đã khá thành công, theo bài báo, danh sách người cao niên ở Nhật ngày càng dài ra, tổ chức lừa đảo ngày mở rộng hoạt động và thuê thêm người.

Những tổ chức lừa đảo như ở Phúc Kiến cũng có tại các thành phố Trung Quốc khác như ở Bắc Kinh, Thượng Hải, Đại Liên, và chỉ nhắm vào người ở Nhật Bản, vì lừa người ở Trung Quốc dễ bị phát hiện hơn và cũng dễ bị tử hình.

 

Ngày 27/1/2014 – Bất bạo động, một phong cách sống của người dân chủ – Tư lệnh Hạm đội Nam Hải của Trung Quốc đi tuần tra tại Biển Đông


  • ‘Viếng cứ viếng, phá cứ phá’ (BBC) – Mặc dù nguyên Chủ tich nước và phu nhân đương kim Chủ tịch Nước đến viếng, đám ma ông Lê Hiếu Đằng vẫn bị phá đám.
  • Thời vàng son của các tập đoàn quốc tế tại Trung Quốc nay còn đâu ! (RFI) – Có lẽ do trùng hợp với ngày Tết Nguyên đán, tuần báo Anh The Economist số đề ngày 25/01/2014 đã dành hồ sơ đặc biệt cho thị trường Trung Quốc. Trên trang bìa màu đỏ là hình chiếc mặt nạ đen/trắng biểu thị cho nhân vật dữ trong tuồng Trung Quốc, bên dưới hàng tựa lớn« Trung Quốc mất sức hấp dẫn» kèm theo câu hỏi« Vì sao tình hình ngày càng trở nên khó khăn hơn cho các công ty nước ngoài».
  • “Chỉ một mục tiêu: Vị thế Việt Nam” (BaoMoi) – “Thế giới giờ ít cái mới. Đúng lại thường cũ. Mới chưa chắc đúng. Mới như cái gọi “Đường chín khúc” thì sai quá, chả ai chấp nhận được. “Lòng tin chiến lược” là mới và đúng…” – Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh, Ủy viên T.Ư Đảng, Thứ trưởng Quốc phòng chia sẻ với Nhân Dân hằng tháng về thời cuộc, đối ngoại quốc phòng, biển Đông, về người cha và lớp trẻ, cùng những dự cảm tương lai.
  • Tư lệnh Hạm đội Nam Hải của Trung Quốc đi tuần tra tại Biển Đông (RFI) – Theo nguồn tin báo chí Trung Quốc, một đội gồm ba tàu chiến cỡ lớn của Hạm đội Nam Hải của Hải quân Trung Quốc vừa hoàn tất một tuần lễ đi tuần tra tại hai vùng biển Hoàng Sa và Trường Sa. Điểm được truyền thông Trung Quốc nêu bật là đích thân Tư lệnh Hạm đội Nam Hải đã đi theo chỉ huy cuộc tuần tra, và đã lên thị sát từng hòn đảo, đá mà Trung Quốc chiếm đóng tại Biển Đông từ Hoàng Sa cho đến Trường Sa.
  • Trách Nhiệm của Việt Nam thành viên của Hội Đồng Nhân Quyền LHQ (RFA) – Một liên minh các tổ chức bảo vệ nhân quyền quốc tế, phối hợp cùng các nhóm đấu tranh của người Việt hải ngoại, sẽ hiện diện tại Geneva nhằm lên tiếng và tạo áp lực buộc Hà Nội cải thiện quyền con người qua đợt kiểm điểm định kỳ và phổ quát vể nhân quyền mà VN sẽ trải qua ở LHQ ngày 5 tháng Hai tới đây
  • Chính quyền Afghanistan bị bắt quả tang ngụy tạo bằng chứng tố Mỹ (RFI) –  Một bức ảnh do chính quyền Kabul phân phát để chứng minh lời tố cáo quân đội Mỹ làm chết thường dân sau một vụ ném bom tại Parwan (phía bắc thủ đô Kabul) vào giữa tháng 01/2014, thực ra đã được một nhiếp ảnh gia AFP chụp từ năm 2009, và tại một tỉnh khác.
  • Ấn Độ – Nhật Bản tăng cường hợp tác quốc phòng (RFI) – Với Trung Quốc trong tầm nhắm, hai Thủ tướng Nhật Bản và Ấn Độ vào hôm qua 25/01/2014, đã khẳng định một số kế hoạch nhằm« củng cố hơn nữa» công cuộc hợp tác quốc phòng giữa hai nước. Thỏa thuận đã đạt được nhân cuộc họp thượng đỉnh tại New Delhi giữa Thủ tướng Ấn Độ Manmohan Singh và đồng nhiệm Nhật Bản Shinzo Abe, đang công du Ấn Độ trong ba ngày.
  • Trung quốc: bạo loạn ở Tân Cương 12 người chết (RFA) – Cảnh sát TQ vừa bắn chết 6 người trong cuộc tấn công mà Bắc Kinh cho là “khủng bố” tại vùng Tân Cương bất ổn phía Tây Hoa Lục; và có thêm 6 người nữa tử vong khi chất nổ họ mang theo nổ tung, cơ quan truyền thông TQ cho biết như vừa nêu.
  • Ai Cập : Kỷ niệm ba năm cách mạng chìm trong máu (RFI) – Ít nhất 49 người chết và 247 người bị thương, đây là số thống kê sơ bộ về các nạn nhân của bạo lực trong ngày hôm qua 25/01/2014, ngày kỷ niệm ba năm cuộc nổi dậy chống chế độ độc tài Moubarack. Ai Cập cho thấy hai khuôn mặt : một bên là cảnh hội hè, đặc biệt tại quảng trường Tahrir, nơi người ta tổ chức ăn mừng dịp kỷ niệm này và bên kia là các đụng độ đẫm máu.
  • World Banks hỗ trợ 2 tỷ đô la cho Miến Điện (RFA) – Ngân hàng Thế giới hôm qua công bố chương trình phát triển Miến Điện với ngân khỏan 2 tỷ đô la, kể cả những dự án cải thiện về năng lượng và y tế tại xứ từng bị quân phiệt cầm quyền này.
  • Cuộc thám hiểm sao chổi đầu tiên (RFI) – Sau cuộc du hành 7 tỷ km trong mười năm, phi thuyền Rosetta vừa tỉnh dậy. Tín hiệu đầu tiên của phi thuyền này đã được trạm tiếp sóng của Nasa ở Goldstone (Hoa Kỳ) nhận dạng vào lúc 18 giờ 18 phút ngày 20/01/2014. Đây là phi thuyền đầu tiên thực hiện một sứ mạng nghiên cứu dài ngày và sâu về sao chổi.
  • Ukraina: Phong trào đối lập đòi chính quyền đáp ứng đầy đủ mọi yêu sách (RFI) – Các lãnh đạo của đối lập Ukraina không đưa ra câu trả lời rõ ràng về đề nghị của Tổng thống Victor Ianoukovitch. Cuối ngày hôm qua, 25/01/2014, Tổng thống Ukraina đã ra một quyết định chưa từng có, nhường chức vụ Thủ tướng và Phó thủ tướng cho hai lãnh đạo đối lập có uy tín nhất, haiông Arseni Iatsenniouk và Vitali Klitschko. Tuy nhiên, trước đám đông biểu tình tại quảng trường Độc lập, hai lãnh đạo đối lập khẳng định, phong trào phản kháng sẽ không lùi bước, một khi chính quyền còn chưa đáp ứng mọi đòi hỏi của đối lập.
  • Philippines : Chính quyền và phe nổi dậy đạt thỏa thuận hòa bình (RFI) – Hôm nay 25/10/2014, chính quyền Philippines và phe nổi dậy đòi độc lập Hồi giáo ở miền Nam quần đảo này tuyên bố, hai bên có thể ký kết được một hiệp định hòa bình trong những tuần tới, sau khi đã vượt qua những trở ngại cuối cùng. Thỏa thuận này cho phép chấm dứt một cuộc nổi dậy đẫm máu, kéo dài từ năm 1970, khiến gần 150.000 người chết.
  • Damas và đối lập Syria đàm phán về hồ sơ tù nhân và người mất tích (RFI) – Tại Genève (Thụy Sĩ) vào hôm nay, 26/01/2014, các phái viên của Tổng thống Syria Bashar al-Assad và phe đối lập đã bắt đầu xem xét vấn đề hàng ngàn tù nhân và người bị mất tích trong cuộc xung đột đang diễn ra tại Syria. Đặc sứ Liên Hợp Quốc đang nỗ lực yêu cầu các bênít ra là phải trả tự do cho trẻ em, phụ nữ và người già.
  • Tổng thống Pháp sẽ độc thân công du Hoa Kỳ (RFI) – Chiều tối ngày, 25/01/2014, Tổng thống Pháp François Hollande đã gọi điện đến AFP và cho biết, trong tư cách cá nhân,ông thông báo chấm dứt việc chung sống với bà Valérie Trierweiler. Kể từ sau tiết lộ cách nay 15 ngày của tuần báo Closer về cuộc phiêu lưu tìnhái củaông Hollande với nữ diễn viên Julie Gayet, cách nay hai tuần, mọi việc đã rõ ràng.
  • Phe đối lập ở Thái Lan vẫn tiếp tục ngăn cản người đi bầu (RFA) – Một thủ lĩnh của phe “Áo Vàng” biểu tình chống chính phủ Thái Lan bị bắn chết hôm Chủ Nhật giữa lúc người biểu tình bao vây nhiều địa điểm bầu phiếu ở Bangkok, làm gián đọan tiến trình bầu cử trước thời hạn của hàng ngàn cử tri trước ngày tổng tuyển cử tại xứ Chùa Vàng dự trù vào cuối tuần tới.
  • Chuyên gia nghiên cứu của Freedom House nhận xét về Việt Nam (RFA) – Tổ chức nhân quyền Freedom House trụ sở chính tại thủ đô Washington, Hoa Kỳ, vừa công bố Bản Phúc Trình 2014 cho biết, nói chung, tư do trên thế giới sụt giảm hồi năm ngóai ( 2013). Liên quan VN, bà Sarah Cook, chuyên gia nghiên cứu Á Châu của Freedom House nhận xét, đại ý như sau:
  • Tàu Trung Quốc tuân tra vùng chanh chấp với Malaysia? (RFA) – 3 chiếc tàu TQ hôm nay tuần tra bãi cạn James – mà TQ gọi là bãi Tăng Mầu – khu vực mà Malaysia cũng tuyên bố có chủ quyền. Đây là dấu hiệu mới nhất cho thấy hành động quyết đóan của Bắc Kinh tại biển Đông.
  • Cảnh sát Campuchia đụng độ đoàn biểu tình (RFA) – Cảnh sát Campuchia hôm nay đụng độ với người biểu tình, kể cả những nhà sư, khi những người chống đối đòi hỏi đồng lương cao hơn cho công nhân may mặc cũng như phóng thích 23 người bị bắt giữ
  • Rác thải điện tử con dao hai lưỡi (RFA) – Vật dụng điện- điện tử đang giúp con người có được cuộc sống thuận tiện hơn nhiều so với cha ông họ. Tuy nhiên sau thời gian sử dụng, chúng trở thành lọai rác thải mà nếu không có cách xử lý thích hợp, chúng sẽ gây hại cho con người.
  • Hòa đàm Syria tái tục ở Geneva (VOA) – Nhà điều giải Lakhdar Brahimi của LHQ cho biết ngày thứ hai của cuộc hòa đàm sẽ tập trung vào vấn đề trả tự do cho hàng ngàn tù nhân gồm cả phụ nữ, trẻ em và người lớn tuổi
  • Ai Cập thay đổi lộ đồ chính trị (VOA) – Tổng thống lâm thời Ai Cập cho hay đang sửa đổi một kế hoạch chuyển tiếp chính trị để cho phép tổ chức bầu cử tổng thống trước bầu cử tân quốc hội.
  • Ý đồ cải tổ quân sự Trung Quốc (BaoMoi) – Chương trình hiện đại hóa quân đội Trung Quốc (PLA) đã bước vào khâu cuối cùng. Hội nghị đảng Cộng sản Trung Quốc (CCP) tháng 11/2013 đã phê chuẩn kế hoạch cải tổ cơ cấu quy mô lớn. Nó trùng khớp với việc nước này tiếp tục quả quyết trong tranh chấp lãnh thổ.
  • Trung Quốc gây chuyện với Malaysia (BaoMoi) – Ba tàu Trung Quốc, gồm 1 tàu đổ bộ và 2 tàu khu trục, đã tuần tra bãi cạn James ở biển Đông – khu vực mà Malaysia cũng tuyên bố chủ quyền – hôm 26-1.
  • Tàu chiến Trung Quốc tiến vào vùng tranh chấp với Malaysia (BaoMoi) – (TNO) Trung Quốc tiếp tục có những hành động gây hấn tại biển Đông khi điều 3 tàu hải quân tuần tra bãi đá James (Trung Quốc gọi là bãi ngầm Tăng Mẫu), khu vực vốn đang có tranh chấp với Malaysia, vào ngày 26.1.
  • Nhật Bản, Ấn Độ nhất trí tập trận ba bên với Mỹ (BaoMoi) – Ngày 25/1, Nhật Bản và Ấn Độ đã nhất trí tiến hành một cuộc diễn tập hải quân ba bên với Mỹ, dường như nhằm phản ứng với các tuyên bố chủ quyền ngày càng tăng của Trung Quốc trên vùng biển Biển Đông và Hoa Đông.
  • Trung Quốc sẽ tăng cường tuần tra trên không ở Biển Đông (BaoMoi) – (PetroTimes) – Tân Hoa xã ngày 26/1 cho hay, Trung Quốc vừa thông báo nước này sẽ tiến hành tuần tra trên không thường xuyên trên tất cả các đảo mà Bắc Kinh tuyên bố “chủ quyền”, đặc biệt tăng cường tuần tra trên không và trên biển ở các vùng Biển Đông và biển Hoa Đông.

Trần Bảo Lộc – Bất bạo động, một phong cách sống của người dân chủ

“…Như vậy con đường đi đến bất bạo động là con đường đòi hỏi một sự thay đổi cá nhân sâu rộng, một sự hoà giải với chính mình và với những người khác trong đó người ta học cách đối xử với những người khác như người ta muốn được đối xử với chính mình…”

Trước câu hỏi bất bạo động là gì, hình như chúng ta đã có sẵn câu lời: đó là một phương pháp thay thế để giải quyết mâu thuẫn. Cùng với câu trả lời này là những hình ảnh đập vào mắt của các cuộc biểu tình bất bạo động đông người, những cuộc đình công, những cuộc biểu tình ngồi, đã làm cho nhiều người biết đến bất bạo động. Nhưng bất bạo động không phải chỉ có như vậy. Mà nó còn là một khung mẫu, một viễn ảnh thế giới trong đó có một lối sống riêng, một tinh thần riêng và một chiến lược riêng để sống với nhau và với chính mình. Tóm lại đó là một phong cách sống được thể hiện một cách lí tưởng trong tư tưởng, lời nói và việc làm. Nói là lí tưởng vì vẫn còn nhiều người chưa thật sự tin tưởng vào bất bạo động. Họ nói đến bất bạo động chỉ là đầu môi chót lưỡi có lẽ vì tính thời thượng của nó mà không thấy được những điều quý giá ẩn chứa bên trong.

 

Vậy bất bạo động thực sự là gì?
Trong cuộc khủng hoảng chung mà con người đang phải gánh chịu thì bất bạo động không phải chỉ là một phương pháp thay thế mà còn là một sự cần thiết. Không có con đường nào khác để bảo đảm sự sống còn và phát triển của loài người và để có một thế giới không có chiến tranh ngoài con đường bất bạo động. Bởi vì bất bạo động chứa đựng những giá trị nhân văn mà nếu được áp dụng nghiêm chỉnh thì thế giới có hoà bình. Đó là: con người là giá trị và mối quan tâm chính; khẳng định sự bình đẳng của mọi người; thừa nhận sự khác biệt của con người và văn hoá; tránh thái độ coi những kiến thức mình có như là chân lí tuyệt đối; khẳng định sự tự do tư tưởng và niềm tin; bác bỏ mọi hình thức bạo động và kì thị; coi trao đổi, thảo luận, đối thoại và hợp tác xây dựng là nền tảng cho mọi sinh hoạt.

Bất bạo động dựa vào – theo M. K. Gandhi (1969-1948), ngưởi đặt nền móng cho bất bạo động – ba nguyên tắc nền tảng mà ýđịnh (cả ý định sâu thẳm nhất) và hành động của ta, trực tiếp hay gián tiếp đều đi theo và dựa trên: Một là “sức mạnh chân lý (Satyagraha)”: đó là sức mạnh làm nảy sinh mọi sự sống còn được gọi là sức mạnh linh hồn, sức mạnh của mình, sức mạnh của tình yêu. Hai là “không làm đau/không gây hại (ahimsa)”: đó là thoát khỏi ý muốn làm tổn thương hoặc thiệt hại đối với chính mình, những người khác, hay môi trường xung quanh, dù ở bất kì mức độ nào. Bất kỳ nguyên nhân nào gây ra thương tích hoặc thiệt hại nghiêm trọng cũng phải ăn năn hối tiếc và không được cổ võ. Ba là “hạnh phúc của mỗi người (Sarvodaya)”: đó là những nỗ lực liên tục và chân thành để thúc đẩy “phúc lợi của tất cả mọi người.” Ba khía cạnh này tạo thành một “bộ ba”: yêu chân lí Satyagraha (nguyên tắc) = không làm tổn thương/không làm thiệt hại ahimsa (phương tiện) = phúc lợi của tất cả mọi người Sarvodaya (mục tiêu).

Như vậy con đường đi đến bất bạo động là con đường đòi hỏi một sự thay đổi cá nhân sâu rộng, một sự hoà giải với chính mình và với những người khác trong đó người ta học cách đối xử với những người khác như người ta muốn được đối xử với chính mình. Ở mức độ xã hội bất bạo động hàm chứa một cuộc tìm kiếm những phương tiện mới đầy tính sáng tạo để giải quyết những mâu thuẫn với mục đích loại trừ hoàn toàn bạo động ở mọi hình thái.

Có khá nhiều người không ý thức được rằng bất bạo động được áp dụng để theo đuổi sự công bằng xã hội có cái gì đó khác với sự thần phục hay sự tự thoả mãn. Nó là một hình thức tranh đấu.

Hình thức tranh đấu này đã có hiệu quả ở các nước có dân chủ và tự do báo chí. Nhưng điều đó không có nghĩa là ở các nước độc tài thì nó không có hiệu quả. Những cuộc tranh đấu bất bạo động trong những năm vừa qua ở các nước độc tài cộng sản như ở Ba lan và độc tài quân phiệt như ở Burma cho thấy bất bạo động cũng có thể thành công ở cả các nước độc tài.

Cũng có khá nhiều người nghĩ rằng bất bạo động chỉ thành công khi cả hai phía cùng sẳn sàng hợp tác. Điều đó hoàn toàn không đúng và phản ảnh một sự hiểu lầm đang thịnh hành về những nguyên tắc của bất bạo động mà các nhà tranh đấu bất bạo động như Adin Ballou, Henry David Thoreau, Mahatma Gandhi và Martin Luther King đã vạch ra.

Bất bạo động có luôn luôn thành công không? Không, nhưng bạo lực hay quân lực cũng không luôn luôn thành công. Bạo lực hay quân lực có thể thành công trong việc bắt ép phải thay đổi, nhưng nó không đem đến hoà giải và luôn chứa sẵn mầm mống của xung đột bạo lực.

Có những nguy hiểm cho bản thân khi tranh đấu bất bạo động? Chắc chắn là có. Những nguy hiểm ấy rất lớn và có thể đưa đến cái chết. Nhưng sự liên đới và sự hi sinh, cần cho việc chấp nhận nguy hiểm và chịu đựng những lời nói nặng gặp phải, khi tranh đấu bất bạo động, sẽ làm cho cả tính cách lẫn tinh thần lớn mạnh hơn. Không có việc gì muốn thành công mà không phải trả một giá nào đó. Nhất là việc đòi hỏi tự do dân chủ và công bằng xã hội thì giá phải trả lại càng cao hơn. Ngày nay nhiều người nhất là giới trẻ tự thoả mãn với những gì đang có. Họ không dám trở thành những Mandela mới để đưa đất nước tới tự do dân chủ và công bằng xã hội như Mandela đã làm. Trong phiên toà xét xử ông và các đồng chí năm 1964, Mandela đã nói: “Tôi đã dâng hiến cuộc đời của tôi cho việc tranh đấu cho nhân dân Phi châu. Tôi đã chiến đấu chống sự thống trị của da trắng và tôi đã chiến đấu chống sự thống trị của da đen. Tôi đã ấp ủ lí tưởng một xã hội dân chủ và tự do trong đó mọi người sống hài hoà và có những cơ hội giống nhau. Đó là lí tưởng mà vì nó tôi hi vọng sống nhưng nếu cần thì đó cũng là lí tưởng mà vì nó tôi sẵn sàng chết”. Câu nói này của ông trong phiên toà đáng để cho những người tranh đấu bất bạo động cho tự do dân chủ và công bằng xã hội phải suy nghĩ. Tại sao một người, có thời gian coi việc tranh đấu bất bạo động là vô ích, đã thành lập một chi nhánh sử dụng bạo lực lại thay đổi trở thành hoàn toàn tin tưởng vào bất bạo động và đã dám sống vì lí tưởng như lời ông đã nói. Đó là vì bất bạo động đã trở thành một phong cách sống của ông. Ông tin tưởng cái tốt vẫn tồn tại trong các kẻ thù dù tàn ác nhất của ông. Ông luôn sẵn sàng gặp gỡ và hoà giải với các kẻ thù của ông dù đã có lúc họ hãm hại ông.

Nhưng làm thế nào để bất bạo động trở thành một phong cách sống?

1-Thừa nhận mặt yếu kém mờ tối của mình

Bất bạo động như là phương pháp hay kĩ thuật có tham vọng đạt mục đích mà không gây thiệt hại về thể xác, tinh thần và vật chất. Có nghĩa là không làm tổn thương con người. Dù vậy nhưng vẫn còn khá nhiều mặt phải nói là tiêu cực. Chúng ta tạm giới hạn ở măt tinh thần. Chúng ta những công dân lịch lãm không được phép gây thương tích thể xác hay giết ai nhưng chúng ta thường làm tổn thương người khác về mặt tinh thần.

Thí dụ những người quen hoặc những người khác tôn giáo, khác màu da, khác chính kiến v.v. ngấm ngầm bị xua đuổi, bị vu cáo, bị hạ nhục, bị bắt thần phục, bị đối xử tàn tệ, bị phủ nhận và bị cô lập hoặc công khai bị khiêu khích, bị trêu chọc, bị bôi đen hay bị biến thành ác quỷ.

Và có biết bao lần chúng ta đã không tự trách mình hay ngồi tự chửi mình vì đã làm một cái gì sai dưới cái nhìn của chúng ta. Tất cả các hình thức bạo động tinh thần, cả đối với chính chúng ta, kín đáo hay không, ý thức hay không và cả những khía cạnh yếu kém mờ tối khác đều cần phải đem ra xem xét kĩ lưỡng. Carl Jung đã nói về vấn đề này như sau: “Người nhìn bên ngoài là người mơ ngủ, ngưới nhìn bên trong là người thức tỉnh. Người ta không sáng vì được đặt bên các tấm hình của ánh sáng mà do ý thức được sự tối tăm của chính mình”.

Cả những người yêu hoà bình cũng có những mặt yếu kém mờ tối của mình. Điều đó không có nghĩa vì vậy họ phải tự kết án họ mà trái lại vì việc yêu bản thân và giá trị bản thân rất quan trọng mà không nên tự kết án mình. Nhưng dù vậy, việc ý thức những mặt yếu kém mờ tối của mình vẫn thật cần thiết. Đó là vì niềm tin của chúng ta mà cũng vì lòng tự hào cần cho bất bạo động và công tác hoà bình. Nhưng đặc biệt vì việc phủ nhận và việc xua đuổi những mặt yếu kém mờ tối sẽ đưa đến việc tự vẽ ra và tìm một con dê tế thần. Thừa nhận những mặt yếu kém mờ tối thường hữu ích cho việc hàn gắn và chữa trị. Nếu ta không thừa nhận những mặt yếu kém mờ tối bao gồm cả việc bạo lực trong chính bản thân thì làm sao ta có thể quan tâm tới việc truyền bá hoà bình.

2- Sống hoà bình

Những người yêu hoà bình dĩ nhiên có thể ghi nhớ rất kĩ những điểm tích cực của bất bạo động như: bất bạo động không phải là việc chữa trị triệu chứng mà là một sự vượt thoát khỏi bạo động; đó là một cuộc chiến đấu với cái nhìn cởi mở; nhưng ta không thể áp đặt cái tốt bằng bạo lực; đó là cuộc chiến đấu không đem đến sự đau khổ cho người khác và trong trường hợp bất khả kháng thì sẵn sàng nhận phần đau khổ về mình; bất bạo động chủ trương đi tìm cái tốt ở trong người khác; và vì vậy từ thù hận hay kẻ thù là những từ cấm kị; trong cuộc tranh đấu bất bạo động phương tiện cũng quan trọng như mục đích vì vậy không thể sử dụng phương tiện đi ngược với mục đích, điều đó giúp tránh rơi vào vòng xoáy của bạo động; và luôn luôn sử dụng sự sáng suốt với đối thủ; nhờ đó có thể phân biệt được con người và công việc.

Nhưng nếu người ta không có được sự bình yên trong nội tâm liệu người ta có thể thực hiện được những điểm mạnh của bất bạo động như ghi ở trên? Nếu chúng ta không sẵn sàng sống hoà bình với nhau liệu chúng ta có thể sống hoà bình với người khác và để cho mọi người được sống hoà bình? Bởi vậy trước hết cần thể hiện sự hoà bình nơi chính chúng ta để chúng ta có thể nói được như Gandhi: “Tôi đã làm cho các kẻ thù trở thành bạn”. Và sau đó ông đã nói tiếp: “Thành công lớn nhất của tôi là người Anh đã rời Ấn độ như những người bạn”. Điều đó cho thấy ông coi việc biến kẻ thù thành bạn là thành công lớn nhất của ông. Chính sách tha thứ và hoà giải của Nelson Mandela và Desmond Tutu cũng nhằm mục đích này. Một chính sách bất bạo động có thể làm cho các nhà độc tài đang bị lung lay như Mugabe sẵn sàng tự nguyên sống lưu vong và sau đó là áp dụng việc ân xá có điều kiện sẽ giúp ngăn ngừa những đau khổ và đổ máu tiếp theo. Nhưng điều đó đòi hỏi chúng ta phải biết tự thắng chính chúng ta. Bởi vì trong thâm tâm chúng ta luôn có khuynh hướng muốn báo thù để rửa nhục.

3- Tự thay đổi mình

Có ba nhà lãnh đạo tinh thần lớn: Gandhi, Mandela và Tutu đã ý thức được rằng những thành tố nội tâm rất quan trọng đối với bất bạo động. Các ông cũng ý thức được là bạo lực khiêu khích các mặt yếu kém mờ tối và làm cho chúng xuất hiện khiến chúng ta rơi vào tình trạng đánh và đánh trả. Các ông còn ý thức là sự sợ hãi, một yếu tố làm tê liệt nếu không muốn nói là làm chết người, là nguồn gốc chính của bạo lực. Sự sợ hãi làm cho chúng ta nhỏ lại hoặc làm chúng ta không dám tiếp nhận những cái mới với tất cả các hậu quả của nó. Đang khi sự tự tin và sức mạnh nội tâm rất quan trọng cho cuộc sống. Theo Inayat Khan thì: “chiến đấu với người khác đưa đến chiến tranh và vật lộn với bản thân đưa đến hoà bình”.

Gandhi đã biết: để thay đổi những người khác thì việc đầu tiên là phải tự thay đổi chính mình trước. Ông nói ông đã có kinh nghiệm về điều đó trong công việc tranh đấu cho hoà bình và cả trong sự liên hệ với vợ ông. Đã có lần ông nói: “Bất bạo động thì nhẹ nhàng, nó không làm tổn thương, nó không phải là kết quả của sự giận dữ hay ác ý, nó không bao giờ cố chấp, không bao giờ mất kiên nhẫn, không bao giờ la hét và luôn chống lại sự ép buộc”. Ông còn nói thêm: “Và tôi không chờ tới khi cả dân tộc sẽ thay đổi, nhưng vì không có con đường nào khác tôi phải tự bắt đầu từ chính mình”. Như vậy có nghĩa là phải sống làm gương trước. Có những người cho rằng công việc hoà bình sẽ đi đến thất bại nếu người ta không thấy rằng “một mâu thuẫn tôi gặp ở ngoài đời chỉ là biểu hiện của mâu thuẫn đang xẩy ra trong chính tôi”. Hoặc còn mạnh hơn họ cho rằng chính chúng ta đã kích động bạo lực vì thế giới nằm trong chính chúng ta, tóm lại bạo lực là biểu hiện của những gì có trong chúng ta. Như vậy việc đấu tranh cho hoà bình trên thế giới và việc phục hồi lại những tàn phá trong thiên nhiên chỉ có kết quả nếu ta giải quyết có hệ thống những mâu thuẫn ẩn dấu trong chính chúng ta. Để suy nghĩ, cũng nên ít dùng những từ thuộc ý thức nhị nguyên, mà theo định nghĩa, hầu như dễ gây tổn thương chẳng hạn như các từ tốt và xấu, phê phán và kết án. Tóm lại: chúng ta không cần dừng lại ở câu hỏi: có phải, để giải quyết vấn đề riêng của chúng ta, chúng ta không cần cố gắng thay đổi môi trường sống của chúng ta? Bởi vì thực tế cho thấy là không biết chấp nhận mình thì không có hoà bình vì ta sẽ cùng với người khác giết chính ta. Và hoà bình mà bị áp đặt thì không có hoà bình. Thực tế này lột trần những dự tính của chúng ta đối với những người khác. Một điều mà chúng ta vẫn còn làm, có thể là do mặc cảm từ trong vô thức là có lỗi với những người khác hoặc vì sợ hãi hoặc do những chấn thương chưa lành. Dầu vậy chúng ta vẫn muốn có một thế giới không còn sợ hãi, một thế giới của những người nối nhịp cầu và của những người hoà giải. Chúng ta có thể có một thế giới như vậy nếu chúng ta nhận ra được là chúng ta không có lỗi và chúng ta sợ hãi vì chúng ta để mình quá bị lệ thuộc vào người khác hoặc chúng ta đã đồng nhất chúng ta một cách không đúng với vị thế, vai trò hay sự tự đánh giá mình, không muốn sống bằng trực giác hoặc sống với cảm nhận phân cách thay vì ý thức thống nhất.

4- Sự thống nhất bên trong cần thiết

Ý thức thống nhất có nghĩa là tất cả đều ràng buộc với nhau và có sự thống nhất bên trong cần thiết. Đó cũng vì chúng ta, dù ý thức hay không, đều là những sinh vật tinh thần. Do đó chúng ta không sống trong vũ trụ mà chúng ta là vũ trụ.

Bất bạo động là một trải nghiệm của ý thức thống nhất ấy, là sống trong liên kết, là sống bằng trái tim. Do đó trong đầu ta sẽ không có ý nghĩ giết hại bất kì ai. Có phải chúng ta đã làm cho chúng ta sợ hãi nhau nhiều thế kỉ vì ý thức nhị nguyên, một ý thức gây ra cho chúng ta cảm giác phân cách, thiếu sót và cô độc? Gandhi đã đạt được thành công bởi vì ông hành động hoàn toàn theo ý thức nhất nguyên. Một ý thức đòi hỏi ông nhiều thời gian thinh lặng để chiêm nghiệm các quy luật của vũ trụ và lắng nghe tiếng nói của nội tâm.

Ngày nay người ta đã thấy được là tinh thần có một sức mạnh khủng khiếp. Nó đưa đến tự do, tự chủ, xác thực và cá tính. Nhờ tinh thần người ta có thể sử dụng được luật của lực lôi kéo trong vũ trụ. Đó là luật lôi kéo những cái giống nhau vào với nhau. Luật này gồm lực khẳng định và lực hình dung. Thông qua ý thức ta tạo ra cái sẽ xảy ra và với sự trợ giúp của vô thức ta sẽ đạt được kết quả. Liên tục nghĩ, nói và hành động về điều ta mong muốn xảy ra sẽ có tác động đến luật lôi kéo trong vũ trụ. Hãy luôn nói và nghĩ tích cực không nghi ngờ.

Gandhi là người đi đầu về loại suy nghĩ này. Ông nói: “Nếu một người đánh thức được tinh thần thì có thể nâng trái đất lên một chút”. Ông chú ý đặc biệt tới cá nhân và sức mạnh nội tâm và ông cũng thường quan tâm tới khả năng làm những cái không có thể. Ông nói: “Nếu người ta để cho ý thức nhất nguyên hướng dẫn thì người ta sẽ không bị cản trở vì sự sợ hãi. Tại sao người ta lại phải sợ những người mà người ta thực sự liên kết với nhau thông qua cái ngã đích thực (chân ngã hay còn gọi là cái ngã tối cao?”.

Truyền thông bất bạo động với ngôn ngữ hoà giải

Truyền thông bất bạo động đòi hỏi ngôn ngữ hoà giải và một thái độ thân thiện. Có hai loại ngôn ngữ thường được sử dụng: ngôn ngữ gây hấn (ngôn ngữ chó sói) và ngôn ngữ hoà giải (ngôn ngữ hươu cao cổ). Ngôn ngữ gây hấn là ngôn ngữ xét xử, coi thường, buộc tội, đổ lỗi v.v. đang khi ngôn ngữ hoà giải là ngôn ngữ của trái tim, của lòng từ bi và an lạc. Gandhi cho thấy là việc sử dụng ngôn ngữ gây hấn thay vì ngôn ngữ hoà giải và coi thường người khác chỉ đưa đến thù hận và coi thường người khác tức là ta tự coi thường mình.

Việc sự dụng ngôn ngữ gây hấn cũng là một hình thức bạo lực: bạo lực bằng lời nói.

Sức mạnh nội tâm

Các cái ngã của con người trên nguyên tắc đều bình đẳng. Chúng ta cần thay đổi chúng ta bằng cách đem cái ngã riêng tiếp xúc với cái ngã tối cao và nhờ đó một tiến trình tự tha thứ có thể diễn ra. Điều đó gọi là sự phát triển tinh thần, sống từ nội tâm. Hơn thế nữa đó còn là một tiện ích dành cho con người. Nó có liên hệ với nhận thức về thế giới. Ta có thể nói: “Để hoà bình nội tâm có tác động với chính tôi, tôi không cần làm gì bởi vì tôi cần hoà bình mà cũng bởi vì hoà bình cần thiết. Và bởi vì tôi cũng biết rằng tôi muốn người khác được hoà bình như tôi. Nhưng trước hết tôi phải cho tôi sự hoà bình và an lạc. Tôi thực hiện sự an lạc và hoà bình trong chính con người tôi và sau đó tôi phân phối cho những người khác”.

Sức mạnh nội tâm là một sức mạnh khủng khiếp, có lẽ là sức mạnh lớn nhất trên thế giới. Vì nhờ nó ta sống với lí tưởng cao đẹp và vì nó ta không hướng tới sự cô đơn, sợ hãi, cạnh tranh, báo thù, dùng người dựa trên sự thiếu hụt và lợi ích riêng, mà không trên sự bình đẳng, sự liên kết, sự từ bi, sự tự do, cho và nghĩ trên sự phong phú. Martin Luther King cũng là một nhà tinh thần vĩ đại đã nói về sức mạnh này như sau: “Điểm yếu của bạo lực là vòng xoắn đi xuống và kích thích những cái mà ta muốn huỷ diệt. Với bạo lực ta có thể giết được người ta thù hận nhưng không giết được sự thù hận. Với bạo lực ta chỉ làm cho sự thù hận càng nhiều hơn. Với bất bạo động chúng ta có sức mạnh lớn hơn là bom nguyên tử. Bởi vì một trái bom chỉ có thể huỷ diệt nhưng bất bạo động có thể thay đổi được trái tim”. Sự lan toả sẽ rất lớn nếu ta phát triển ý thức ấy, sức mạnh yêu thương ấy.

Lịch sử thế giới những năm gần đây cho thấy: đối với các chế độ độc tài cá nhân hay quân phiệt tranh đấu bạo động và tranh đấu bất bạo động đều có thể làm thay đổi các chế độ này. Nhưng tranh đấu bất bạo động ít gây tàn phá và đau thương hận thù hơn. Còn đối với các chế độ độc tài đảng trị như độc tài cộng sản thì tranh đấu bạo động thường không đem đến kết quả vì đảng cộng sản là chuyên viên về bạo động. Ta lấy sở trường của họ để đánh họ thì chắc chắn sẽ thua. Trái lại tranh đấu bất bạo động luôn đưa độc tài đảng trị vào thế khó xử và nhờ đó ta mới có cơ hội thành công. Bằng chứng là Ba Lan và các nước Đông Âu. Điều đó minh chứng tranh đấu bất bạo động luôn đưa đến thành công dù với bất kì chế độ nào. Các nhà tranh đấu cho dân chủ Việt nam cần xác tín điều này để có thể loại bỏ khuynh hướng thích sử dụng bạo lực. Nhưng để có thể thực hiện việc tranh đấu bất bạo động thành công đòi hỏi các người tranh đấu cho dân chủ phải biết biến bất bạo động thành một phong cách sống đồng thời phải có quyết tâm và kiên trì cũng như cố gắng học hỏi về bất bạo động.
Trần Bảo Lộc
(Lâm Đồng 23/01/2014, ngày Táo quân)

  (Thông luận)

‘Viếng cứ viếng, phá cứ phá’

Nguyên Chủ tịch Nước Nguyễn Minh Triết (phải)
Nguyên Chủ tịch Nước Nguyễn Minh Triết (phải) hiện diện tại đám tang ông Lê Hiếu Đằng.
Một số quan chức lãnh đạo cấp cao của trung ương và địa phương hoặc đại diện đã tới dự lễ viếng, lễ tang của ông Lê Hiếu Đằng, nguyên Phó Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, TP Hồ Chí Minh, tuy nhiên đám ma của ông vẫn bị ‘chọc phá’, ‘gây rối’.

Giới quan sát nói với BBC, trong ba ngày tang lễ cố luật gia, nhiều người thuộc cả hai phía là chính quyền và các nhóm bất đồng chính kiến, các tổ chức dân sự ngoài nhà nước đều tới dự tang lễ.

Bên phía nhà nước, cựu Chủ tịch Nước Nguyễn Minh Triết đã tới viếng và ghi sổ tang.

Phu nhân của đương kim Chủ tịch Nước Trương Tấn Sang, bà Mai Thị Hạnh, cũng tới viếng và chia buồn cùng tang quyến.

Trước đó, ông Lê Thanh Hải, Ủy viên Bộ chính trị, Bí thư Thành ủy và ông Nguyễn Văn Đua, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TPHCM đã đến viếng và chia buồn với gia đình ông Đằng.

Các quan chức lãnh đạo cao cấp đã lựa chọn phương thức tới viếng đám mà không mang theo vòng hoa và không ghi sổ tang, ngoại trừ cựu Chủ tich Triết.

Ông Triết đã ghi vào sổ tang dòng chữ: “Cuộc đời này còn lắm gian truân. Chúc người bạn Lê Hiếu Đằng siêu thoát.”

‘Làm ra vẻ giúp đỡ’

Mở bằng chương trình nghe nhìn khác

Mặc dù đã có sự hiện diện của một số quan chức cao cấp của chính quyền, trong mấy ngày tang lễ ông Đằng, vẫn xảy ra các hiện tượng ‘chọc phá’, ‘cản trở’ và ‘xâm phạm’ đồ phúng viếng cố luật gia.

Hôm 26/1/2014, ngay bên lề đám tang, nhà báo Huỳnh Ngọc Chênh, cựu Thư ký Tòa soạn báo Thanh Niên cho BBC hay nhiều người mà ông chắc chắn là ‘an ninh’ đã thường xuyên hiện diện ở trong và xung quanh địa điểm quàn ông Đằng.

Những người này đã ‘làm ra vẻ giúp đỡ người đến viếng’, nhưng thực chất là ‘kiểm tra’ các vòng hoa, đồ phúng viếng, một số vòng hoa đã bị ‘giật mất băng’ đề tên người viếng đám, theo ông Chênh.

Hôm 24/1/2014, ông Hạ Đình Nguyên, nguyên Chủ tịch Ủy ban Tranh đấu Tổng Hội sinh viên Sài Gòn trước 1975, nói với BBC những người lạ mặt thường xuyên hiện diện ở đám tang đã ít nhất hai lần xâm phạm các vòng hoa.

Phu nhân Chủ tịch nước Trương Tấn Sang tại lễ tang
Phu nhân Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, bà Mai Thị Hạnh (phải), chia buồn với tang quyến.
“Chúng tôi nghĩ họ là công an thôi, chứ không ai đi giựt những thứ đó làm gì,” ông Nguyên nói với BBC hôm thứ Sáu, từ Sài Gòn.

Những người này đã giật một số băng trên các vòng hoa phúng điếu đề tên của các tổ chức như Diễn đàn Xã hội Dân sự, trang mạng Bauxite Vietnam, vòng hoa của Ủy ban Công lý và Hòa bình thuộc một hội đoàn công giáo, buộc một số thành viên Ban tang lễ và người nhà phải giành giật lại và cắt cử người canh giữ, cảnh giới qua đêm.

‘Viếng cứ viếng, ngăn cứ ngăn’

Hôm Chủ Nhật, blogger Huỳnh Ngọc Chênh nhận xét mặc dù các sự cố, đám tang của cố luật gia Lê Hiếu Đằng đã diễn ra trong vòng ‘trang nghiêm’ nhưng ‘xúc động’ và đặc biệt theo ông đã ‘kết hợp được cả hai phía’ là chính quyền và những người bất đồng.

Ông nói: “Một đám tang rất là cảm động, rất là trang nghiêm và có rất nhiều nước mắt, nhiều tiếng khóc…

“Một cái đám tang kết hợp được cả hai phía, tạm gọi như vậy, kể cả bên chính quyền. Chính quyền thì kể cả những người cao nhất, lẫn những người đương chức đang còn làm việc trong bộ máy chính quyền ở cấp thấp hơn, là bạn bè của anh Đằng thăm dự,

“Và đồng thời cũng có sự tham dự của các anh em khác, mà có thể nói là lề trái, đó là những anh em bloggers, những anh em ở trong nhóm ‘No-U’, những anh em của một số phong trào dân sự, hay là có các trang (mạng) mà được đánh giá v.v…”

Về nguyên nhân có một số thế lực ‘phá đám’, cản trở đám tang ông Đăng, blogger Hùynh Ngọc Chênh nhận xét:

“Cái lệnh đó tôi chẳng biết từ đâu ra, cái hệ thống nhà nước này nó không phải chỉ có một vua, mà có đến mười mấy ông vua, cho nên có thể lệnh từ cấp này, từ cấp khác, có khi nó không được biết tới hết,

“Nhưng mà cũng có thể như thế này, đi viếng thì cứ đi viếng, nhưng công việc phải ngăn cản, thì vẫn cứ phải ngăn cản,” ông Chênh nói với BBC.

(BBC)

Cần cái nhìn khách quan về tình hình nhân quyền ở Việt Nam

QĐND – Việt Nam cũng như các quốc gia khác luôn có những vấn đề về nhân quyền phải giải quyết, chẳng hạn như tình trạng phân hóa giàu nghèo, hay một số cán bộ, công chức nhà nước dựa vào quyền lực, vị trí công tác, xâm phạm lợi ích của người dân, tham nhũng, tham ô… Nhưng để đánh giá một quốc gia, một nhà nước qua lăng kính kỳ thị đối với chế độ chính trị và chỉ căn cứ vào những vụ việc của cá nhân, mà không nhìn nhận những quyền và lợi ích của cả xã hội thì đó là một sự ngộ nhận về khoa học, sai lầm về chính trị.
Ảnh: daidoanket.vn
Ông Phil Robertson, Phó giám đốc khu vực châu á của Tổ chức Theo dõi nhân quyền Thế giới (HRW) trong cuộc họp báo giới thiệu bản “Phúc trình thường niên về tình hình nhân quyền thế giới năm 2013” ở Băng Cốc (Thái Lan) đã ngộ nhận, thiếu khách quan khi nói về tình hình nhân quyền Việt Nam năm 2013, rằng: “Việt Nam tiếp tục ngày càng đi xuống về nhân quyền”. Những dẫn chứng của ông Phil Robertson chẳng có gì mới, vẫn là những thông tin của những trang mạng, những blogger được gọi với nhiều tên khác nhau, như: “Những người bất đồng chính kiến”, những “nhà dân chủ nhân quyền mạng”… Nhận xét về ý kiến của ông Phil Robertson trong cuộc họp báo, có người bình luận rằng, đó là một cách nhìn thiếu khách quan, nếu không nói là ác ý, nhất là khi ông nói về tình hình nhân quyền Việt Nam năm 2013.
Năm 2013 là năm Việt Nam đã đạt được những thành tự to lớn về quyền con người trên cả hai bình diện đối nội và đối ngoại. Trên bình diện đối nội, sự kiện đáng chú ý nhất là Quốc hội đã thông qua bản Hiến pháp nước Cộng hòa XHCN Việt Nam (Hiến pháp năm 2013), trong đó các quyền và tự do của con người đã được nhận thức và ghi nhận đầy đủ.  Hiến pháp nước Cộng hòa XHCN Việt Nam lần đầu tiên đã dành riêng một chương (Chương II) quy định về quyền con người, quyền và nghĩa vụ công dân. Nhiều chuyên gia cho rằng, Hiến pháp nước Cộng hòa XHCN Việt Nam thể hiện bước tiến mới về tư duy lập pháp nói chung, về quyền con người nói riêng. Chương II của Hiến pháp đã quy định đầy đủ các quyền và tự do của con người về dân sự, chính trị, kinh tế-xã hội và văn hóa theo các công ước quốc tế về quyền con người mà Việt Nam đã tham gia, kể cả những quyền mới, như quyền về hưởng thụ một môi trường trong sạch, quyền hiến mô, tạng…
Về tư duy lập pháp, Điều 14 của Hiến pháp đã đưa ra nguyên tắc bảo đảm quyền con người, đồng thời còn quy định về “hạn chế quyền”: “ở nước Cộng hòa XHCN Việt Nam, các quyền con người, quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội được công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm theo Hiến pháp và pháp luật. Trong bài viết đầu năm 2014: “Hoàn thiện thể chế, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ năm 2014, tạo nền tảng phát triển nhanh và bền vững”, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã nhấn mạnh: “Mọi hạn chế quyền tự do của công dân phải được xem xét cẩn trọng và chủ yếu nhằm bảo vệ Tổ quốc, bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và những giá trị văn hóa, lịch sử, đạo đức tốt đẹp của dân tộc. Người dân có quyền làm tất cả những gì pháp luật không cấm và sử dụng pháp luật để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Cơ quan nhà nước và cán bộ, công chức chỉ được làm những gì mà pháp luật cho phép”.
Ghi nhận và thực hiện những khuyến nghị của cộng đồng quốc tế, sau Báo cáo kiểm điểm về nhân quyền lần thứ nhất (năm 2009), Việt Nam đã có nhiều nỗ lực trong việc bảo đảm quyền con người về các quyền dân sự, chính trị, nhất là các quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, thông tin, tự do tôn giáo, tín ngưỡng và bảo đảm các quyền kinh tế-xã hội cho người nghèo và quyền của các nhóm xã hội dễ bị tổn thương.  Có thể nói, năm 2013, Việt Nam đã bước sang một thời kỳ đổi mới toàn diện, đồng bộ cả về chính trị và kinh tế, trong đó đã thể hiện sâu sắc hơn nguyên tắc tôn trọng và bảo đảm các  quyền con người và quyền công dân. Cũng trong thời gian lấy ý kiến toàn dân góp ý cho Dự thảo Hiến pháp 1992, ngày 7-11-2012, Đại diện thường trực nước ta tại Liên hợp quốc đã thay mặt Chính phủ nước Cộng hòa XHCN Việt Nam ký “Công ước của Liên hợp quốc về chống tra tấn và trừng phạt hoặc đối xử tàn nhẫn, vô nhân đạo hoặc làm mất phẩm giá khác” (gọi tắt là Công ước Chống tra tấn).  Đây là công ước quốc tế quan trọng về quyền con người. Công ước quy định các quốc gia thành viên thực hiện các biện pháp cụ thể về lập pháp, hành pháp, tư pháp hoặc các biện pháp hiệu quả khác nhằm ngăn chặn mọi hành vi tra tấn, đối xử vô nhân đạo hoặc xúc phạm nhân phẩm con người. Như vậy cho đến nay, Việt Nam đã tham gia đầy đủ các công ước quốc tế cơ bản, quan trọng nhất về quyền con người.
Quyền tự do ngôn luận, báo chí của người dân đã có những tiến bộ đáng kể. Không kể báo chí trong nước luôn có sự tăng trưởng lớn về số lượng và với diện phủ sóng hiện nay, người dân Việt Nam đã được tiếp cận với gần 80 kênh truyền hình nước ngoài, trong đó có những kênh được phát rộng rãi trên thế giới như CNN, BBC, Bloomberg, TV5, DW, NHK, KBS, Australia Network… Tất cả các hãng thông tấn và báo chí lớn của thế giới đều đến với người dân Việt Nam thông qua mạng internet như Reuters, BBC, VOA, AP, AFP, CNN, Kyodo, Economist, Financial Times… Hiện nay đã có 20 cơ quan báo chí nước ngoài có phóng viên thường trú tại Việt Nam, nhiều báo và tạp chí nước ngoài in bằng nhiều thứ tiếng được phát hành rộng rãi tại Việt Nam. Và điều quan trọng hơn, báo chí Việt Nam ngày nay không chỉ là diễn đàn của nhân dân, mà còn đóng vai trò giám sát xã hội. Nhiều cán bộ, đảng viên, công chức thoái hóa, biến chất; nhiều vụ tham nhũng đã bị báo chí phát hiện, bị đưa ra truy tố, xét xử trước pháp luật và bị công luận lên án, như vụ “nhân bản” phiếu xét nghiệm ở Bệnh viện Đa khoa Hoài Đức (Hà Nội); vụ phát hiện Công ty cổ phần Nicotex Thanh Thái chôn lấp thuốc hóa học độc hại… đều có vai trò của báo giới. Không chỉ đóng vai trò phát hiện, báo chí ngày nay còn chỉ rõ cơ quan, tổ chức, thậm chí chức danh phải chịu trách nhiệm về vụ việc.
Quyền tự do lập hội, hội họp được quy định trong Hiến pháp (Điều 69) và được pháp luật bảo vệ bằng nhiều văn bản luật và dưới luật. Nghị định 45/2010/NĐ-CP ngày 21-4-2010 quy định cụ thể hơn về tổ chức, hoạt động và quản lý hội. Hiện Việt Nam đang xây dựng các luật về lập hội, luật biểu tình…, nhằm bảo đảm tốt hơn quyền tự do của người dân.
Quyền tự do tín ngưỡng tôn giáo chẳng những được Nhà nước tôn trọng mà còn tạo cơ hội thuận lợi và giúp đỡ để người dân có điều kiện hưởng thụ đầy đủ các quyền của mình. Đặc biệt, năm Thánh 2011 của Giáo hội Công giáo đã thành công tốt đẹp và lễ bế mạc có sự tham dự của 50 giám mục, trong đó có 6 giám mục là người nước ngoài, 1000 linh mục, 2000 nam nữ tu sĩ và gần 500.000 lượt giáo dân. Năm 2011 cũng là năm kỷ niệm 100 năm đạo Tin lành vào Việt Nam với nhiều hoạt động kỷ niệm lớn được tổ chức tại Hà Nội, Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh với nhiều chức sắc, tín đồ Tin lành trên cả nước và đại biểu Tin lành người nước ngoài…
Việc bảo đảm các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa cũng đã đạt được những kết quả đáng khích lệ. Mặc dù bị ảnh hưởng mạnh bởi cuộc khủng hoảng kinh tế – tài chính toàn cầu, nhưng tốc độ tăng trưởng kinh tế của nước ta vẫn được duy trì ở mức khá, trung bình 5,5-6%/năm. Mỗi năm Việt Nam tạo thêm hơn 1 triệu việc làm; giáo dục, y tế và an sinh xã hội ngày càng được bảo đảm tốt hơn. Nhờ các thành tựu về tăng trưởng kinh tế và chính sách an sinh xã hội, Việt Nam đã hoàn thành trước thời hạn MDG về xóa đói, giảm nghèo. Tỷ lệ hộ nghèo trên cả nước đã giảm từ 13,7% năm 2008 xuống còn 9,6% năm 2012. Thu nhập bình quân của hộ nghèo tăng gần 2 lần trong 5 năm qua. Năm 2012, số lượt hộ thiếu đói giảm 27,6% và tỷ lệ hộ nghèo cả nước cũng giảm 1,76% so với năm 2011. Việt Nam đã đạt trước thời hạn nhiều Mục tiêu Thiên niên kỷ (MDGs), được quốc tế đánh giá là một trong những điển hình về thực hiện MDGs, nhất là xóa đói, giảm nghèo.
Đáp ứng khuyến nghị của cộng đồng quốc tế, Việt Nam đã có chính sách quan tâm đặc biệt đến các nhóm xã hội dễ bị tổn thương, đặc biệt là trẻ em, đồng bào dân tộc thiểu số. Trong giai đoạn 2011 – 2012, Nhà nước đã chi 22.303 tỷ đồng (hơn 1 tỷ đô-la Mỹ) để hỗ trợ mua bảo hiểm y tế cho trẻ em, người nghèo. Trong hai năm qua, đã có 29 triệu lượt người nghèo, người dân tộc thiểu số được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí. Nhà nước cũng chi 11.844 tỷ đồng (hơn 500 triệu đô-la Mỹ) để thực hiện chính sách giảm nghèo trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo, như miễn giảm học phí cho con hộ nghèo, hộ chính sách, trợ cấp học bổng, hỗ trợ tiền ăn trưa cho trẻ đến 5 tuổi.
Về đối ngoại, trong những năm qua, Việt Nam đã có những đóng góp tích cực trong việc thành lập “ủy ban liên Chính phủ ASEAN về nhân quyền (AICHR)”, và ra “Tuyên bố Nhân quyền ASEAN”. Năm 2013, trong phiên họp ngày 12-11-2013, khóa 68 Đại hội đồng Liên hợp quốc đã bỏ phiếu bầu bổ sung các thành viên mới của Hội đồng Nhân quyền. Với 184 phiếu thuận trên tổng số 192 phiếu, Việt Nam đã trúng cử với số phiếu cao nhất trong số 14 nước thành viên mới nhiệm kỳ 2014-2016. Sự kiện này thêm một bằng chứng khách quan về những nỗ lực của Việt Nam trong việc tôn trọng và bảo đảm quyền con người theo những chuẩn mực chung của cộng đồng quốc tế.
 Những thành tựu to lớn, vững chắc về tuy chính trị, pháp lý cũng như thực tế trên lĩnh vực quyền con người ở trong nước và trên trường quốc tế của Việt Nam là không thể phủ nhận được. Những cái gọi là “điều trần”, “báo cáo”, “bình luận”, nhằm xuyên tạc, bóp méo tình hình nhân quyền Việt Nam chỉ là cách nhìn phiến diện, thiếu khách quan và càng phơi bày những mưu đồ, động cơ chính trị xấu của họ.
ĐỨC THÀNH – LINH NGHĨA
(QĐND) 

Việt Nam: Người khổng lồ ngành cà phê

Một người trồng cà phê ở Tây Nguyên
Nhắc tới cà phê người ta thường nghĩ đến Brazil, Colombia hay Ethiopia. Nhưng thực ra nước xuất khẩu cà phê lớn thứ hai thế giới ngày nay là Việt Nam.

Họ đã làm thế nào để đẩy thị phần từ 0.1% lên tới 20% trong vòng 30 năm, và sự thay đổi nhanh chóng này ảnh hưởng tới đất nước như thế nào?

Khi cuộc chiến Việt Nam kết thúc vào năm 1975, đất nước này còn đang đói khổ, và chính sách kinh tế cóp nhặt lại từ Xô Viết chẳng giúp được gì.
Hình thức hợp tác xã nông nghiệp là quyết định thảm họa, thế nên đến năm 1986 Đảng Cộng sản thực hiện bước thay đổi đột ngột – một cuộc cá cược lớn, dựa vào cà phê.
Sản xuất cà phê trong những năm 90 tăng 20% – 30% mỗi năm. Ngành công nghiệp này hiện có khoảng 2.6 triệu nhân công, với nửa triệu các hộ canh tác nhỏ gieo trồng trên mỗi mảnh đất rộng khoảng 1- 2 hectare.
Điều này giúp biến đổi kinh tế Việt Nam. Năm 1994 có khoảng 60% người Việt sống dưới mức nghèo, con số này giờ chưa tới 10%.
“Truyền thống của người Việt là uống trà, cũng giống như người Trung Quốc, và họ vẫn có thói quen đó,” nhà tư vấn cà phê ở Việt Nam, ông Will Frith nói.
Người Việt cũng uống cà phê – với sữa đặc, hay cà phê đánh trứng – nhưng đây thường là mặt hàng xuất khẩu nhiều hơn.
Cà phê được người Pháp mang tới Việt Nam từ thế kỷ 19 và quá trình trồng cây, sản xuất cà phê xay sẵn bắt đầu hoạt động từ năm 1950.
Đây là cách uống cà phê Việt Nam, và cũng là lý do mà một phần tư số cà phê vẫn uống ở Anh đến từ Việt Nam.

Quốc gia nào mua cà phê Việt Nam

  • Việt Nam sản xuất khoảng 22 triệu túi cà phê, mỗi túi nặng 60kg trong năm 2012/2013
  • Đức và Hoa Kỳ nhập khẩu khoảng 2 triệu túi
  • Tây Ban Nha, Ý, Bỉ/Luxemburg nhập khẩu khoảng 1.2 triệu túi
  • Nhật Bản, Nam Hàn, Ba Lan, Pháp và Anh Quốc nhập khoảng 0.5 triệu túi cà phê. Nguồn: ICO
Người Anh vẫn uống loại cà phê này nhiều hơn những loại cao cấp hơn như espresso, latte hay cappucino.

Các hàng cà phê đắt tiền thường mua hạt cà phê Arabica, trong khi Việt Nam trồng loại hạt Robusta cứng hơn.

Hạt Arabica có chứa khoảng 1% đến 1.5% chất caffeine trong khi Robusta chứa khoảng 1.6% đến 2.7% caffeine, khiến nó đắng hơn.

Thế nhưng cà phê ngon không chỉ được quyết định bởi caffeine.

“Cách pha trộn vị phức tạp làm dậy lên những mùi vị có sẵn trong cà phê,” ông Frith nói.

“Caffeine chỉ là phần rất nhỏ trong tổng thể hỗn hợp, nhất là nếu so sánh với các chất alkaloid khác [chất chuyển hóa phụ trong thực vật], và nó có rất ít tác động tới mùi vị.”

Một số công ty như Nestle đã cho trồng, chế biến, rang xay và đóng gói ở Việt Nam.

Nhưng Thomas Copple, kinh tế gia ở Tổ chức Cà phê Quốc tế tại London nói phần lớn cà phê được xuất khẩu từ dạng hạt tươi và sau đó được chế biến ở nơi khác, Đức là một ví dụ.

Trong khi một số lớn người Việt Nam đủ sống nhờ cây cà phê, một vài người trở nên rất giàu.

Ông Đặng Lê Nguyên Vũ
Bước tiếp theo của Trung Nguyên: chuỗi cửa hàng cà phê toàn cầu
Chẳng hạn như triệu phú Đặng Lê Nguyên Vũ. Tập đoàn Trung Nguyên của ông đặt tại thành phố Hồ Chí Minh – nhưng sức mạnh của nó đến từ khu vực Tây Nguyên, quanh thành phố Buôn Ma Thuột, thủ đô cà phê của đất nước.

Chủ tịch Vũ, biệt danh của ông, là chủ nhân của năm chiếc Bentley và 10 chiếc Ferrari, được tạp chí Forbes đánh giá tài sản trị giá khoảng 100 triệu đô la Mỹ. Mà đây là đất nước thu nhập trung bình trên đầu người mỗi năm khoảng 1.300 đô la Mỹ.

Nhưng sự mở rộng của cà phê cũng có mặt trái của nó.

Mọi hoạt động nông nghiệp ở Việt Nam đều ẩn chứa nguy hiểm, do số lượng bom mình chưa nổ còn dưới lòng đất sau chiến tranh.

Ở tỉnh Quảng Trị, 83% đất đai được cho là còn chứa bom.

Các nhà môi trường cũng cảnh báo rằng thảm họa đang tới dần. Quỹ bảo vệ Động vật Hoang dã Thế giới WWF dự tính rằng khoảng hơn 100.000 km vuông rừng đã bị chặt đốn từ năm 1973, một phần trong đó để trồng cà phê, và các chuyên gia nói phần lớn đất canh tác cà phê nay đã dần thoái hóa.

Xử lý đất

Nông dân Việt Nam lạm dụng tưới nước và đạm, theo Tiến sỹ người Bỉ Dave D’Haeze, một chuyên gia về đất.

“Họ tin vào cách làm truyền thống và chưa có ai thực sự được đào tạo cách trồng, sản xuất cà phê,” ông nói.

“Mỗi người nông dân ở Việt Nam là nhà nghiên cứu trên chính mảnh đất của họ.”

Một số người thuộc các dân tộc thiểu số ở Việt Nam cũng nói họ bị ép phải giao đất.

Nhưng Chủ tịch Vũ nói cà phê tốt cho Việt Nam.

Ông đang lên kế hoạch thiết lập chuỗi cửa hàng cà phê quốc tế kiểu Việt Nam.

“Chúng tôi muốn mang văn hóa cà phê Việt Nam đến với thế giới. Sẽ không dễ đâu nhưng trong năm tới chúng tôi muốn cạnh tranh với các hãng tên tuổi như Starbucks,” ông nói.

“Nếu chúng tôi thực hiện được và giành được thị trường Mỹ chúng tôi có thể khuất phục cả thế giới.”

Chris Summers
BBC News
  (BBC)

Tư lệnh Hạm đội Nam Hải của Trung Quốc đi tuần tra tại Biển Đông

clip_image001
Hải quân Trung Quốc tập trận trên Biển Đông cuối tháng 6/2010. © AFP/ Park Yeong-Dae

Theo nguồn tin báo chí Trung Quốc, một đội gồm ba tàu chiến cỡ lớn của Hạm đội Nam Hải của Hải quân Trung Quốc vừa hoàn tất một tuần lễ đi tuần tra tại hai vùng biển Hoàng Sa và Trường Sa. Điểm được truyền thông Trung Quốc nêu bật là đích thân Tư lệnh Hạm đội Nam Hải đã đi theo chỉ huy cuộc tuần tra, và đã lên thị sát từng hòn đảo, đá mà Trung Quốc chiếm đóng tại Biển Đông từ Hoàng Sa cho đến Trường Sa.

Đội tàu Trung Quốc bao gồm ba chiến hạm thuộc loại quan trọng của hải quân nước này: Tàu đổ bộ Trường Bạch Sơn (Changbaishan) và hai khu trục hạm Vũ Hán và Hải Khẩu. Trường Bạch Sơn là tàu đổ bộ lớn nhất hiện nay của Trung Quốc, được trang bị một hệ thống vũ khí tối tân. Tàu này chở theo một đại đội Thủy quân lục chiến và hai phi cơ trực thăng. Còn Vũ Hán và Hải Khẩu là hai khu trục hạm nhiều kinh nghiệm hải hành, từng được Bắc Kinh phái qua hoạt động chống hải tặc ở Vịnh Aden.

Xuất phát từ một quân cảng ở đảo Hải Nam hồi đầu tuần, tiểu hạm đội nói trên của Trung Quốc đã bắt đầu hai ngày tuần tra tại khu vực quần đảo Hoàng Sa – mà Trung Quốc đã dùng võ lực đánh chiếm từ tay Việt Nam vào năm 1974 – nối tiếp bằng ba ngày hoạt động ở vùng quần đảo Trường Sa.

Đáng chú ý là cuộc tuần tra này lại do chính Tư lệnh Hạm đội Nam Hải Tưởng Vĩ Liệt chỉ huy. Tại vùng Hoàng Sa, ngoài việc tuần tra, đội tàu này đã thực hiện một bài tập đổ bộ chiếm đảo.

Sau Hoàng Sa, tiểu hạm đội này đã xuống Trường Sa, vào theo báo chí Trung Quốc, ông Tưởng Vĩ Liệt đã lên từng hòn đảo hay bãi đá hiện do lực lượng Trung Quốc chiếm đóng để xem xét “tình hình sẵn sàng chiến đấu của đơn vị đồn trú. Báo chí Trung Quốc đã loan tin rộng rãi về chuyến tuần tra và thị sát này. Tân Hoa Xã đặc biệt trích dẫn một chỉ huy đơn vị đồn trú trên một bãi đá nói về cuộc sống của họ.

Điều có thể được xem là nhức nhối đối với người Việt Nam là sự kiện bãi đá đó – tên quốc tế là Johnson South Reef hay Chigua Reef – mà Trung Quốc gọi là Xích Qua, chính là Đá Gạc Ma mà họ đã chiếm đóng sau khi đánh bật lực lượng Việt Nam vào năm 1988 trong một trận hải chiến khốc liệt.

Trọng Nghĩa
Nguồn:Viet.rfi.fr

Chủ Nhật, 26-01-2014 – Nguyễn Tấn Dũng, trí thức, và trí ngủ – Trên 15.000 ngàn chữ ký vì Hoàng Sa gởi đến Liên Hiệp Quốc


CHÍNH TRỊ-PHÁP LUẬT

1Những người Trung Quốc được PTT Tàu Hoàng Trung Hải chỉ đạo xây “nghĩa trang liệt sỹ” đã “giúp” Việt Nam “làm đường” như thế nào? (Lê Anh Hùng).

– Đức Thành: Nghịch tử (Boxitvn). – Tư cách tri ân nào cho người CS nước CHXHCNVN (DLB).

– Dương Danh Huy: Lấy lại Hoàng Sa: Những điều bất khả thi (BBC). =>

TQ có chớp nhoáng chiếm Trường Sa? (BBC). “Việt Nam chưa khởi kiện TQ ra một tổ chức quốc tế; cũng không có Hiệp ước liên minh nào với Mỹ. Quan hệ liên minh, sự giúp đỡ quân sự truyền thống của Nga với Việt Nam (như trong cuộc chiến biên giới 1979) cũng không đáng ngại, do TQ có thể gây áp lực tại biên giới đất liền với Nga làm đối trọng.

 

Nga sẽ chuyển giao tàu ngầm thứ 3 cho VN vào cuối năm 2014 (SGTT).

NT Phạm Bình Minh: ASEAN sẽ mạnh nếu đoàn kết khi thương thuyết (RFA).

Chiến đấu cơ Trung Quốc tăng cường tuần tra ADIZ, dằn mặt máy bay nước ngoài  (ANTĐ).   – Trung Quốc kêu gọi lãnh đạo Nhật thận trọng trong phát ngôn (VOV).  – Nhật, Ấn dè chừng Trung Quốc (NLĐ).

Freedom House công bố Bản Phúc Trình 2014 (RFA).

– Lê Phú Khải: Giang sơn khấp huyết Hiếu Đằng (Boxitvn). – Điếu văn Vĩnh biệt Anh Lê Hiếu Đằng! (DĐXHDS). –  Đôi lời về Điếu văn “Vĩnh biệt Anh Lê Hiếu Đằng!”, theo một quan điểm lịch sử (1) (Chép Sử Việt).

NHỮNG CHUYỆN CHẲNG BÌNH THƯỜNG TRONG NHỮNG NGÀY 18-19/1/2014 (Bùi Hằng).

Quyền và nghĩa vụ (5) (Nguyễn Văn Thạnh). – Quyền & nghĩa vụ (6) – Đoan Trang: Ngắn gọn về UPR (DLB).

‘Cơ quan điều tra Việt Nam thuộc hàng giỏi nhất thế giới’…thế mà…chịu thua vụ này sao? (NLG).

Mọi việc đã có Đảng và Nhà nước lo (Người Buôn Gió). “Nhân dân ta phải cám ơn những nhà lãnh đạo CSVN đã lo lắng. Đúng như họ vẫn nói – mọi việc đã có Đảng và nhà nước lo- Quả thật cái từ băng rôn ở vòng hoa của một đám ma mà còn để ý lo được, thì có gì mà Đảng ta không bao quát hết được“.

Suy tư về đấu tranh có tổ chức (DLB).

Ngọc Hoàng chất vấn Táo Việt Nam về xã hội Chăm (DLB).

Thủ tướng tiếp tục khẩu hiệu đổi mới (RFA).

Văn bản luật treo – vì đâu? (ĐBND).

 

Có bộ trưởng lo vì Táo quân (VNN). Có bộ trưởng còn trao đổi làm vở diễn cho nó nhẹ nhàng, hoặc ít vấn đề đi”.  – Các Bộ trưởng muốn Táo quân “nhẹ nhàng” với ngành mình (TN).

Báo cáo sai vì sợ… người chết nhiều (GĐ).

 

Hải Phòng kỷ luật Đảng Bí thư chi bộ, Hiệu trưởng đánh bạc (TTXVN).  – Năm giáo viên đánh bạc bị kỷ luật Đảng (Tin tức).

Ai tác động vào chính sách ở VN? (BBC).  TS Nguyễn Quang A: “Một số chuyên gia nước ngoài đã nói với tôi cách đây lâu lắm rồi rằng bản thân các doanh nghiệp nhà nước thực sự cũng được cổ phần hóa, đã được tư nhân hóa lâu rồi, về mặt hình thức, có thể nó vẫn mang danh là 100% của nhà nước, nhưng nó do người của những nhóm này, nhóm kia điều khiển. – Audio phỏng vấn TS Lê Đăng Doanh: ‘Phải giải tán ngay trận đồ ngân hàng’ (BBC).

Ông Phạm Trung Cang đã có mặt ở Việt Nam (TT).

TP.HCM phát hiện “sếp” nhận lương cao hơn “lương khủng” (TT).  – “Phát lộ” sếp nhận lương hơn 2,6 tỷ đồng/năm (ANTĐ).

Làm xấu một chính sách đẹp (NLĐ). “…dịp Tết Nguyên đán này mỗi hộ nghèo sẽ có 400.000 đồng và mỗi hộ cận nghèo là 300.000 đồng. Thay vì chi đủ cho các hộ nghèo, cán bộ của xã này rút bớt 150.000 đồng/hộ”.

Ông Chấn phải làm thế nào để được bồi thường 10 năm oan sai? (DV).

Tân Cương : Nhiều vụ nổ làm ít nhất 3 người chết (RFI).

Trung Quốc sẽ tuyên án ông Hứa Chí Vĩnh vào Chủ Nhật (VOA).

Các nhà sản xuất video TQ lo ngại việc kiểm soát Internet chặt chẽ hơn (VOA).

Nuôi các thái tử đỏ để dễ đầu tư vào Trung Quốc (RFI).

Trung Quốc và hai xứ Triều Tiên : Tranh chấp hiện đại về một vương quốc xa xưa (RFI).

Ý đồ của Bắc Triều Tiên khi kêu gọi hòa giải với miền Nam (RFI). – Bắc Triều Tiên đề nghị tái tục các cuộc xum họp gia đình (VOA).  – Triều Tiên tố cáo Mỹ và Hàn Quốc trì hoãn đàm phán (TTXVN).

Thủ lĩnh biểu tình Thái Lan gửi thư cho Tổng thống Mỹ (TTXVN).  – Chính phủ Thái Lan tỏ ý chấp nhận hoãn cuộc bầu cử 2/2.   – Thái Lan: Điều gì xảy ra nếu chính phủ không hoãn cuộc bầu cử? (ANTĐ).   – Chính phủ Thái Lan cảnh cáo các phần tử phá hoại bầu cử (VOV).  – Phe đối lập Thái Lan sẽ biểu tình tại 50 điểm bỏ phiếu ở Bangkok (DT).

Các nhóm vũ trang sắc tộc Myanmar nhất trí ngừng bắn (TTXVN).

1<- Dù có nhượng bộ, chính quyền Kiev vẫn bị áp lực ngày càng mạnh (RFI). – Các phe ở Ukraine lại gặp nhau (BBC).  – Các cuộc biểu tình chống chính phủ tiếp diễn ở Ukraina (VOA). – Ukraina đòi người biểu tình thả các cảnh sát viên bị bắt làm con tin.   – Ukraine lo người biểu tình chiếm nhà máy điện hạt nhân (TTXVN).  – Phần tử cực đoan Ukraine ra sức khiêu khích cảnh sát dùng vũ lực (ANTĐ).  – Tổng thống Ukraine Yanukovich cách chức Thị trưởng Kiev (TTXVN).

 

– Trung Quốc tuyên bố sẽ “tuần tra thường xuyên” Trường Sa, Hoàng Sa (GDVN). – Hạm đội Nam Hải tập trận trái phép 3 ngày ở Gạc Ma, Trường Sa (GDVN).

– Tăng sức mạnh tuần duyên hiện thực “giấc mơ” Trung Quốc? (ĐV). – Trung Quốc bán tàu hộ vệ, nâng cấp tên lửa cho Bangladesh (GDVN). – Các chuyên gia cảnh giác hơn với tàu sân bay thứ 2 của Trung Quốc (GDVN).

– “Trung Quốc và Nhật Bản đang cãi nhau như trẻ con” (GDVN).

– Công khai với người dân điều kiện làm việc của cán bộ (VOV).

– Việt Nam trong tuần: Xử quyết liệt đại án tham nhũng (VOV).

– Phát hiện lãnh đạo doanh nghiệp nhận lương cao hơn 2,6 tỷ (TT/VOV). – Nhiều doanh nghiệp nhà nước trả lương cao hơn mức “lương khủng” (MTG). – Sốc: Có “sếp” lương cao hơn nhiều so với mức 2,6 tỷ đồng/năm (GiadinhNet).

– Chỉ đạo “sốc” của hai vị tư lệnh ngành (VnEco). – Trưởng ngành ngại Táo “động chạm”, Bộ trưởng Thăng được ưu ái? (ĐV).

– Lời “thú thật” của chủ tọa phiên xử Dương Tự Trọng (MTG).

– Nguyên phó chủ tịch ACB Phạm Trung Cang đã về Việt Nam (MTG).

– Cơ quan nào sẽ phải bồi thường cho ông Chấn? (Infonet). – Ông Nguyễn Thanh Chấn sẽ được bồi thường như thế nào? (Soha).

– “Thấy sổ đỏ, ăn tết mới vui…” (MTG).

– Vụ “phá trường xây chợ” ở Hà Nội: Ai “chống lưng” cho doanh nghiệp? (ĐS&PL).

– Điều tra lại vụ “nguyên Trưởng công an huyện và vụ án buôn trầm” (PLVN).

– Ông thuộc về thế hệ ngoại giao Hồ Chí Minh (TVN).

– Trung Quốc kêu gọi đàm phán khẩn cấp về hạt nhân của Triều Tiên (MTG).

– Áp lực đè nặng lên vai Thủ tướng Thái Lan Yingluck (TTXVN). – Chính trường Thái Lan diễn biến phức tạp (SGGP).

– Biểu tình lan rộng, 2 cảnh sát Ukraine thiệt mạng (VOV). – “Ông Yanukovych muốn hành động như ông Putin” (TTXVN).

 

– Cây Trường Sa (Tin tức).

– Trung Quốc sẽ tăng cường tuần tra trên không ở Biển Đông (PT).

Ôn nói rứa, tui nói ri (DCVOnline).

Ký sự Chương Dương: 3. Liệu em có bị đi tù không anh? (Nguyễn Tường Thụy).

– Đoàn Viết Hoạt: Chuyển Hóa Dân Chủ Tại Việt Nam (Việt Thức).

KHI “NHÀ VĂN” ĐÔNG LA DÙNG BÁO “VĂN NGHỆ TP.HCM” THÓA MẠ NHÀ YÊU NƯỚC LÊ HIẾU ĐẰNG LÀ ĐỒ “ĂN CỨT”? / Trịnh Hoài Văn (Trần Mỹ Giống). – Tình đời nghĩa thế (Lê Khả Sỹ). “Thế lực, chức quyền, phú quý vinh hoa qua một thuở/ Ân tình, nhân nghĩa, lương tâm trí tuệ mãi muôn đời !” – Tang lễ ông Lê Hiếu Ðằng dời một ngày (Người Việt).  – CHỜ GÌ SAU ĐÁM TANG ÔNG LÊ HIẾU ĐẰNG (Huỳnh Ngọc Chênh). – Các vị Lãnh đạo viếng Nghĩa Trang thành phố (DT).

Chính quyền Nghệ An không cho làm từ thiện? (DCCT).

– Có cần giải oan cho Đường Tăng? (SGTT). – Tổng Bí thư: Xử quyết liệt đại án tham nhũng (VOV).

– Tòa xử lố Dương Tự Trọng 6 năm tù? (MTG). – Những “sếp bự”, đại gia đón Tết trong tù (TP).

– Lại phát hiện có lãnh đạo “lương khủng” tại TP.HCM (GDVN).

– “Soi” cách Đà Nẵng, TP.HCM, Hà Nội chi tiền (ĐV).

– Ông Nguyễn Thanh Chấn phải được cơ quan tố tụng đền bù (VOV). – Ông Chấn được minh oan, bao giờ được bồi thường? (ĐV). – Ông Chấn sẽ được bồi thường bao nhiêu? (MTG). – Phải khôi phục đầy đủ quyền lợi cho ông Nguyễn Thanh Chấn (VOV).

– Chiến sĩ CSGT “lập chốt”; “vời xe”; đút tay túi quần… (PLXH).

– Bất thường vụ đấu thầu 90 tỷ bị tố lên Bộ Công an (VNN).

– Vụ 229kg heroin lọt qua sân bay Tân Sơn Nhất: Đến nay vẫn chưa có câu trả lời ! (LĐ).

– Khai trừ Đảng hai hiệu trưởng đánh bạc (DT).

– Thành hoàng cộng sản – Kỳ cuối: Giữ lấy rừng vàng (TT).

Bao nhiêu năm rồi còn mãi ra đi… (Người Việt). “Ðất nước như một con tàu lớn đang chìm dần trong khi những người cầm lái thì vẫn tiếp tục mù quáng, chưa tỉnh thức, buộc lòng nhân dân, mạnh ai nấy phải tìm cách nhảy ra khỏi con tàu đắm vậy“.

– Thái Lan “căng thằng” chờ đợi ngày bỏ phiếu sớm (VOV). – Lãnh đạo biểu tình Thái Lan “cầu viện” Tổng thống Mỹ (KT).

– Tổng thống xuống nước, Ukraine vẫn căng thẳng (VOV).

KINH TẾ

Đảm bảo tính ổn định, vững chắc hơn của kinh tế vĩ mô (CP).

2014: Thời thế tạo anh hùng (DĐDN).

Việt Nam : Lạm phát tăng nhẹ trong tháng Giêng (RFI).

1 Tìm cách “phá băng” bất động sản (NLĐ).

Cận tết, CPI tăng ít vì sức mua không cao (TBKTSG).  – Kinh tế khó khăn, dân tiết kiệm chi tiêu Tết (QĐND).  – Nhân rộng mô hình bình ổn giá (NLĐ).

Phát triển kinh tế biển bền vững, cần lấy ngư dân làm gốc (ĐBND). =>

“Hành” doanh nghiệp (NLĐ).

Chứng khoán thế giới mất điểm vì sợ thị trường mới nổi suy yếu (VOA).

Ngành sản xuất của Trung Quốc đình trệ (BBC).

Đồng rúp Nga mất giá kỷ lục (RFI).

Diễn đàn Kinh tế Thế giới Davos bế mạc (RFI).

Ngân hàng JPMorgan Chase tăng lương cho CEO 74 phần trăm (VOA).

Ấn Độ hy vọng suy thoái kinh tế đã chạm đáy (VOA).

 

– Choáng với chi phí “khủng” in tiền mệnh giá nhỏ (KT).

– Phát sốt vì ngân hàng tắc nghẽn ngày cuối năm (Infonet). – Nghẽn ATM, Ngân hàng lập bàn trả tiền trực tiếp (VOV). – Những “bật mí” về lãi suất thẻ tín dụng (KT).

– Nhà đầu tư lạc quan về giá vàng tuần tới (VOV).

– Ngân hàng tiết kiệm nhà ở chỉ có lợi cho người giàu (ĐV). – Các dự án dính tranh chấp nảy lửa tại TP.HCM năm 2013 (Vland).

– Tập đoàn suốt năm kêu khó, tết đến lãi lớn chia tiền (Vef).

– Thị trường Tết: Giảm giá sâu vẫn… ế (CT).

– Vượt qua tường ảo, Bitcoin bùng nổ trong đời thực (Vef).

 

– Kinh tế tháng 1: Tiếp tục ghi nhận dấu hiệu tích cực (ĐT). – 15 ngày đầu tháng 1, tổng thu NSNN ước đạt 27.270 tỷ đồng (HQ).

– Thống đốc Bình: “Không thiếu tiền lẻ đi chùa” (Infonet).

– Vàng tăng giá tuần thứ năm liên tiếp (Tin tức).

– “Không có giá ảo trong bất động sản” (VOV). – Mong tăng thu nhập, đừng mong giá nhà giảm! (Infonet).

– Lương tháng 13 có được coi là thưởng Tết? (VOV). – Doanh nghiệp xây dựng “xoay trần” với bài toán thưởng Tết (ĐS&PL).

– Dưa “khủng”, bưởi hồ lô… đắt hàng (TT).

– Đồng rup của Nga mất giá kỷ lục trong hơn 4 năm qua (TTXVN).

VĂN HÓA-THỂ THAO

Đua nhau khoe cổng làng (NLĐ).

Tượng thánh mà biết nói năng… (TBKTSG).

Tết qua cung bậc thời gian (RFA). – Tết tại Lillte Saigon: Người trẻ vui hơn, người lớn buồn hơn (RFA).

Tâm lý tiền lẻ (TT).

NSND Lê Khanh: So sánh là tự làm khó mình (TQ).

YÊU THỜI ĐỒ ĐỂU – KỲ 110 (Nhật Tuấn).

– Nguyễn Hoàng Đức: CƠ CHẾ ĐÔNG TÀN LÀM SAO THẤY GIẢI MÙA XUÂN ? (Nguyễn Tường Thụy).

Xuân Diệu và lời đề nghị “hãy giã từ những cái tết trung cổ” (Vương Trí Nhàn).

L.M. TRẦN CAO TƯỜNG – Quả Đắng Dẫn Độ Cánh Chim Về Qua Thi Tập Mới Của Du Tử Lê (Du Tử Lê).

1<- Cải lương vay nợ ngày cận Tết (RFA).

Mỹ Châu : “Nữ hoàng” có chất giọng liêu trai (RFI).

Đằng sau giai điệu (ĐBND).

Rose Fostanes: Giọng ca thiên phú (VOA).

– Đoàn Thanh Liêm: Suy nghĩ về chuyện Hội Nhập tại Xã Hội Âu Mỹ (ĐCV).

Vua không “bồ nhí”, như thượng uyển không hoa (ĐCV).

Lý Na đoạt giải vô địch quần vợt Úc (VOA).  – Li Na đăng quang thuyết phục (NLĐ).

Sotchi : Washington khuyên vận động viên Mỹ đề phòng khủng bố (RFI).

 

– Li kì phiên chợ chỉ họp mùng 1 Tết (VTV). – Trò chơi dân gian ngày tết (PNT). – Bài 3: Cúng giao thừa, những điều cần biết (MTG).

– Bài thơ quê hương (DT).

– Quê hương và đồng đội trong thơ một người lính (PLTP).

– VTV1 Tết – Gala Ngày trở về 2014: Nếu đi hết biển (Infonet).

– Táo quân 2014: Bảo mẫu đánh trẻ như “Võ Tòng đánh hổ” (ĐS&PL).

– Đìu hiu chợ kịch bản (TTVH).

 

– Xem gì, chơi gì Tết này? (TP). – Người Việt kiêng gì ngày Tết? (DT).

– Văn hóa trong kỷ nguyên hội nhập (PT).

Mút mùa lệ thủy (5) (FB Nguyễn Đình Bổn).

– Hoàng Tuấn Công: Dĩ hư truyền hư- kỳ 4 (Quê Choa).

Người phố Hoài (Hợp Lưu).

Con chim cóc, đại bàng và kiếp người (Doãn Mạnh Dũng).

Vàng Ủ Khói Mây Trôi (Du Tử Lê).

TRỞ LẠI DỐC TÌNH (Tương Tri).

“Take the ‘A’ Train” Đến Bình Thạnh (Dainamax).

Thơ Khánh Tây do vợ bỏ tiền in cho chồng đã mất (Ngô Minh).

Nguồn gốc Tết Nguyên Đán (Việt Văn mới/ TCPT).  – Một chùm Xuân của Phạm Công Trứ   –   QUÊ : Chùm thơ Vũ Duy Chu (Trần Mỹ Giống). – Vũ Thư Hiên: SƯƠNG XUÂN VÀ HOA ĐÀO (Tễu). – XUÂN XA   –   TẾT NI CON CÓ VỀ KHÔNG?   –   KHÚC RU THÁNG GIÊNG (Tương Tri).

– Tết quẩn quanh (DT).

– Táo quân 2014: Táo Giáo dục ăn no đòn, bị mắng té tát (VTC).

Những suy nghĩ cuối năm qua năm mới (Blog RFA).

Chợ Tết Eden (Hiệu Minh).

Kỉ niệm 32 năm trên xứ người (Nguyễn Văn Tuấn).

– 5 khám phá khảo cổ ghê rợn liên quan đến lễ hiến tế của loài người (DT).

GIÁO DỤC-KHOA HỌC

1 Bộ trưởng độc thoại, cô giáo sợ hãi (VNN). =>

71 trường bị dừng tuyển sinh đại học hơn 200 ngành (Tin tức).

Sinh viên canh cánh nỗi lo gửi đồ để về quê ăn Tết (Kênh 14).

Cơ hội du học châu Âu (NLĐ).

Máy tính Macintosh biểu tượng của công ty Apple tròn 30 tuổi (VOA).

Dùng ít thịt trong bữa ăn kiêng? Sao tôi cứ muốn điều này là sai (ĐKN).

 

– Tiên phong trong đổi mới tuyển sinh (GD&TĐ).

– 71 cơ sở ĐH bị dừng tuyển sinh (Infonet). – Dừng tuyển sinh đối với 207 ngành (GDVN).

– Đại học Duy Tân: Tiên phong trong áp dụng công nghệ 3D vào đào tạo (TN).

– Nghị lực sống của “chú lùn” xứ Tuyên (PLVN).

 

– Chấn hưng giáo dục – Không thể chậm trễ hơn (NNVN).

– ĐH Cần Thơ tăng chỉ tiêu, thêm ngành mới (GD&TĐ).

– Hơn 200 ngành đào tạo đại học phải dừng tuyển sinh (TP).

– Để mọi người dân được học tập thường xuyên và suốt đời (TTXVN).

XÃ HỘI-MÔI TRƯỜNG

Quên tháo garô, bệnh nhi bị hoại tử bàn tay (TT).

– Video: Lưu ý phòng tránh cúm (VTV).

Thu giữ pháo nổ và đồ chơi Trung Quốc nguy hiểm (TT).

Sân bay Tân Sơn Nhất, bến xe đông nghịt người về quê (TTXVN).  – Bến xe còn 1 khách cũng phải bố trí xe (Tin tức).  – Vạ vật trên tàu Thống Nhất về quê ngày giáp tết (TT).  – Video: Nghi vấn đầu nậu vé tàu Tết (VTV). – Tăng xe đò “gánh” khách thay tàu cánh ngầm (TT).  – Hàng triệu người nhập cư rời TPHCM về quê ăn tết (TBKTSG).

Những chiếc bánh chưng có cách làm “không giống ai” (ANTĐ).

1 Phim trường rộng hơn 600m2 của VTV bị cháy rụi (VOV).

<- TPHCM có nhà vệ sinh công cộng “5 sao” (TBKTSG).

Tạm dừng việc tham quan Vườn Quốc gia Hoàng Liên (DV).

 

– Xóm chài Hà Nội – nơi không có Tết (PT).

– Dân phố khổ sở, lo sợ vì gà quê (Vef).

– Trinh sát biên phòng phá đường dây lừa bán sơn nữ sang Trung Quốc (PLVN).

– Trời lạnh, người Sài Gòn ‘luống cuống’ chăm con nhỏ (VNN).

– Cao điểm rời Sài Gòn về quê ăn Tết, bến xe miền Đông chật kín người (GDVN).

– Tết Nhật, du học sinh Việt đi săn hàng ‘hiệu’ (TVN).

– Cận cảnh hành trình quê ăn Tết gian nan của người dân Trung Quốc (ĐS&PL).

– Những ánh mắt ở Kawangware (TVN).

 

– Phía sau những thảm án: “Con người đang dần lạnh lùng…” (Soha).

– Quan điểm ngược nhau việc tạm giam lái xe bagác “hôi bia” (ĐV).

– Phí trông ôtô không được vượt quá 40.000 đồng/lượt (VOV).

– TPHCM: Họp mặt 500 gia đình công nhân vui tết cổ truyền (LĐ).

– Bắt nghi phạm thứ hai đánh chết cô gái gốc Việt ở Mỹ (TN).

QUỐC TẾ

Genève 2: Chính quyền và đối lập Syria lần đầu tiên họp kín (RFI). – Chính phủ Syria và phe chống đối bắt đầu đàm phán tại Geneve (VOA).  – Dấu hiệu nhượng bộ giữa chính phủ và phe nổi dậy Syria (VOV).  – Syria bác bỏ đề xuất thành lập chính phủ chuyển tiếp (Tin tức).  – Chờ phép mầu tại Geneva (NLĐ).  – Cảnh sát Anh: Bất kỳ ai về từ Syria đều có thể bị bắt giữ (TTXVN).

1 Nổ bom ở Iraq giết chết 6 người (VOA).

Bạo động gây chết người ở Ai Cập trong ngày kỷ niệm Mùa Xuân Ả Rập (VOA). – Ai Cập kỷ niệm 3 năm lật đổ Mubarak (RFI). – Phe hiếu chiến nhận trách nhiệm về các vụ nổ bom ở Cairo (VOA). =>

Bốn nhân viên sứ quán Ai Cập bị bắt cóc tại Libya (TTXVN).

Pháp gia tăng sự hiện diện quân sự ở Phi châu (VOA).

Tối cao Pháp viện Ấn Độ ra lệnh điều tra vụ hiếp dâm tập thể (VOA).

Giao tranh được báo cáo sau cuộc ngưng bắn Nam Sudan (VOA).

Sochi: hướng xuất hành đầu năm Ngựa (RFA).

Quyền lực mềm: Phương tiện để thành công trong chính trị thế giới – P3 (Gốc Sân).

Tổng thống Obama: Chính phủ đang ra sức chống nạn bạo hành tính dục (VOA).

Gorbachev viết tâm thư gửi Putin, Obama (KT).

Lật tàu cá, 10 nhân viên an ninh Nga thương vong (TTXVN).

Mỹ sẽ sơ tán công dân nếu Olympic Sochi bị khủng bố (Tin nóng).

Chính phủ Philippines và phiến quân đạt thỏa thuận hòa bình (Tin tức).

Đài Loan: Xe tải tông vào văn phòng ông Mã Anh Cửu (NLĐ).

Tổng thống Pháp xác nhận tin chia tay (BBC). – Báo Pháp : Tổng thống Hollande chính thức chia tay bà Trierweiler  (RFI).

 

– Video: Không kích ngoại ô Damascus và Aleppo ngay khi 2 phe giáp mặt (GDVN).

– Đàm phán hòa bình Syria: Thất bại ngay khi bắt đầu (Infonet).

– Afghanistan sẽ không ký thoả thuận an ninh với Mỹ (VOV).

– Tàu ngầm hạt nhân Arihant Ấn Độ sẽ tiến hành chạy thử lần cuối (GDVN).

– Nhật Bản, Ấn Độ tăng cường hợp tác quốc phòng an ninh (GDVN).

– Tuần dương hạm “khủng” của Nga – Mỹ “đối đầu” (Soha).

– Nga xem xét gia hạn tị nạn cho Edward Snowden (MTG).

– Xả súng tại trung tâm mua sắm ở Mỹ, 3 người thiệt mạng (VOV). – Mỹ điều chiến hạm đến gần Sochi suốt Thế vận hội, sẵn sàng di tản VĐV (GDVN). – CIA chi 15 triệu USD mở nhà tù bí mật ở Ba Lan (MTG).

 

– Chính phủ và phe đối lập Syria bàn thảo vấn đề nhân đạo (VOV).

– Iran sẽ nối lại đàm phán hạt nhân với P5+1 vào tháng tới (TTXVN).

– Ai Cập sơ tán toàn bộ nhân viên ngoại giao khỏi Libya (TTXVN).

– Hàng trăm nghìn người Ai Cập kỷ niệm cuộc cách mạng 25/1 (TTXVN). – Ai Cập đẫm máu trong ngày kỉ niệm lật đổ Mubarak (Infonet).

– Nhật Bản, Ấn Độ nhất trí tập trận hải quân ba bên với Mỹ (TTXVN).

– ‘Không có Ấn Độ, T-50 Nga không hơn gì tiêm kích “made in China”‘ (Soha).

– Nga tập trận cực lớn trên Địa Trung Hải (TP).

Câu chuyện Thái Lan (Người Việt).

* Video: + Bản tin video tối 24-01-2014; + Bản tin video sáng 25-01-2014; + Phố Ông Đồ; + 7 sự kiện đáng chú ý trong tuần 25.01.2014; + Trung Quốc đóng tàu tuần duyên lớn nhất thế giới?; + Tàu ngầm tự chế của VN vận hành tốt trong lúc thử nghiệm.

* VTV: + Chào buổi sáng – 25/01/2014;  + Điểm báo – 25/01/2014;  + Tài chính tiêu dùng – 25/01/2014;  + Tạp chí Kinh tế cuối tuần – 25/01/2014;  + Sự kiện và bình luận – 25/01/2014;  + Bản tin quốc tế 17h – 25/01/2014;  + Thời sự 12h – 25/01/2014;  + Thời sự 19h – 25/01/2014.

 

2277. THỜI GIAN CỦA MỘT TIẾNG THỞ PHÀO

Inrasara

1

* Bất an ở Thái An – Dự án Nhà máy ĐHN Ninh Thuận II.

[Nhật kí “Cham trong lò hạt nhân”(*)]

Hãy yêu, hãy yêu như ta chưa từng

những đứa con đi hoang bỏ xa làng mạc

mang bụi đất quê hương về miền xứ khác

Và hãy yêu hơn con người chân chất

sống một đời ôm mang đất – phù du

Inrasara, Trường ca Quê hương, 1996.

Thời 1.

Sáng ngày 26-4-1986 giờ địa phương, lò phản ứng số 4 của nhà máy điện hạt nhân Chernobyl phát nổ. Sau đó là hàng loạt các vụ nổ khác, dẫn đến hiện tượng tan chảy lõi lò phản ứng. Và rồi là các thống kê về những thiệt hại cùng cảnh báo về hiểm họa lâu dài…

Qua đài BBC, VOA, một ít người Cham có nghe sự cố này. Nhưng họ bàng quan. Như thể chuyện xảy ra ở thế giới nào đó, không can hệ gì đến mình. Chúng tôi háo hức chờ đợi cái chân trái ma thuật của Maradona ở kì World Cup sắp tới, hơn là sinh mệnh bộ phận nhân loại nào đó đang chịu thảm họa hạt nhân, thứ thảm họa nghe nói – không màu không mùi không vị, và còn xa diệu vợi.

Ngày 25-11-2009, vnexpress.net đưa tin:

“Theo nghị quyết được 77% đại biểu thông qua, dự án điện hạt nhân Ninh Thuận gồm 2 nhà máy. Nhà máy Ninh Thuận 1 đặt tại xã Phước Dinh, huyện Thuận Nam, được khởi công vào năm 2014 và đưa tổ máy đầu tiên vận hành vào năm 2020.”

Bà con Cham vẫn lơ mơ, nghĩ đó là chuyện làng nước, hơi đâu mình quan tâm cho nhọc lòng. Lòng dân thế này, ý nghị quyết thế kia. Lòng dân vốn rộng lượng bao dung, thì có chiều ý nghị quyết tí, chả sao cả.

Ngày 11-3-2011: Động đất và sóng thần kéo theo hàng loạt sự cố tại nhà máy điện hạt nhân ở Fukushima, dẫn đến thảm họa kép, tại Nhật Bản. Gần, không thể gần hơn.

Chiều tối, ông doanh nhân Nhật quê vùng phụ cận nhà máy ĐHN kia đang phát quà cho phụ nữ Cham palei Cakleng tôi, nghe tin, ngưng phát biểu, nhướng mày lên, rồi tiếp tục. Ngay sáng hôm sau, ông lên xe quày trở lại Sài Gòn.  

Bà con, anh chị em Cham nhìn nhau. Rồi liên tục, khi chứng kiến trên tivi, đàn đàn xe hơi trôi, nhà trôi, làng mạc và thành phố trôi cuốn cả vạn sinh phận người trôi, mỗi ngày, Cham mới ngơ ngác hỏi nhau: làm sao đây? Làm thế nào đây?

Tôi mới giật mình nhớ lại hơn hai năm trước.

Tháng 11-2009, giỗ mẹ. Tối, tôi đón xe đò về quê. Đến nhà thì trời vừa sáng. Em gái nói, có anh tiến sĩ từ Hà Nội bay vào Phan Rang từ hôm qua, đang chờ. Chờ tôi. Xế chiều, em gái trải chiếu xe cho hơn hai mươi anh em bằng hữu tôi từ các làng đến giỗ mẹ, ngồi. Ngồi nghe vị tiến sĩ thuyết về dự án Nhà máy ĐHN Ninh Thuận. Để xin được lắng nghe ý kiến sơ khởi của trí thức Cham. Anh thuyết về thế hệ lò hạt nhân tiên tiến nhất, về ưu tiên cho an sinh, nhất là lợi ích điện hạt nhân mang đến cho cộng đồng. Thôi thì đủ cả.

Đây không là hội nghị hay cuộc họp chi chi, mà là nhà tôi. Các bạn, các bác hỏi bất cứ gì thấy thích… – Tôi nói.

Thế xin hỏi Cham tui có phải bị di dời đi đâu không?

Bà con nghe nói nó hay xì, cứ nơm nớp lo sợ, cậu nó có gì làm bảo đảm không?

Tiến sĩ nói an toàn, tôi thấy chả an tâm tí nào cả!

Sao không xây ở nơi nào khác mà cứ nhè đất Cham mà làm?

Tôi chẳng biết nhiều nên xin miễn ý kiến, đời người có số má cả, có lẽ phải vào sống nhờ Đồng Nai với con gái thôi.

Nếu có sự cố rò rỉ, cả khu vực này nhiễm xạ hết, hỏi người Cham làm Katê ở đâu?

Nếu Cham chúng tôi quyết không đồng ý, các anh tính làm gì nào?

Vâng, tiến sĩ nói có lợi thì đúng lắm, nhưng tiến sĩ nói với trên xem lại có thể xin dời lò hạt nhân qua đâu cho bà con Cham yên tâm không?…

Thôi thì đủ giọng đủ kiểu hỏi. Kiểu chi kiểu, mọi câu hỏi đều đổ dồn về một mối: làm gì bây giờ? Bà con Cham dù lòng chả lấy gì làm tin, cũng ngóng về vị đại biểu mà mình từng cất lá phiếu bầu…

Ngày 29-3-2011, vneconomy.vn đưa tin:

“Đại biểu Đàng Thị Mỹ Hương phản ánh, hiện nay nhiều cử tri đang rất lo lắng, tâm tư về tình hình tiến độ của dự án nhà máy điện hạt nhân.

“Nhưng mà thực lòng, tôi chưa nắm bắt được thông tin cụ thể để mà giải thích cho nhân dân”, bà Hương nói. Bởi vậy, vị đại biểu là người Ninh Thuận này mong muốn qua truyền hình trực tiếp, chủ tọa phiên họp tạo điều kiện cho cử tri nghe một cách chính thống về lời phát biểu của Chính phủ về công trình nhà máy điện hạt nhân đầu tư tại tỉnh Ninh Thuận trong thời gian tới. “Tôi thiết nghĩ, nếu thực sự tốt thì ta cứ công khai, để tạo sự đồng thuận mạnh mẽ trong nhân dân. Có sự thống nhất quyết tâm cao thì chúng ta sẽ có sức mạnh vững chắc, và sẽ làm thành công”.

Hứng lên, “mong muốn” là vậy, nhưng rồi sau đó và cả bây giờ hay trước nữa, không thấy bà đại biểu đi vào các palei Cham, phát biểu đâu đó cụ thể hơn lại càng không. Đại biểu Cham đã xa lạ càng xa lạ hơn với cộng đồng Cham nhỏ bé.

2

* Vĩnh Trường – Dự án Nhà máy ĐHN Ninh Thuận I: Hoãn!.

Thời 2.

Ngày 9-3-2012, chuẩn bị cho kỉ niệm một năm thảm họa hạt nhân Fukushima, tôi thử đo lòng người, bằng trích đăng những lời cảnh báo của các chuyên gia và trí thức trong và ngoài nước về hiểm họa hạt nhân trên trang nhà Inrasara.com. Nhà văn Nguyên Ngọc, cựu Đại biểu Quốc hội Nguyễn Minh Thuyết, giáo sư Phạm Duy Hiển – nguyên Viện trưởng Viện Nguyên tử Đà Lạt…

Hiện chưa làm gì hết, năm 2014 mới bắt đầu xây, mới chỉ thỏa thuận trên nguyên tắc thôi, chứ đã ký kết mua bán xong gì đâu mà không cho rút lui. Bây giờ vẫn còn thì giờ để rút lui và tôi xin cam đoan là Chính phủ thế nào cũng rút lui. Không thể nào đi tiếp được, bởi vì đi tiếp thì nó sẽ là Fukushima đấy” (Nguyễn Khắc Nhẫn).

Tối 10-3-2012, BBC phát bài trả lời phỏng vấn: “Bất an về điện hạt nhân lan rộng”. Bài post lên Inrasara.com, 12-3-2012 đã tạo phản ứng dây chuyền. Cư dân mạng Cham hốt hoảng dự cảm một thứ thảm họa xa lạ sắp xảy đến với mình, thế là lao vào còm. Đến người phụ trách trang mạng không kịp điều tiết, không kịp trả lời thư, không kịp giải thích tại sao một số ‘phản hồi’ bị cắt… Tình thế đẩy tôi vào triệt buộc phải lí giải.

Ngày 15-3-2012, “Inrasara đối thoại với độc giả xung quanh dự án Nhà máy Điện Hạt nhân ở Ninh Thuận” đăng Inrasara.com và mạng Tienve.org (Úc) cùng ngày.

Qua “phản hồi”, tôi hiểu các bạn trẻ Cham đang mất phương hướng. Các câu hỏi dồn đến tới tấp. “Đối thoại” làm thao tác cần thiết để hệ thống lại các câu lại thành 6 đề mục, khởi động cho Cuộc thảo luận về dự án ĐHN kì 1, với tiêu đề “Người Cham nghĩ gì về ĐHN?”.

“Người Cham Ninh Thuận cư trú ở mảnh đất này trên 2.000 năm, với một nửa dân số trên toàn đất nước Việt Nam, hơn nữa đây còn là nơi hội tụ hơn trăm điểm tôn giáo – tín ngưỡng đang được thờ phụng. Khi có họa hạt nhân, 30km bán kính bao gồm cả 3 cụm tháp thiêng sẽ thuộc vùng cấm. Không ai dám lai vãng, tháp sẽ thành tháp hoang, và Kut, Ghur cũng sẽ thành hoang!… Điều cần nhấn mạnh là cộng đồng Cham, mỗi sáng thức dậy nhìn thấy Nhà máy ĐHN đang chạy, lo lắng cho tương lai bấp bênh – hỏi làm sao họ có thể an cư lạc nghiệp”.

Thời 3.

Ngày 18-3-2012, Trà Vigia viết “Cham trong lò hạt nhân” đăng Inrasara.com, một phản ứng “cực chẳng đã” của nhà văn nông dân này. Cay đắng, trào lộng và bất lực. Tùy bút của Trà lên trang nhất AnhBaSam đã tạo hiệu ứng đặc biệt. Nó lôi kéo bạn trẻ Cham vào cuộc. Palei Krong với bài “Ba tiếng kêu cứu của 3 con thú bị thương”, ngay sau đó là Chay Dalim: “Suy nghĩ về ý nghĩa của từ trí thức & vai trò trí thức”, rồi Paka Jatrang đặt vấn đề “Trí thức Cham và sự phản biện xã hội”, Inrasara.com, 22-3-2012.

Bà con lần nữa gắng gượng ngóng tiếng nói từ Đại biểu Quốc hội của mình – vắng ngắt! Chán giận, thất vọng đẩy “phản hồi” cuộc thảo luận sa đà, khiến tôi cấp kì nêu “Vài lưu ý chân tình của Inrasara”.

Ngày 30-3-2012, Boxit.vn đăng khảo luận của Inrasara “Cham Pangdurangga, ngang bướng, đau khổ, kiêu hãnh và bất an” như một cách đặt nền tảng cho các cuộc trao đổi, thảo luận. Sau một “Sơ kết phản ứng của đồng bào Cham về Dự án Nhà máy ĐHN ở Ninh Thuận”, tôi thử ướm:

“… việc trưng cầu dân ý cần được nêu ra trước nhất. Nhưng làm sao kết quả của trưng cầu dân ý khả tín nhất? Thứ nhất, cơ quan hữu quan cần cung cấp đầy đủ thông tin về dự án tới đồng bào; thứ hai, cho bà con hiểu rõ về ý thức dân chủ, về quyền tự quyết của một công dân trách nhiệm; cuối cùng là tạo không khí cởi mở để người Cham và dân Ninh Thuận có thể thể hiện chính kiến của mình mà không vướng một trở ngại nào bất kì.”

Thiện ý ngay tức thời được đón nhận hứng khởi, bên cạnh là một cảnh giác bất an. Trưa 30-3-2012, tôi nhận email của một “Độc giả thơ Inrasara” gửi. Thư: – Cảm phục Inrasara vì dám nói thẳng quan điểm của mình về ĐHN Ninh Thuận. – Diễn đàn bị vài người lợi dụng để phát ngôn tùy tiện, nói xấu những người có trách nhiệm. – và… Inrasara cần cân nhắc khi tiếp tục bàn về vấn đề này, vì nó đã được Quốc hội thông qua.

Tôi đã có thư trả lời cho “độc giả” yêu thơ Inrasara ấy. Thư dài [dòng] nhưng câu kết thì ngắn: “Bạn tin tôi đi, Inrasara có đủ khả năng và bản lĩnh để điều tiết website của mình”.

Ngày 19-4-2012, thi sĩ trẻ Đồng Chuông Tử viết “Điện hạt nhân và giấc mơ Phù Đổng” đăng trên BBC báo động theo cách khác nữa.

Ngày 14-5-2012, Kháng thư về ĐHN của ba nhà trí thức: Nguyễn Thế Hùng – Nguyễn Xuân Diện – Nguyễn Hùng lên mạng Boxit.vn, là cái phao đầu tiên ném ra giữa trùng khơi bão tố. Người Cham sau vài hoảng loạn hay chần chừ, đã nhập cuộc bình tĩnh hơn.

Quần chúng Cham chìm ngập trong mưu sinh qua ngày, sinh viên thì bồng bột nóng vội là thế, còn trí thức Cham? Họ đi đâu hết rồi?

Ngày 28-5-2012, trả lời bạn đọc xung quanh dự án ĐHN, với tiêu đề “Trí thức Chăm và Điện Hạt nhân” đăng Inrasara.com, tôi nhắm đến đối tượng này, để khởi xướng cho Cuộc thảo luận về dự án ĐHN kì 2.

Trà Vigia viết tùy bút “Tôi kí tên” đăng Inrasara.com, ngày 16-6-2012, lí giải nguyên do xa và gần anh đặt bút kí vào Kháng thư, dù bản thân là kẻ có “văn hóa sợ”.

Tiếp đến, ngày 5-6-2012, độc giả Lưu Văn có bài so sánh thú vị đầy đau đớn: “Con dân Ninh Thuận & 2 con số” đăng trên Inrasara.com:

“Do trang website Inrasara.com có thông báo ngưng thảo luận về ĐHN kì hai từ mấy ngày trước, cho nên tôi không bàn trực tiếp về ĐHN, mà bàn về ý nghĩa 2 con số. 20 ngày chẳn tính từ ngày 14-5 đến cuối ngày 4-6-2012, từ khi bức Kháng thư về ĐHN kêu gọi chữ ký được gửi đi các nơi. Trong số 621 người ký vào Kháng thư, cộng đồng cư dân tỉnh Ninh Thuận và bà con Chăm có được 68 chữ ký/ 69.000 người; trong khi người Kinh Ninh Thuận chỉ vỏn vẹn 6 chữ kí/ 574.000 người”.

Đọc con số đối sánh, mà hẫng. Trong lúc những sinh phận vô danh Cham ý thức được sinh phận mình, ý thức thể hiện qua hơn trăm còm sĩ tham gia thảo luận, sau đó là 68 chữ kí bày tỏ chính kiến, thì hầu như không có trí thức khoa bảng hay cán bộ “cao cấp” Cham nào nhúc nhích. Và trong khi bà con Cham cảm nghe bất an lan rộng thì hầu như người dân tộc anh em của họ – đồng bào Kinh Ninh Thuận như không hay không biết chuyện gì đang xảy ra, sắp xảy ra.

Người Cham có sợ không? – Chắc chắn là có. Vậy tại sao họ dám kí? Người Kinh có sợ không? – Cũng có. Nhưng tại sao?… Người Việt nói: “Đất lành thì ở, đất lở thì đi”. Người Cham không hẳn đã vậy. Dù mảnh đất kia có lở tới đâu, họ vẫn ở lại. Vì họ biết, đó là miền đất cuối cùng ông bà họ để lại.

Giữa tháng 6-2012, đại diện cơ quan an ninh mời tôi cà phê (rất văn minh lịch thiệp, chứ không thô nhám như thái độ mời cà phê liên quan đến HS-TS), nhắc khéo tôi nên kết thúc thảo luận. Tôi nói, không phiền trên đâu, tôi đã đóng cửa “phản hồi” cả tuần nay rồi. Ba điểm chính: Một nửa con dân Cham ở Việt Nam sống đất Ninh Thuận, là vùng bị ảnh hưởng – Ông bà họ có mặt ở đó từ trên 2.000 năm – Cùng hơn trăm điểm tôn giáo tín ngưỡng đang được thờ phụng. Tôi cần thiết cho người đồng tộc mình biết điều đó, cho nhà hoạch định chính sách Việt Nam hiểu điều đó, và cho cả thế giới nhận ra điều thật đó. Qua hai cuộc thảo luận, tôi đã biết bà con tôi cảm nhận thế nào, biết giới có học Cham phản ứng [và không phản ứng] ra sao rồi. Cuối cùng qua ‘so sánh’ hai con số, tôi cũng đã biết người Kinh ở Ninh Thuận thân mến của tôi nghĩ thế nào rồi. Tôi không còn có gì để biết nữa. Sống, và … chờ.   

Cuối tháng 6-2012, Tienve.org đăng bài nhà thơ Liêu Thái phỏng vấn tôi với tiêu đề: “Một cách khiêm tốn để níu người Chăm ở lại với đất”. Đó là Nhà trưng bày Văn hóa Cham Inrahani tôi dựng lên ở quê nhà, với hi vọng mong manh mình sẽ trở lại sống nơi đó, trở về với bà con Cham còn trụ lại đó. Ngày mai.

Thời 4.

Khía cạnh khác, tháng 4-2012, trong 14 ngày liên tục, tôi viết xong Tcherfunith tại trại Sáng tác Tuy Hòa do tạp chí Văn nghệ Quân đội tổ chức. Báo Thể thao & Văn hóa, ngày 4-6-2012 đưa tin:

“Inrasara vừa hoàn thành tiểu thuyết ‘hạt nhân’”: “Với cái tên rất khó nhớ, tiểu thuyết Tcherfunith của Inrasara là một chữ viết tắt kết từ Tchernobyl + Fukushima + Ninh Thuận. Là nhà nghiên cứu, nhà thơ bỏ nhiều tâm huyết với văn hóa – văn minh Chăm, tiểu thuyết này được khởi viết từ khi dự án nhà máy điện hạt nhân rục rịch ở tỉnh Ninh Thuận”. 

Ngày 11-6-2012, báo Sài Gòn Tiếp thị (Hiền Hòa thực hiện) đăng bài trả lời phỏng vấn:

“Nhà thơ Inrasara bị điện hạt nhân làm ‘chấn động’” với lời giới thiệu: “Sau khi thông tin về tiểu thuyết “hạt nhân” vừa hoàn thành có tên Tcherfunith của Inrasara được công bố thì trên mạng đã có rất nhiều đường dẫn với nhiều bàn luận khác nhau. Để độc giả rõ hơn về tác phẩm được thai nghén một cách “gai góc” này, chúng tôi có cuộc trò chuyện với nhà thơ – nhà nghiên cứu Inrasara”.

Mùa Thu năm 2012, báo chí thế giới liên tiếp phanh phui những tiêu cực của hai tập đoàn nguyên tử Rosatom và TEPCO. Như thể một tiếng chuông cảnh báo mới về hiểm họa hạt nhân. Thi sĩ nông dân Chay Mala có bài thơ phúng điếu: “Lời ru buồn cho điện hột nhưn” (Thơ viết nhân nghe tin một Phó Tổng Giám đốc tập đoàn Rosatom bị tạm giam vì tham nhũng) đăng Inrasara.com, 24-11-2012.

Người dưng không vẫy mà về

Chưa trông đã nức, mới nghe đã tình

Ừ, thì như thể tiền duyên

Bà trời đã định thì mình ru nhau

 

Ngủ đi em giấc mộng đầu

Dăm dòng lục bát làm câu đãi đằng

Cho qua cái phận con tằm

Ngủ trăm năm ngủ ngàn năm, miệt mài

 

Ngủ đi em giấc mộng dài

Ngủ cho hết kiếp con người mới thôi

Ru nhau ta quyết ngủ vùi

Quàng tay nhau ngủ cho bùi cõi mơ

 

Ngủ đi em giấc mộng hờ

Rô-xa-tôm với Tép-cô tan hàng

Ru em sẵn tiếng thùy dương

Đôi bờ cát bãi Vĩnh Trường vi vu

 

Tình ta chưa thắm đã… dù

Thôi thì mượn mấy vần thơ bye bye.

Thời 5.

Nhân loại mau quên. Vài tháng qua, thế giới đổ dồn con mắt về Syria, về Biển Đông, Ucraina… mà quên mất Fukushima. Mới năm rưỡi, chứ lâu lắc gì đâu, vậy mà chúng ta như thể sắp lưu kho thảm họa này vào quá khứ.

Ngày 5-10-2013, Mặc Lâm – biên tập viên RFA phỏng vấn tôi xung quanh tác phẩm không được phép xuất bản in này” “Tcherfunith – một tác phẩm xã hội mang tính hiện thực”. Ở đây tôi tái khẳng định, dẫu thế nào, cộng đồng Cham vẫn cảm nghe nỗi bất an, lo sợ.

Ngày 23-8-2013, khi Vietnamplus.vn đưa tin:

“Ông Báo Văn Trò, người có uy tín trong đồng bào Chăm ở huyện Thuận Nam cho biết: Qua thực tế xem Lò phản ứng hạt nhân ở Đà Lạt hoạt động, được chứng thực cuộc sống của người dân sinh sống gần nhà máy, tôi cũng như mọi người trong đoàn thấy rất an tâm, không phải lo nghĩ về sự nguy hiểm, về bức xạ, phóng xạ gây ảnh hưởng sức khỏe người dân trong tỉnh nói chung và người dân vùng dự án nói riêng. 

Rõ ràng, cuộc sống của người dân sinh sống gần nhà máy không đảo lộn, vẫn diễn ra bình thường. Những vườn rau, vườn hoa vẫn phát triển xanh tốt, tươi đẹp. Với thực tế đó, khi về địa phương, chúng tôi sẽ kể lại những gì đã nghe và thấy rõ trước mắt để cho bà con cùng hiểu và an tâm.”

[Bác Báo Văn Trò ơi! Có ai mớm cho bác không, hay bác tự nghĩ ra mà nói. Phát ra những lời trên, bác có hiểu chút ít gì về hạt nhân chưa? Nói, bác có nhìn sâu vào bụng mình không? Nói, bác còn dám nhìn vào mắt bà con quanh bác mỗi ngày không? Rồi bác sẽ nhìn vào mắt con, cháu bác ra sao? Bác thuộc bậc anh, chú của tôi; tôi chỉ xin mạo muội can bác, làm ơn Ăn theo đường ngay, nói theo lẽ phúc Bbang tui tapak hwak tuy haniim – như ông bà ta từng dạy thế, cho con cháu nhờ. Thug siam!]. 

Như cách khởi động cho phong trào tuyên truyền “an toàn ĐHN” vào quần chúng, thì Đồng Chuông Tử phản ứng ngay tức khắc bằng yêu cầu “Quốc hội cần ‘quyết lại’ điện hạt nhân” (BBC, ngày 13-9-2013).

Thời 6.

Cuối cùng, khi ngày 14-1-2014 Boxit.vn.net đăng một clip video Youtube, ở đó ông Ngô Khắc Cần – hội trưởng Hội Người Cao Tuổi tại địa phương dự án – sau chuyến đi Nhật tham quan nhà máy ĐHN, đã bộc bạch:

“Trước đây người ta nói nhà máy điện hạt nhân thì người dân cũng thấy lo sợ. Hồi đó đến giờ có biết “hạt nhân” là gì! Nhưng sau khi các ông bên trên về giải thích thế này thế khác thì dân cũng an tâm. Bởi vì nói “hạt nhân” chớ có nói về “nguyên tử” đâu mà sợ chết!”

Ngay sau đó, trớ trêu thay, ngày 16-1-2014, báo Tuổi trẻ đưa tin nóng: “Hoãn khởi công nhà máy điện nguyên tử tới năm 2020”:

“Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nói: “nhà máy điện nguyên tử có thể sẽ phải hoãn đến năm 2020 mới khởi công. Làm điện nguyên tử phải an toàn cao nhất, hiệu quả cao nhất, không đạt không làm”.

Tin lành bay đến, bà con Chăm… thở phào. Như thể họ vừa trút xuống khỏi đầu cái thúng sỏi đầy vun, suốt năm năm qua. Thở phào, vì rằng họ hi vọng nỗi “hoãn” kia sẽ kéo dài bảy năm, mười năm và hơn thế nữa [như chuyên gia điện hạt nhân Phạm Duy Hiển ước thế]… cho tới khi các nhà bác học tìm ra một loại năng lượng sạch thay thế năng lượng hạt nhân (như ý kiến của Tiến sĩ Phùng Liên Đoàn), rằng nếu chưa, thì “không đạt không làm”; và rằng Po Yang Cham sẽ không nỡ bỏ mặc cho con dân mình bị xua đuổi lần nữa, lần cuối cùng trong định mệnh bi đát của họ.

Sài Gòn, 22-1-2014.

_______________

(*) “Chăm trong lò hạt nhân” là tên bài viết của Trà Vigia.

 

2278. Nguyễn Tấn Dũng, trí thức, và trí ngủ

Người Việt

Friday, January 24, 2014 6:22:00 PM

Ngô Nhân Dụng

Tôi chưa bao giờ vào đọc “trang nhà” của ông Nguyễn Tấn Dũng, thủ tướng chính phủ ở Hà Nội. Nhưng qua email mới nhận được một bài đăng trên website của ông, dù không nhớ ai đã gửi cho, vì mỗi ngày chúng ta đều nhận được quá nhiều email. Bài này ký tên Mõ Làng, chắc là một người trợ bút viết theo lệnh ông chủ Nguyễn Tấn Dũng. Một bài nằm trong website tất phải phản ảnh những ưu tư, ý kiến và quan điểm của người chủ trương, cho nên tôi muốn đọc cho biết.

 

Mục đích chính của Nguyễn Tấn Dũng là dùng tên Mõ Làng để đả kích một số nhà trí thức trong nước, nhưng trước khi bắt đầu lăng mạ, mạt sát người ta – tiếng Việt nôm na nói là “chửi” – ông Nguyễn Tấn Dũng tường thuật một cuộc gặp gỡ với mấy nhà trí thức khác. Ông Dũng nhân dịp này đã phân biệt ra hai loại: “Một bên là trí thức chân chính, có trách nhiệm với đất nước. Bên kia mang danh trí thức nhưng chuyên quậy phá, đi ngược lại lợi ích dân tộc.” Những được khen ngợi là “trí thức, chuyên gia tâm huyết” được mời tới “làm việc” với ông thủ tướng đã được phong làm “trí thức” (thứ thiệt), còn những người đang chống chính sách của đảng Cộng sản thì bị ông gán cho nhãn hiệu “trí ngủ.”

Các ông, bà Trương Ðình Tuyển, Phạm Chi Lan, Lê Xuân Nghĩa, Trần Du Lịch, Nguyễn Ðình Thiên, Võ Trí Thành, vân vân, được ông Nguyễn Tấn Dũng mời. Mõ Làng còn gọi họ là “nhóm chuyên gia tư vấn,” hoặc tôn lên làm “mưu sĩ,” khi kể rằng ông thủ tướng “đã lắng nghe các mưu sĩ, trong đó có rất nhiều người đã về hưu…”

Sau khi tường thuật cuộc gặp gỡ những nhà “trí thức,” bài của Mõ Làng trên mạng Nguyễn Tấn Dũng mới tấn công “phe địch.” Nó phát pháo hiệu bằng tựa đề: “Ở ngoài đường phố, những ‘trí ngủ’ quậy tưng bừng với những mưu toan phá hoại.” Nói “ngoài đường phố,” rõ ràng là tác giả bài này còn đang bị ám ảnh bởi cuộc biểu tình tưởng niệm các chiến sĩ Hoàng Sa 1974, mới diễn ra tại Hà Nội ngày 19 Tháng Giêng năm 2014. Sự kiện này chứng tỏ cuộc biểu tình tưởng niệm đã thành công, mặc dù đã bị đám công an của Nguyễn Tấn Dũng đàn áp. Quý vị tổ chức lễ tưởng niệm có thể an lòng, quý vị đã làm cho đám lãnh tụ Ba Ðình run sợ!

Mõ Làng đã nêu đích danh những người được tặng cho danh hiệu “trí ngủ.” Gọi chung họ là “Nhóm Huệ Chi, Nguyên Ngọc, Tương Lai, Nguyễn Quang A, Phạm Chí Dũng, Nguyễn Ðình Ðầu, Phạm Toàn, Nguyễn Xuân Diện… dẫn đầu đám NO-U, “dân oan” vân vân. Tóm lại, trong bài của Mõ Làng, “trí thức” là những người theo Nguyễn Tấn Dũng, còn “trí ngủ” là những người chống Nguyễn Tấn Dũng. Chúng tôi sẽ dùng hai từ ‘trí thức’ và‘trí ngủ’ theo lối đặt tên của Mõ Làng.

Có thể đoán các vị trên thấy mình được tấn phong danh hiệu “trí ngủ” đang mỉm cười, biết tên mình đã vào sử sách, khi các sử gia đời sau tường thuật công cuộc xóa bỏ chế độ cộng sản ở nước ta. Nhiều người khác không thấy tên chắc đang bực mình, tại sao ông Nguyễn Tấn Dũng lại bỏ quên mình được! Trong thời gian tới, nhiều người sẽ phải tự giới thiệu: “Tôi cũng là ‘trí ngủ’ đây!” Hai chữ ‘trí ngủ’ có thể thành một danh hiệu khen ngợi, cũng như chữ “Ngụy” hồi hơn 30 năm trước. Cứ Việt Cộng gán ghép một danh hiệu nào để miệt thị những người chống đối, thì danh hiệu đó sẽ được đồng bào tán thưởng, trở thành có nghĩa tốt. Hồi sau năm 1975, các cán bộ vào Sài Gòn đi khám bệnh vẫn đòi được gặp “bác sĩ ngụy.” Cho con em đi học cũng chọn “thầy giáo, cô giáo ngụy.” Giống như vậy, nhiều người sẽ hãnh diện tự giới thiệu mình chính là “trí ngủ” của Nguyễn Tấn Dũng!

Bài của Mõ Làng trước hết kể lại cuộc gặp gỡ với các nhà “trí thức;” sau đó mới chửi bới các nhà “trí ngủ.” Vậy khi gặp ông thủ tướng, các “trí thức” đã làm những chuyện gì? Một tin giật gân được tung ra ngay từ đầu, có thể thành tựa lớn nhất trên các tờ báo: “500 tổng công ty, doanh nghiệp nhà nước phải cổ phần trong 2 năm tới.” Nguyễn Tấn Dũng kể rằng các “mưu sĩ” trong “nhóm chuyên gia tư vấn” đã khuyến cáo ông thủ tướng phải cổ phần hóa, tức là bán các doanh nghiệp nhà nước cho tư nhân; và chỉ thêm phải làm việc đó cẩn thận. Ngoài ra, họ còn đề cập đến các vấn đề khác, như giá xăng, giá than và giá điện. “Nguyên Bộ trưởng Thương mại Trương Ðình Tuyển đề cập nỗ lực cải cách thể chế, đổi mới để đón gió cơ hội, tạo môi trường kinh doanh bình đẳng,” trước khi ký hiệp định Xuyên Thái Bình Dương (TPP): “Cần chuẩn bị thông qua những cải cách thể chế kinh tế, tái cơ cấu doanh nghiệp, nâng cao năng lực cạnh tranh.” Tiến Sĩ Lê Xuân Nghĩa nhắc lại những khuyến cáo quốc tế nói rằng chính quyền Việt Nam cần lưu ý tập trung xử lý nợ xấu … Tiến Sĩ Võ Trí Thành cho rằng sau việc chấn chỉnh ngân hàng… “giờ phải đi vào giám sát, lành mạnh hóa tài chính căn cơ hơn.”

Ðọc xong rồi thấy, tất cả các ý kiến của “nhóm chuyên gia tư vấn” không có gì mới cả. Thí dụ công việc tư nhân hóa, hay cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước, việc này đã được hàng trăm nhà kinh tế trong nước lên tiếng đòi thực hiện sớm, báo chí đăng đầy cả ra hàng chục năm nay. Tháng 11 năm ngoái ông Trần Du Lịch, trên diễn đàn quốc hội đã đòi phải làm ngay, làm từ các công ty lớn nhất. Ông nói: “Chúng ta mạnh dạn thoái vốn ở từng tổng công ty một, theo tổng công ty chứ không phải công ty con… Tại sao chúng ta để hàng trăm nghìn tỷ đồng ở đây (trong các xí nghiệp quốc doanh), trong khi thiếu tiền làm quốc lộ và nhiều việc khác? Nguồn lực nhà nước đang lãng phí.” Ông Trần Du Lịch được ông Nguyễn Tấn Dũng mời tới, chắc cũng ngạc nhiên tại sao ông thủ tướng lại mời mọi người đến chỉ cốt để nghe lại những ý kiến cũ này, rồi còn đem lên website của mình để khoe khoang? Trong khi chính ông Trần Du Lịch, một đại biểu Quốc Hội, đã nói và viết về chuyện cổ phần hóa bao nhiêu lần rồi? Còn những chuyện khác như như giá xăng, giá than và giá điện, người ta có cần mời cả một đoàn “mưu sĩ, chuyên gia tư vấn” tới để được dậy rằng nên định giá như thế nào hay chăng?

Bài tường thuật của Mõ Làng cho thấy cuộc họp giữa ông Nguyễn Tấn Dũng và các “mưu sĩ, chuyên gia tư vấn” chỉ là một cuộc gặp gỡ Ăn Tất Niên chứ không cốt nghe người ta nói cái gì mới. Không biết các vị chuyên gia có nói hết các ý kiến của họ hay không. Cũng không biết bài tường thuật của Mõ Làng có kể hết lời lẽ và ý kiến của họ hay không. Cuối năm ngoái, nhà kinh tế Phạm Chi Lan đã tổng kết tình hình năm 2013 là “về cơ bản kinh tế Việt Nam trong năm 2013 vẫn tiếp tục gánh chịu những khó khăn của mấy năm trước dồn lại, và dù có cố gắng khắc phục cũng chưa tạo được những cải thiện rõ rệt.” Bà cũng nói về “trận đào thải doanh nghiệp dữ dội” trong năm qua, thế này: “Tất cả những khó khăn của doanh nghiệp kéo dài đến nay vẫn chưa được giải quyết về cơ bản. Thêm một cái đau nữa là càng về sau thì chúng ta càng mất đi những doanh nghiệp khá hơn,…” Bà cũng nói thẳng việc lập công ty VAMC để mua các món nợ xấu “giảm nợ xấu của ngân hàng có giảm thật không, bởi vì chỉ khi người vay nợ trả bớt nợ thì mới coi là giảm nợ, chứ chuyển nợ từ tài khoản này sang tài khoản khác thì cũng không có ý nghĩa gì… Chỉ là chuyển nợ từ chỗ này sang chỗ kia thôi, bản thân khoản nợ đó vẫn chưa mất đi được.” Ðối với những thủ đoạn đánh bùn sang ao của người cầm đầu chính phủ, bà Phạm Chi Lan hỏi: “Vinashin giải thể và thành lập SBIC, thì khoản nợ to tướng của Vinashin ai trả?” Khi gặp ông Nguyễn Tấn Dũng vào đầu năm 2014, không biết bà Phạm Chi Lan có được ông thủ tướng trả lời cho câu hỏi này hay không? Ông là người từng được đồng đảng đặt tên bằng một “ẩn số,” gọi là Ðồng chí Ếch (X), lại thêm biệt hiệu là Dũng Vinashin; tác phẩm nổi tiếng nhất trong sự nghiệp cai trị của ông là công ty Vinashin đại vỡ nợ.

Nhưng bài của Mõ Làng chỉ thuật sơ sài phần trò chuyện với các vị “trí thức” vì phần quan trọng nhất là để tấn công vào các nhà “trí ngủ,” danh hiệu Nguyễn Tấn Dũng gán cho họ.

Những câu này chép theo văn Nguyễn Tấn Dũng: Ở trong nước các nhà “trí ngủ” đầu têu lập “Hội dân oan… làm đình trệ những công trình là quyền lợi lớn của đất nước.” (Chứng tỏ Nguyễn Tấn Dũng đồng hóa quyền lợi của các đại gia với quyền lợi đất nước). Họ ra “Tuyên bố 2583 với ý đồ xóa bỏ điều luật trừng trị những kẻ lợi dụng quyền tự do, dân chủ (Ðã có chút tự do dân chủ nào đâu mà lợi dụng?) Ðối với bên ngoài, “Họ lén lút đưa một số thân nhân của những cái gọi là “tù nhân lương tâm” ra nước ngoài.” Câu này cho thấy cuộc vận động cho Trần Huỳnh Duy Thức, Ðịnh Việt Kha, Lê Quốc Quân đã có kết quả, làm đảng cộng sản run sợ!

Nhưng những lời buộc tội các nhà “trí ngủ” này mới đáng chú ý, vì mang tính chất thời sự: Họ xuống đường để “phản đối Trung Quốc” chiếm Hoàng Sa, Trường Sa, vẽ đường 9 đoạn … phá hoại đường lối ngoại giao của Ðảng. Họ đòi truy phong “Liệt sĩ” cho những người lính cộng hòa đã chết trong trận Hoàng Sa… truy phong anh hùng, liệt sĩ cho những kẻ hèn nhát, những kẻ… chiếm giữ Hoàng Sa để làm tiền đồn chặn đường Hồ Chí Minh trên biển chứ đâu vì lãnh thổ quốc gia.

Chúng ta thấy ở đây Nguyễn Tấn Dũng đã vạch ra một đường ranh giới giữa “ta” và “địch,” cũng như giữa “trí thức” và “trí ngủ.” Phản đối Trung Cộng chiếm Hoàng Sa, Trường Sa, vẽ cửu đoạn tuyến, tức là “địch,” là chống đảng Cộng sản. Quý vị “trí ngủ” đã chống Trung Cộng chiếm Hoàng Sa, Trường Sa; vậy các nhà “trí thức” của ông Nguyễn Tấn Dũng có dám chống hay không?

Nguyễn Tấn Dũng còn dám miệt thị các anh hùng Hải quân Việt Nam Cộng Hòa tử tiết bảo vệ Hoàng Sa để giữ gìn quê cha đất tổ, dám gọi họ là “những kẻ hèn nhát.” Thử đặt câu hỏi trước 90 triệu người Việt Nam thế này: Giữa Nguyễn Tấn Dũng và Ngụy Văn Thà, đứng trước súng đạn quân thù, quân cướp nước, người nào mới đáng gọi là hèn nhát? Viết như thế thì ngu ngốc thật!

Nhưng ngu ngốc nhất là Nguyễn Tấn Dũng đã mô tả việc hải quân Việt Nam Cộng Hòa bảo vệ Hoàng Sa, chống trả quân xâm lược Trung Cộng, chỉ là “làm tiền đồn chặn đường Hồ Chí Minh trên biển.” Ðây là lời chính thức xác nhận “đường Hồ Chí Minh trên biển” cũng là con đường mở ra cho Trung Cộng chiếm các hải đảo nước ta. Có nhóm chuyên gia tư vấn nào dạy cho Nguyễn Tấn Dũng cãi chày cãi cối như thế hay không? Hay đây chỉ là lời lẽ một kẻ quẫn trí, trên bước đường cùng bạ chi nói đó? Thấy nó “cùng quẫn” không khác hành động thuê côn đồ tới phà đám tang Lê Hiếu Ðằng ở Chùa Xá Lợi, Sài Gòn hôm qua!

Về các nhà “trí thức,” chắc Nguyễn Tấn Dũng không thành lập một“nhóm chuyên gia tư vấn” giống ban cố vấn chính phủ thời ông Võ Văn Kiệt. Quý vị “trí thức” được Dũng khen ngợi chắc không được hưởng quy chế “mưu sĩ” hay “tư vấn” để nằm trong “sổ lương” của phủ thủ tướng. Chắc họ đã nhận được giấy mời đến gặp ông thủ tướng thì cứ tới thôi. Không ai ngờ lại đưa đến hậu quả mình được phong làm mưu sĩ, làm tư vấn. Cũng không ai nghĩ trước là sau đó tên tuổi của mình lại được đem dùng để so sánh với người khác, với mục đích chửi bới các nhà trí thức không có mặt!

Có ai muốn tên mình được nêu lên, được khen ngợi, để làm bàn đạp chửi bới người khác hay không? Có nhà “trí thức” nào đã gọi điện thoại minh xác với các nhà “trí ngủ” rằng mình không đồng ý với các lời chửi bới của ông Nguyễn Tấn Dũng hay chưa? Chắc nhiều vị “trí thức” nhận được thiệp mời với những lời lẽ lễ phép, thân mật thì vui lòng tới gặp Nguyễn Tấn Dũng, cũng chẳng mất mát gì. Không ai ngờ đây là một cái bẫy, bước chân vô rồi tên tuổi mình sẽ bị lợi dụng. Một lần nữa, chúng ta phải luôn luôn cảnh giác, phải nhắc đi nhắc lại, ghi nhớ một lời khuyên rất cũ trước đây 40 năm: “Ðừng nghe những gì cộng sản nói mà hãy nhìn kỹ, vân vân.” Không cần chép đủ câu này vì chắc ai cũng thuộc lòng rồi.

2279. Trên 15.000 ngàn chữ ký vì Hoàng Sa gởi đến Liên Hiệp Quốc

RFI Tiếng Việt

Thứ bảy 25 Tháng Giêng 2014

Thụy My

1

Chỉ trong vòng một tuần lễ, đã có 15.588 người từ nhiều nơi trên thế giới ký tên vào lá thư gởi cho Liên Hiệp Quốc nhân dịp kỷ niệm 40 năm Trung Quốc dùng vũ lực xâm chiếm quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam. Lá thư được gởi đi trưa 24/01/2014 từ Paris, nhằm nhắc nhở trước thế giới « Hoàng Sa là của Việt Nam », và kêu gọi đưa vấn đề ra trước Tòa án Công lý Quốc tế.

Từ sáng kiến của Quỹ Nghiên cứu Biển Đông và nhóm Biển Đông tại Pháp đã cùng soạn thảo lá thư và vận động thu thập chữ ký. Lá thư nhắc lại sự kiện lịch sử bi hùng ngày 19 và 20/01/1974, quân Trung Quốc đã tấn công và chiếm đóng quần đảo Hoàng Sa sau trận hải chiến ác liệt với Hải quân Việt Nam Cộng Hòa. Đồng thời cũng khẳng định tầm quan trọng của việc thượng tôn luật pháp quốc tế, tố cáo hành động xâm lược của Trung Quốc đã vi phạm nguyên tắc giải quyết các tranh chấp quốc tế bằng biện pháp hòa bình.

 

Chỉ trong khoảng hơn một tuần lễ, đã có 15.588 chữ ký của đủ mọi tầng lớp, đủ mọi lứa tuổi ở trong và ngoài nước, chứng tỏ sự đồng lòng của những người yêu công lý đối với vấn đề Hoàng Sa. Đó là tiếng nói của các nhân sĩ trí thức và những người lao động, những cựu quân nhân cả hai miền Nam Bắc, các tu sĩ thuộc nhiều tôn giáo khác nhau trên mọi miền đất nước Việt Nam cũng như từ nhiều châu lục.

2

Trong lá thư cám ơn đề ngày hôm nay, những người khởi xướng viết : « 15.558 chữ ký là 15.558 tiếng nói yêu thương cho Hoàng Sa, 15.558 bông hoa cho những người đã, đang và sẽ hy sinh để bảo vệ lẽ phải và những quyền chính đáng của mình, là 15.558 cái siết tay vì công lý và hòa bình, 15.558 lời phản kháng cường quyền và bạo lực…Chúng tôi xin tri ân 15.558 lần và hơn thế nữa những tấm lòng ấy ».

Thư cảm ơn nhấn mạnh : « Trên con đường giành lại công lý cho Hoàng Sa, mặc dù rất dài và gian nan, chúng ta không còn đơn độc ».

 

TRONG NHỮNG NGÀY GIÁP TẾT

VĂN CÔNG MỸ

Người ta chở mai

đón xuân

Tôi đèo em

với tưng bừng phía sau

Kể đi em

những cơ cầu

chuyện đời năm cũ

hai màu trắng đen  

Mười hai tháng

ngỡ vô biên

Đâu hay

chớp mắt

bóng nghiêng cuối ngày

Có quê nhà

ở chân mây

Dư âm ngày nọ

len dầy trong tim

Hai mươi năm

đỏ mắt

tìm

Trong xô bồ

phố ngóng chiền chiện kêu

Sáng nay

lòng nhớ rất nhiều

Tôi và em

bỗng chắt chiu chữ lời

Xin giành nhau

những tinh khôi