TẠI SAO CÓ NHỮNG BÀI BÁO TỰ BÔI Y HỌC NƯỚC NHÀ? – Điều quan trọng nhất về giáo dục – Einstein


TẠI SAO CÓ NHỮNG BÀI BÁO TỰ BÔI Y HỌC NƯỚC NHÀ?

Hôm nay tôi đọc bài báo Hóa trị – Không có gì đáng sợ trên trang báo điện tử Vietnamnet, mà thấy buồn. Buồn vì nhà báo viết vì thương mại, mà viết một bài viết không hiểu biết về chuyên môn, lại tự đi bôi nhọ ngành Y nước mình. Buồn vì cơ chế chính trị đã làm ngành Y của Việt Nam thực chất là tốt hơn mọi quốc gia trong khu vực Đông Nam Á về mặt chuyên môn – theo hiểu biết của tôi, một người đã lăn lộn trong nghề bằng chuyên môn thực sự hơn 30 năm qua. Buồn vì sự hiểu biết của dân mình về chuyên môn Y khoa nước Việt không được đúng chỉ vì hệ thống truyền thông của đảng chỉ nhìn phần nhiều ở góc tối, mà không nhìn ở góc sáng, không nhìn ở cái gốc, mà chỉ nhìn ở cái ngọn của vấn đề.
Tất cả những nỗi buồn trên bắt đầu từ nguyên nhân cơ chế chính trị nước ta gây ra, mà hậu quả để lại rất nhiều hệ lụy.
Hệ lụy thứ nhất và to lớn nhất làm nên tất cả các hệ lụy khác là do cơ chế chính trị làm ra. Cái sai lầm đầu tiên là phân tuyến điều trị tuyến trung ương, tuyến địa phương, tuyến cơ sở, và việc đầu tư về chuyên môn cũng như trang thiết bị y tế không đồng bộ. Cũng cơ chế chính trị quy định mức lương quy định cho ngành Y tế quá thấp, không đủ để nuôi sống ngay cả chính bản thân người thầy thuốc, không thể nói đến nuôi con cái và gia đình.
Hệ lụy thứ hai kéo theo từ hệ lụy thứ nhất làm ra là người bệnh không tin tưởng ở các tuyến địa phương và cơ sở, dẫn đến quá tải ở tuyến trung ương, mà tuyến cơ sở có nơi thì không có bệnh nhân.
Hệ lụy thứ ba kéo theo từ cái hệ lụy thứ nhất và thứ hai – quá tải bệnh viện và đồng lương rẻ mạt – trong khi làm việc như trâu cày, ngựa kéo là, tha hóa một số lớn các thầy thuốc ở các tuyến bệnh viện có điều kiện để kiếm ăn bằng phong bì của người bệnh, còn cơ quan hành chánh của ngành Y tế nước ta thì kiếm phong bì khi đi kiểm tra, cấp phép Y Dược.
Hệ lụy thứ ba này còn góp chủ yếu làm đội giá thành của thuốc điều trị cho bệnh nhân khi xin visa nhập thuốc cũng phải có tình trạng lót tay, thầy thuốc thì lấy hoa hồng các công ty dược khi kê toa, mà dân trong ngành ai cũng biết, nhưng ai cũng vì chén cơm manh áo, nên không ai dám nói ra, không ai dám khiếu kiện. Nó trở thành luật bất thành văn. Rất có nhiều chuyện để nói về những bất cập do chính trị gây ra ở hệ lụy này. Ví dụ, trong khi cũng thì loại thuốc ấy, chất lượng ấy nhưng chỉ cấp visa có 1 năm, năm sau nhập nữa phải xin lại phép.
Hệ lụy thứ tư cũng do cơ chế chính trị quy định đảng lãnh đạo, nên hầu hết những thế hệ lãnh đạo ngành Y tế trong 68 năm qua của miền Bắc, và 38 năm qua ở miền Nam là những người hồng hơn chuyên. Chữ chuyên ở đây là quản lý bệnh viện như quản lý một xã hội. Môi trường bệnh viện là môi trường phục vụ cho con người ở tất cả các giai tầng trong xã hội.
Thế giới có riêng một ngành đào tạo về quản lý bệnh viện, để đào tạo ra những người có nghề chuyên về quản lý bệnh viện, mà không phải bác sỹ là người quản lý. Trong khi ở ta, lấy bác sỹ chuyên môn đôn lên làm quản lý sau khi xét duyệt lý lịch tốt với đảng cầm quyền, và qua một vài khóa học cao cấp, trung cấp chính trị, sau đó bồi dưỡng về quản lý bệnh viện rất sơ sài, trong một cơ chế tạo điều kiện tha hóa mà ông thủ tướng vừa phát biểu trong thông điệp đầu năm 2014, là phải cải cách và hoàn thiện thể chế.
Hệ lụy thứ năm là, vì có chuyện cơ chế lỏng lẻo, nên thực phẩm chức năng cũng được gọi là thuốc được các đại diện bán hàng đa cấp móc nối với bác sỹ tha hóa kê toa tràn lan. Với cái gọi là nhà thuốc chất lượng cao theo chuẩn quốc tế cũng chỉ là một giải pháp tình huống, cuối cùng nó lại tạo điều kiện cho cán bộ tha hóa cấp phép khống hàng trăm nhà thuốc GPP ở Thành phố Hồ Chí Minh, mà báo chí nêu ra, cũng không ít các quan chức trong sạch vì đấu tranh với tham nhũng việc này mà phải thuyên chuyển công tác, dân trong ngành ai cũng rõ.
Nhưng dù có bị đội giá thuốc do các bất cập cơ chế chính trị gây ra, thì giá thuốc và giá điều trị của người bệnh Việt Nam hiện nay vẫn là rẻ hàng đầu thế giới. Vì tiền dịch vụ chăm sóc sức khỏe quá rẻ mạt, và đồng lương nhân viên y tế không xứng để chăm sóc bệnh cho con người, mà chỉ xứng để chăm sóc một con vật! Gần đây, báo chí lên tiếng tăng giá viện phí là quá sức với người bệnh Việt Nam là đúng, nhưng chỉ đúng một nửa. Vì câu chuyện có 100 con gà, nhưng 1% người Việt ăn 99%, còn 99% người còn lại chỉ ăn 1 con. Tầng lớp 1% vẫn dư tiền đi Singapore hay Thái Lan để đốt tiền ngu hơn là tiền khôn. Vì với số tiền đó, ở Việt Nam đâu thiếu nơi điều trị tốt hơn và dịch vụ không thua Singapore?. Đây là sự mất cân bằng thu nhập cá nhân, khoảng cách giàu nghèo gia tăng, bất công ngày càng quá lớn do cơ chế chính trị gây ra, không phải lỗi của ngành y tế.
Tất cả những cái hệ lụy trên làm mất uy tín ngành Y Việt Nam cũng từ cơ chế chính trị không có đối lập, kiểm tra, giám sát. Từ đó dân cứ nghĩ y khoa Việt Nam tệ hại hơn khu vực. Nhưng là một người làm trong ngành y bằng chuyên môn thực sự mà, không vì kinh doanh hay vì phong bì từ khi còn làm trong nhà nước, đến cách đây 12 năm ra làm tư nhân, tôi xin khẳng định y khoa Việt Nam về chuyên môn hơn các nước trong khu vực. Mọi cái xấu không phải do chuyên môn, mà do chính trị gây ra. Đơn cử về phẫu thuật nội soi ổ bụng, thì Pháp làm đầu tiên năm 1987 do bác sỹ Philipe Mouret ở Lyon cắt túi mật qua nội soi ổ bụng, Hoa Kỳ thực hiện đầu tiên năm 1989, thì tại Việt Nam ngày 23/9/1992 đã thành công cho bệnh nhân đầu tiên do PGS TS Nguyễn Tấn Cường thực hiện tại khoa Ngoại Tổng Quát Bệnh Viện Chợ Rẫy, từ kỹ thuật mang về của  Hoa Kỳ.
Từ điều trên đây cho thấy y học Việt Nam luôn cập nhật kịp thời, nhưng cơ chế chính trị đã kiềm hãm cho nghiên cứu y học nước nhà không thể tiến nhanh, vì người nghiên cứu còng lưng ra nghiên cứu, báo cáo chỉ để được cái danh hảo, còn tiền nghiên cứu rót từ trung ương xuống cơ sở nó biến đi đâu, mà hầu như không hoặc một phần rất nhỏ đến tay người thực sự nghiên cứu, số tiền này không đủ để mua cà phê uống thức đêm làm số liệu, chưa nói đến chuyện có sống để mà nghiên cứu. Việc này, tôi, người viết bài này đã từng “hưởng” cái “ân huệ” này trong nhiều năm. Cuối cùng, có còn ai tha thiết đến nghiên cứu và làm việc. Nên phải bỏ ra khỏi nhà nước mà tự kiếm sống cho riêng mình. Vì suy cho cùng, xã hội muốn tốt, thì từng thành viên trong xã hội phải là người tốt. Lấy đâu có người tốt, khi cái ăn không lo đủ?
Cuối cùng là, dù làm y khoa ở đâu cũng vậy, bệnh nhân là thầy của thầy thuốc, không có bệnh nhân làm sao thầy thuốc giỏi được, ngoại trừ mớ lý thuyết suông? Làm sao Singapore có chuyên môn tốt hơn Việt Nam về y khoa được khi họ không có bệnh nhân? Các quốc gia trong khu vực hơn y tế Việt Nam ở dịch vụ chăm sóc sức khỏe chứ không bằng về chuyên môn được. Họ hơn dịch vụ chăm sóc sức khỏe vì họ ít bệnh, họ không quá tải, lương họ cao dư sống để chuyên tâm cho hành nghề và nghiên cứu. Báo chí nếu có viết thì cũng nên hiểu biết, và đừng quá vì thương mại mà tự bôi nhọ và xổ toẹt những gì mọi cố gắng của dân và các người làm nghề y nước Việt như bài báo mà tôi đọc trên đây.
Kết thúc bài viết này, tôi xin kết thúc một điều chủ yếu là, không chỉ có ngành Y Việt Nam bị chê bai, dè bỉu là xấu, mất lòng tin người dân, mà hầu hết tất cả các ngành từ kinh tế, đến văn hóa, giáo dục, v.v… đều nhục như khi cán bộ đi công cán nước ngoài bị khinh rẻ mà ông thủ tướng đã nói vừa qua, có một nguyên nhân cốt lõi là nền chính trị độc quyền cai trị, không có đối lập thực sự để sửa sai trước khi các nghị quyết, nghị định, công văn, thông tư, thông cáo được phát ra.
Những hệ lụy ngành y mà tôi viết trên đây cũng chỉ là nhắc lại một phần rất nhỏ của 7 bài viết: Ngành Y Việt Nam cần thay đổi gì?, mà tôi đã viết 4 năm trước, vì một mong muốn cho y học nước nhà có thể tự hào với thế giới. Nhưng nó chưa được quan tâm đúng với cái nó cần có, chỉ vì chế độ chính trị Việt Nam đã tạo ra những cái rễ tư hữu và quyền lực đi đôi với lợi ích cá nhân những người có quyền quyết định tốt cho nước nhà. Giờ để mọi cái tốt trở lại, cần phải có một cuộc siêu phẫu bằng chính trị chứ không phải chỉ là đại phẫu, và cần phải mất ít nhất 30 năm, nếu thực tâm chuyển đổi. Nếu nửa vời như 28 năm qua, e rằng mất nước và có thể đi đến diệt vong.

Đừng chê bai đạo đức và chuyên môn của ngành y Việt Nam, vì nếu muốn biết đạo đức và chuyên môn ngành y Việt Nam tốt hay xấu, thì hãy cho các bác sỹ và nhân viên y tế các quốc gia đến làm việc ở các bệnh viện quá tải của Việt Nam, với điều kiện “ưu đãi” của chế độ chính sách do chính trị Việt Nam tạo ra hiện nay chỉ cần 6 tháng, thì đạo đức và chuyên của họ có còn không?

Công bằng là điều xa xỉ?

Trẻ em là một tờ giấy trắng, mọi sự cố gắng vẽ lên những nét mực đẹp đẽ và đều đặn càng làm nâng cao giá trị và có khi đó là cả một nghệ thuật, tuy nhiên sự vô tình đánh rơi hoặc cố tình để lại những vết mực không cần thiết đều là tội lỗi.

Vào một sáng đầu năm, tôi đưa con đến trường tiểu học ở quận Bình Thuỷ, thành phố Cần Thơ. Vào đến cổng trường là 7g02. Khi nhìn thấy hai bạn cờ đỏ (chắc khoảng lớp 3, lớp 4) đứng ghi tên những em đi trễ, con tôi bỗng rơi nước mắt: Hôm nay con bị ghi tên vì đi trễ rồi cha ơi! Tôi dỗ dành con: Sáng mai con phải thức sớm hơn để không bị ghi tên nữa, đây là lần đầu, cô giáo con sẽ nhắc nhở và tha thứ cho con. Không hiểu sao, con tôi vẫn tỏ ra ngùng ngoằng khó chịu.

Đưa con lên lớp, tôi quay xuống, đã 7g10, vẫn còn không ít phụ huynh tất tả dẫn con vào trường. Có một chị phụ huynh lại chỗ hai em cờ đỏ đang đứng ghi tên và yêu cầu xoá tên con mình. Nể người lớn, hai em vui vẻ nhận lời. Còn những phụ huynh chỉ đưa con đến cổng, các em tự vào thì bị hai em cờ đỏ ghi tên và hỏi với vẻ nghiêm trang: Bạn cho hỏi tên gì? Học lớp nào? (đối với những em mặc áo khoác bên ngoài không thấy tên, lớp). Các em tự nguyện vạch áo ra cho hai em cờ đỏ ghi tên, mặt ra vẻ sợ sệt. Sau đó tôi còn thấy hai em ngồi xuống và thoả thuận xóa tên một số bạn quen biết…

Khi được người lớn năn nỉ bỏ qua, hai em đã hình thành một tư duy là bản thân mình có quyền nào đó, có thể ban phát quyền đó cho người quen, người thân của mình. Tư duy xin cho đã gieo vào đầu các em từ khi còn rất bé. Tại sao nhà trường khi đưa ra những quy định cho đội cờ đỏ, không ai giám sát cách hành xử của các em để nhắc nhở và uốn nắn?

Ra về, trong đầu tôi cứ nuối tiếc: Tại sao mình không lại xin cho con mình nhỉ? Bởi thực tế như vậy thì làm gì có công bằng? Nếu bạn là tôi, bạn nghĩ thế nào, bạn sẽ ứng xử ra sao?

Vũ Phụng (Cần Thơ)

Điều quan trọng nhất về giáo dục – Einstein, Lý Lan (lược dịch)

Albert Einstein là một khoa học gia và triết gia của thế kỷ 20. Trong thế kỷ đó tên ông đồng nghĩa với thiên tài. Sinh thời ông cũng từng là giáo sư đại học, thể hiện mối quan tâm đến việc giáo dục thế hệ trẻ qua nhiều bài viết và diễn văn. Trong quyển Ideas and Opinions, Ý tưởng và Quan điểm, tập hợp những suy nghĩ của Albert Einstein về nhiều khía cạnh cuộc sống từ khoa học, xã hội, chính trị đến văn học, nghệ thuật, có một phần về giáo dục. Đương nhiên thế giới chúng ta đang sống đã chuyển sang thế kỷ 21 với vô vàn thay đổi nhanh chóng trong mọi mặt đời sống xã hội, mà nói đến giáo dục là nói đến tương lai tính bằng thập kỷ – mười mấy hai ba bốn chục năm nữa. Có thể có người coi quan điểm giáo dục cách nay sáu bảy chục năm đã lỗi thời. Nhưng vì tôi đồng quan điểm với Einstein nên tôi xin trích dẫn ý kiến của ông.

Động cơ quan trọng nhất đối với lao động trong nhà trường và trong cuộc đời là niềm vui trong công việc, niềm vui trong kết quả của lao động đó, và hiểu biết về giá trị của kết quả đó đối với cộng đồng. Tôi nhận ra nhiệm vụ quan trọng nhất được nhà trường giao phó khi đánh thức và củng cố sức mạnh tâm lý của một chàng trai trẻ. Chỉ riêng một nền tảng tâm lý như thế đủ dẫn tới niềm khao khát hân hoan đối với của cải cao quí nhất của con người, là tri thức và kỹ năng bậc nghệ sĩ”.

Einstein đã phát biểu như trên nhân lễ kỷ niệm 300 năm giáo dục đại học tổ chức ở Albany, New York, ngày 15 tháng 10, 1936, trong một bài diễn văn có tiêu đề “On Education”, bàn về giáo dục. Trong phần mở đầu, rồi lập lại ở phần kết, ông khiêm tốn coi mình là người không hẳn có chuyên môn về sư phạm, mà chỉ có kinh nghiệm riêng và niềm tin cá nhân, với tư cách một người học và một người dạy. Ông nói nếu là vấn đề khoa học thì người không chuyên môn và thiếu căn cứ chỉ nên im lặng. “Tuy nhiên, với những việc liên quan đến con người thiết thực thì khác. Ở đây hiểu biết về chân lý mà thôi thì không đủ; ngược lại hiểu biết này phải được liên tục làm mới lại bằng sự cố gắng không ngừng, nếu không kiến thức sẽ mất đi. Giống như một bức tượng cẩm thạch đứng trong sa mạc và luôn bị nguy cơ vùi lấp trong gió cát. Những bàn tay chăm chút phải luôn hoạt động để giữ cho bức tượng tiếp tục tồn tại trong ánh thái dương. Tôi xin góp tay vào công việc đó”.

Khi mời Einstein phát biểu người ta không đặt cho ông vấn đề đại học nên chú trọng ngành tài chính ngân hàng hay khoa học kỹ thuật, nhưng hẳn là người ta trông mong ông có ý kiến về việc đào tạo thế hệ tương lai cái gì và như thế nào. Sau khi dành 5/6 trang nói về ý nghĩa và tinh thần của một nền giáo dục có giá trị, Einstein nói: “Tôi đã nói đầy đủ về việc thanh niên nên, theo quan điểm của tôi, được giáo dục trong tinh thần như thế nào. Nhưng tôi chưa nói gì về việc lựa chọn ngành học, hay phương pháp dạy học. Nên chú trọng ngôn ngữ hay giáo dục kỹ thuật trong khoa học?

Câu trả lời của tôi là: Tất cả những điều đó đều có tầm quan trọng bậc hai. Nếu một thanh niên rèn luyện cơ bắp và thể lực dẻo dai bằng thể dục và đi bộ, thì sau này anh ta thích hợp với mọi lao động chân tay. Điều này cũng tương tự như rèn luyện trí tuệ và thể dục tinh thần và thủ thuật. Cho nên định nghĩa của bậc thông thái về giáo dục không sai: “Giáo dục là cái còn lại, nếu người ta lỡ quên hết mọi thứ đã học ở trường.” Vì lý do này tôi không hào hứng đứng hẳn về một phe nào trong cuộc tranh chấp giữa những người chủ trương một nền giáo dục lịch sử triết học cổ điển hay một nền giáo dục trọng tâm là khoa học tự nhiên.

Mặt khác, tôi muốn phản đối ý kiến cho rằng trường học cần dạy trực tiếp kiến thức chuyên môn và những thành tựu mà người ta có thể sử dụng trực tiếp trong đời sống. Nhu cầu cuộc sống nhiêu khê đến nỗi sự huấn luyện chuyên môn trong nhà trường không có vẻ khả thi. Ngoài ra, hơn thế, tôi thấy rất khó chịu khi đối xử với một cá nhân như một công cụ vô hồn. Nhà trường nên luôn đặt mục tiêu là thanh niên tốt nghiệp với một nhân cách hài hòa, chứ không chỉ là một chuyên gia. Quan điểm này của tôi cũng áp dụng cho cả những trường kỹ thuật, nơi sinh viên chuyên chú theo đuổi một nghề chuyên môn nhất định.

Điều quan trọng bậc nhất là phát triển khả năng tư duy và phán đoán độc lập, chứ không phải có được kiến thức chuyên môn. Nếu một người am hiểu tường tận nền tảng môn học của mình và học được cách suy nghĩ và làm việc độc lập, anh ta chắc chắn tìm ra con đường cho mình, và hơn nữa sẽ có thể điều chỉnh bản thân mình cho thích nghi với sự tiến bộ và những thay đổi, tốt hơn hẳn so với những người được đào tạo chuyên môn với kiến thức cụ thể chi tiết”.

Mười sáu năm sau, trong bài Nền giáo dục cho tư duy độc lập đăng trên New York Times số 5 tháng 10, 1952, Einstein lại viết:

“Đào tạo một người một ngành chuyên môn thì không đủ. Được đào tạo như vậy người đó có thể trở thành một cái máy hữu dụng chứ không phải một nhân cách phát triển hài hòa. Điều thiết yếu là sinh viên đạt được hiểu biết và cảm nhận sinh động các giá trị. Anh ta phải có một nhận thức sâu sắc về những điều đẹp và tử tế. Nếu không, anh ta – với kiến thức chuyên môn – sẽ gần giống với một con chó được huấn luyện giỏi hơn là một con người phát triển hài hòa. Sinh viên phải học để hiểu những động lực sống của nhân loại, những ảo tưởng và những khổ đau của họ để có được mối quan hệ đúng với từng cá thể đồng loại và với cộng đồng nhân loại.

Những điều cao quí này được truyền giao cho thế hệ trẻ thông qua tiếp xúc trực tiếp với người dạy – hoặc chí ít cũng là chủ yếu – chứ không phải thông qua sách vỡ. Chính điều này tạo lập và bảo tồn văn hóa một cách căn cơ. Tôi nghĩ đến điều này khi khuyến cáo “nhân văn” là ngành học quan trọng, chứ không phải kiến thức chuyên môn khô khan trong các môn sử và triết.

Quá nhấn mạnh vào hệ thống cạnh tranh và chuyên môn hóa chưa thuần thục ở mức độ hữu dụng tức thì, bao gồm cả kiến thức chuyên môn hóa, giết chết tâm hồn mà toàn bộ đời sống văn hóa phụ thuộc vào.

Một điều cũng rất quan trọng đối với một nền giáo dục có giá trị đó là phát triển tư duy phê phán độc lập ở những người trẻ, một sự phát triển bị tác hại lớn do chồng chất lên sinh viên quá nhiều kiến thức và môn học quá khác biệt (hệ thống điểm). Quá tải tất yếu dẫn tới nông cạn. Dạy học nên là một hoạt động mà điều được truyền giao được tiếp nhận như món quà quí giá chứ không phải như một bổn phận nhọc nhằn”.

Đó là bài viết cuối cùng của Einstein đề cập đến giáo dục. Ông mất 3 năm sau đó. Có thể coi đây là di ngôn giáo dục của ông.

Lý Lan trích dịch từ quyển Ideas and Opinions, NXB The Modern Library, New York, 1994.

Nguồn: https://danluan.org/tin-tuc/20131226/ly-lan-dieu-quan-trong-nhat-ve-giao-duc

 

Nhân tiện chúng tôi xin trích dẫn thêm những câu nói nổi tiếng về giáo dục của Albert Einstein:

– “Trí tưởng tượng quan trọng hơn cả kiến thức”, (“Imagination is more important than knowledge”).

– “Nghệ thuật tối thượng của người thầy là đánh thức niềm vui trong sự diễn đạt và tri thức sáng tạo”, (“It is the supreme art of the teacher to awaken joy in creative expression and knowledge”).

– “Nhà trường phải luôn luôn tạo cho học trò một cá tính cân đối chứ không nên biến chúng thành một nhà chuyên môn”.

Một bài luận – bình giảng câu nói của Einstein, “Tưởng tượng quan trọng hơn kiến thức.”

Einstein là nhà vật lý danh tiếng vào thế kỷ 20. Ông còn là người vận động cho hòa bình, chống lại vũ khí nguyên tử và đẩy mạnh giáo dục. Một trong những câu nói để đời của ông là “Tưởng tượng quan trọng hơn kiến thức.” Ta sẽ từ từ mổ xẻ câu nói này, để xem đâu là quan trọng hay không quan trọng, và hy vọng đưa ra một bài học thiết thực cho các bạn học sinh thời nay.

Tưởng là liên tưởng, tượng là hình tượng, tưởng tượng là liên tưởng đến hình ảnh nào đó làm ta vui thích hoặc dẫn đến hành động tốt. Quan trọng có nghĩa là nặng ký, là cần thiết cho đời sống, không có thì chưa đủ. Còn kiến thức là những điều học hỏi được, trên ghế nhà trường hay ngoài trường đời. Như vậy, tưởng tượng là đi ra, là phong phú; kiến thức là thu vào, là giới hạn. Chính Einstein đã nói, tưởng tượng quan trọng hơn kiến thức, vì nhờ tưởng tượng mà ta có thể bay bổng lên trời (without limit).

Rất nhiều người đồng ý với câu nói này của Einstein. Chúng ta có thể thiếu học, thất học, nhưng chúng ta không thể sống mà không có tưởng tượng. Khi xa nhà, thường thường người ta liên tưởng đến cha mẹ, vợ chồng, con cái. Nhờ đó, họ có đủ nghị lực để sống còn. Tưởng tượng cho ta hy vọng là thế. Tôn giáo cũng cho người ta hy vọng, dựa theo những điều có thể tưởng tượng được. Không ai biết được đời sau thế nào, nhưng hy vọng làm cho họ sống tốt hơn và phục vụ đắc lực hơn. Tưởng tượng là nhìn thấy trước. Vì thế, tưởng tượng cho ta niềm tin, tin vào sức mạnh của bàn tay, tin vào năng lực của ý chí. Niềm tin cho ta sự kiên trì để tiến đến thành công, to believe is to achieve. Tưởng tượng quan trọng vì đã để lại biết bao những tác phẩm văn chương quý giá, cũng như biết bao những khám phá khoa học lớn lao. Không chừng, nhờ tưởng tượng mà Einstein đã tìm ra được thuyết Tương đối chăng?

Tuy câu nói của Einstein là vậy, nhưng tưởng tượng cũng có phần tiêu cực của nó. Thí dụ, ta nghĩ là cuộc tranh chấp không thể nào hòa giải, hay một tội nhân không thể nào được cải hóa, hay cái tôi phải được ưu đãi hơn mọi người. Ta gọi đó là những ảo tưởng. Một tưởng tượng tiêu cực khác là bệnh không tưởng. Có nghĩa là, cứ tưởng tượng mà không bao giờ đưa đến hành động. Muốn yêu mà không bao giờ tỏ lộ, không bao giờ đối xử tốt với người yêu. Muốn trở thành nhà thơ, họa sĩ, mà không bao giờ bắt đầu. Rồi có một thứ tưởng tượng khác, có thể gọi là ác tưởng. Tức là, nghĩ ra những cách để chiếm đoạt, đầu độc, hoặc làm hại người khác.

Tóm lại, tưởng tượng là tốt đẹp, là quan trọng hơn kiến thức, nếu, hoặc khi tưởng tượng đó là một đức tính, một sự tích cực, nhưng nếu tưởng tượng là một tật xấu, một mưu đồ, thì sự tưởng tượng đó thật đáng kinh tởm.

Như vậy, các bạn học sinh, các bạn cần có tưởng tượng, nhưng phải tưởng tượng thế nào? Thưa, phải tưởng tượng tích cực và hướng thiện. Hãy tự hỏi, tưởng tượng này có làm bạn vui thích và người khác vui thích không? Tưởng tượng này có đưa bạn đến hành động tốt đẹp và cụ thể không? Nếu có, thì bạn nên ấp ủ điều bạn đang tưởng tượng, hãy tiếp tục mơ mộng đi, vì đó chính là đôi cánh đưa bạn vào một chân trời mới lạ hay một cảnh giới vô biên.

 

Nghiên cứu: Không gian xanh làm người ta hạnh phúc hơn

Trở lại với thiên nhiên là điều tốt cho sức khỏe tâm thần của bạn, theo cuộc khảo cứu mới. Những người ủng hộ công viên đô thị lại có thêm một lý do nữa để quảng bá cho giá trị của không gian xanh.

Gần 80 phần trăm dân số tại các quốc gia có thu nhập cao và trung bình sống trong các thành phố, nơi bệnh trầm cảm là một mối lo ngại lớn về y tế công cộng. Các công viên, các vườn cây, và các không gian thiên nhiên không phải lúc nào cũng kề cận.

Một số cuộc khảo cứu gợi ý rằng có một liên hệ giữa không gian xanh và hạnh phúc, nhưng các nhà khảo cứu chưa thiết lập được mối liên hệ nhân quả. Vì vậy, ông Mathew P. White và các đồng nghiệp thuộc University of Exeter đã quyết định tìm hiểu mối quan hệ đó.

Các nhà khảo cứu đã so sánh sức khỏe tâm thần của hàng trăm người Anh, những người đã dời nhà đi từ một khu ít cây cối của thành phố tới một khu xanh hơn, với những người di chuyển theo chiều hướng ngược lại.

Theo dõi các dữ liệu trong khoảng thời gian 5 năm, các nhà kháo cứu tìm thấy rằng những người chuyển tới khu vực xanh hơn thì hạnh phúc hơn – và duy trì được niềm hạnh phúc- sau khi họ chuyển nhà . Theo một báo cáo trong trong tạp chí Environmental Science & Technology, các nhà khảo cứu kết luận, “các chính sách môi trường gia tăng không gian xanh có thể đem lại lợi ích về y tế công cộng lâu bền.”

Advertisements

Bisphenol A: Nhựa tổng hợp chảy trong máu của chúng ta


Bisphenol A: Nhựa tổng hợp chảy trong máu của chúng ta

Theo Tuần kinh tế (Đức)

80 % thực phẩm bán ở các siêu thị Đức
đều tiếp xúc với nhựa tổng hợp

Con người hấp thụ ngày càng nhiều nhựa tổng hợp qua không khí, qua da và nhất là qua thức ăn. Một số công trình nghiên cứu cho thấy nhựa plastic là nguyên nhân dẫn đến các bệnh ung thư, béo phì và vô sinh.

Con người đang bị “chất dẻo hóa“
Trong hơn sáu chục năm qua, trái đất của chúng ta đã thoái hóa thành hành tinh nhựa tổng hợp plastic. Mọi loại thực phẩm bán trong các siêu thị đều được đóng gói sạch sẽ hợp vệ sinh bằng giấy có lớp tráng đặc biệt hoặc đựng trong hộp plastic, ngay cả nước khoáng cũng đựng trong chai PET. Hiện tại có khoảng 80% hàng hóa bán trong các siêu thị tiếp xúc với plastic. Các loại nhựa tổng hợp đã có một chiến thắng ngoạn mục. Ngành công nghiệp đánh giá nhựa tổng hợp có độ bền cao, nhẹ và dễ sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau. Ở nhiệt độ tương đối thấp, người ta đã có thể tạo plastic thành nhiều hình dáng khác nhau. Vì vậy việc chế tạo vật liệu đóng gói tương đối ít tốn kém. Hàng năm thế giới sản xuất trên 250 triệu tấn plastic, riêng nước Đức sản xuất 65 triệu tấn. Lượng rác thải dạng plastic cũng tăng lên tương tự. Hiện nay số lượng chất thải plastic trong biển cả nhiều gấp sáu lần so với các loại phù du. Plastic cũng không từ cơ thể con người. Các nghiên cứu cho thấy trong máu và nước tiểu ở người đã xuất hiện các hợp chất của plastic.

Dieter Swandulla, giám đốc Viện Sinh lý học II thuộc Đại học Bonn, cho rằng „Hiện tại đã có hơn 90% người dân ở các nước công nghiệp bị nhiễm mãn tính Bisphenol A (BPA), có thể nói họ bị “chất dẻo hóa”. Hầu như trong tất cả các mẫu nước tiểu đều chứa một nồng độ đáng kể BPA.“ Chất Bisphenol A bị coi là độc hại đối với sức khỏe con người. „Đây là một loại hormone tổng hợp, tác động đến hormone động dục nữ. Người ta đã phát hiện, khi hấp thụ chất này có thể sẽ dẫn đến các căn bệnh như béo phì, tiểu đường và các bệnh về tim mạch“, Swandulla giải thích.

Những loại mỹ phẩm thường dùng hàng ngày chứa những chất có thể tác động đến hormone trong cơ thể con người và gây bệnh.

Quá trình hóa học làm cho plastic chứa BPA, chất này biến các phân tử dầu mỏ và khí đốt nhỏ li ti thành một chuỗi phân tử dài. Trong khi đó, ngành công nghiệp thường bổ sung một số chất nhất định (Monomer) để làm cho plastic có độ rắn cao hơn hẳn và Bisphenol A là một chất Monomer như vậy, Swandulla cho biết.

Không có BPA thì không thể có nhựa cứng. Đây là loại hóa chất được sản xuất nhiều nhất trên thế giới. Nó xuất hiện nhiều trên các sản phẩm thông dụng như trong đồ hộp, đĩa CD, thiết bị ở ô tô, chất trám răng, ống tiêm và đồ chơi trẻ em. Ngoài ra chất này còn có ở loại giấy chịu nhiệt, từ loại giấy này sản xuất ra các loại giấy dùng làm hóa đơn, giấy in vé tầu, xe. Và ở bất cứ loại hình nào, sản phẩm này luôn tìm cách để thâm nhập vào cơ thể con người.

Xâm nhập qua cả hơi thở

„BPA rất dễ hòa tan trong chất béo. Nó thâm nhập vào cơ thể con người thông qua thức ăn và ngấm qua da. Thậm chí nó có mặt cùng với bụi trong nhà và qua việc hít thở, nó thâm nhập vào cơ thể chúng ta“, Swandulla lưu ý. Một số nghiên cứu gần đây nhất cho hay, chất này rất dễ thông qua niêm mạc để ngấm vào cơ thể con người. Và từ đó để lại những hệ lụy.

BPA với một liều lượng từ nhỏ đến trung bình đã có thể gây hại cho sức khỏe, điều này đã được nhà khoa học Frederick vom Saal chứng minh qua nghiên cứu của ông vào giữa những năm 90. Theo đó BPA làm giảm sản xuất tinh trùng, tác động đến sự phát triển của bộ não, tăng trọng lượng của tuyến tiền liệt và làm thay đổi bộ gien di truyền. Từ đó nhà nghiên cứu nghi ngờ một quy tắc khoa học đã được thừa nhận cho đến nay „Độc hay không độc là do liều lượng quyết định“. Khác với giả định cho đến thời kỳ này, BPA với liều lượng nhỏ lại tác động mạnh hơn so với liều lượng lớn.

Nhà nữ sinh vật học phân tử Patricia Hunt đã chỉ rõ, chất Bisphenol A có thể gây nhiễu loạn đối với hệ gien di truyền. Bà đã quan sát thấy hiện tượng này ở những con chuột bị nhốt trong những chuồng làm bằng nhựa plastic mới và uống nước đựng trong những chai nhựa làm từ Polykarbonat. Những thí nghiệm tiếp theo cho thấy, tổn thương tới nhiễm sắc thể ở con cái diễn ra trong nhiều thế hệ. Những khuyết tật này có thể là nguyên nhân gây đẻ non.

Ngoài ra Swandulla trong một nghiên cứu hồi tháng 12 vừa qua chỉ rõ chức năng của Enzyme và các protein-vận chuyển bị ảnh hưởng. Qua các thí nghiệm trên mô của chuột và của người, nhà nghiên cứu này và cộng sự phát hiện, chất BPA cản trở các kênh can-xi trong màng tế bào, các kênh này rất quan trọng đối với chức năng của tế bào. Thông qua các kênh này, chất Kalzium sẽ chẩy vào các tế bào sống, từ đó điều tiết sự co lại của tế bào cơ tim hay sự giao tiếp giữa các tế bào thần kinh với nhau.

Tổ chức Y tế thế giới WHO cũng có một nghiên cứu khái quát về tác dụng  của các chất hormone tổng hợp và thừa nhận các nhà khoa học có lý. Công trình nghiên cứu cho thấy số lượng các ca ung thư vú, ung thư tuyến tiền liệt và ung thư tinh hoàn trong những thập niên vừa qua đã tăng rõ rệt. Tình trạng dậy thì ở các bé gái diễn ra sớm hơn và ngày càng nhiều. Chất lượng tinh trùng ở nam giới giảm (tới 40%) và tình trạng thừa cân. “Những hiện tượng này có thể liên quan đến rối loạn hormon, thí dụ do Bisphenol A gây ra“, theo ý kiến của TS Sarah Häuser.

Trong nghiên cứu của mình, WHO nêu rõ, sự tăng vọt các bệnh liên quan đến hormone không thể giải thích do các yếu tố di truyền mà do tác động từ bên ngoài. Vì thế WHO coi các hóa chất tác động đến hormone là “mối đe dọa toàn cầu”. Các số liệu có tiếng nói rất rõ ràng : Plastic là chất độc đối với con người ở các quốc gia công nghiệp.

“Những chất chứa hormone tổng hợp ở nồng độ cực kỳ thấp cũng vẫn gây tác động xấu, các quy định hiện hành không bảo vệ được con người“, Sarah Häuser cho hay. Bisphenol A tuy phân hủy và đào thải nhanh. Nhưng chất này hầu như có mặt ở mọi người, điều đó cho thấy trong cuộc sống hàng ngày con người đang bị chất plastic đe dọa. “Quan niệm về sử dụng trong phạm vi cho phép thực ra khó có thể đứng vững. Tốt nhất là nên cấm hẳn chất này“, theo Häuser.

Thứ nhất vì tác động mạnh mẽ của Bisphenol A gắn với quá trình phát triển của con người. Tác động của BPA đối với bào thai, trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ hoàn toàn khác với tác động đối với người trưởng thành. Thứ hai là sự tích tụ các chỉ tiêu. Hàng ngày ta ăn xúp đóng hộp, tay đụng chạm đến các loại vé tầu, xe và ăn cá ở biển, cá ăn plastic thay vì ăn các loại sinh vật phù du. “Ngoài ra còn có tác động của chất Phthalaten – đây là chất làm mềm có trong các tấm PVC trải nền nhà, chúng cũng tác động đến hormon“, Häuser cho hay. Thậm chí các loại kem thoa trên da cũng có các chất này. Chuyên gia này cho rằng “cuối một ngày chúng ta tiếp cận không biết bao nhiêu thứ có chất gây hại mà không biết được mức độ là bao nhiêu, vả lại chúng ta cũng chưa biết tác động qua lại của các chất này ảnh hưởng đến con người như thế nào“.

Swandulla ở Đại học Bonn tiếp tục diễn giải: “Do có khả năng hòa tan trong chất béo nên có nguy cơ BPA tích tụ trong các mô khác nhau trong cơ thể và đạt tới một nồng độ cao ở đây.“ Quá trình này ở con người chưa được nghiên cứu đầy đủ. Còn thiếu quá nhiều sự hiểu biết về những nguyên tố tạo nên plastic. “Chai nhựa plastic đựng nước chứa tới trên 2.000 chất cấu thành khác nhau. Mỗi nhà sản xuất lại có một công thức chế tạo bí mật riêng mà không bị buộc phải công khai. Chỉ khoảng 20% các chất này mới được xem xét, đánh giá về mức độ nguy hại“, Swandulla bầy tỏ.

Pháp cấm BPA

Các cơ quan nhà nước, các doanh nghiệp và người tiêu dùng sẽ còn phải tiếp cận với đề tài này trong một thời gian dài nữa. Một mặt, thời gian để chất nhựa plastic tan rã thành các chất tạo nên chúng mất khoảng 500 năm. Mặt khác, hiện còn thiếu các công trình nghiên cứu dài hơi. Theo Viện Liên bang về Nghiên cứu rủi ro thì “sự phát triển và đánh giá những lựa chọn thay thế BPA phải trải qua nhiều năm (khoảng 5 năm).“

Liên minh châu Âu cũng quan tâm đến vấn đề này. Hiện tại Ủy ban thảo luận về những quy chế mới trong việc tiếp cận với các hóa chất chứa hormone tổng hợp, thậm chí cả về việc cấm các loại hóa chất này. Ảnh hưởng của các quy chế này sẽ cực kỳ lớn vì tất cả các doanh nghiệp bán các sản phẩm ở châu Âu phải tuân thủ quy chế. Đồng thời cũng đã xuất hiện những ý kiến chỉ trích các dự định nói trên.

18 nhà khoa học đã có ý kiến trong một bài bình luận mang tính phê phán trên một tạp chí chuyên đề. Họ cho rằng “những vấn đề này thiếu cơ sở khoa học“. Nay người ta được biết, 17 trong số 18 nhà nghiên cứu này làm việc trong các ngành công nghiệp hóa chất, dược phẩm, công nghệ sinh học hoặc trong lĩnh vực sản xuất mỹ phẩm, thuốc lá và thuốc bảo vệ thực vật.

Hiện chưa rõ, đến khi nào thì sẽ có sự thống nhất quan điểm ở châu Âu. Tuy nhiên, một số nước đã có những hoạt động tích cực. Chính phủ Pháp dự định đến năm 2015 sẽ cấm sự có mặt của Bisphenol A trong tất cả đồ hộp thực phẩm. Quốc hội Thụy Điển hiện đang nỗ lực để ra quyết định tương tự. Riêng Đức cho đến nay chưa kế hoạch gì.

Có điều rõ ràng là: Sẽ không có một thế giới không có plastic. Vì thế điều có thể làm là, người tiêu dùng phải biết tự bảo vệ mình một cách tốt nhất. Chính vì vậy, giới bảo vệ người tiêu dùng khuyên tránh các loại thực phẩm đóng gói bằng đồ hộp hay plastic. Người ta có thể sử dụng sữa chua, xốt cà chua chứa trong chai thủy tinh. Người tiêu dùng cũng nên tránh các loại nước quả đóng hộp mà nên dùng nước quả đóng chai thủy tinh. Một lời khuyên nữa: tránh đựng thức ăn như xúc xích, phôma và bơ trong các hộp bằng nhựa và nên dùng đồ thủy tinh hay sành sứ.

Xuân Hoài lược dịch

Cấu trúc của vũ trụ và não người có sự tương đồng đáng ngạc nhiên.

Trong tu luyện Đạo gia Đông phương, từ xưa thân thể người đã được xem như một tiểu vũ trụ, một vũ trụ thu nhỏ. Theo một nghiên cứu được đầu tư hàng tỷ đô la của Mỹ và Châu Âu về hoạt động của não bộ, những sự tương quan giữa đại não và vũ trụ vẫn tiếp tục được tìm thấy.

Hai bức ảnh mô tả những sự tương đồng. Bức ảnh phía trên là mạng lưới neural thần kinh trong một tế bào não bộ; bức ảnh phía dưới thể hiện phân bố của vật chất tối trong vũ trụ theo như mô phỏng bởi Mô phỏng Thiên Niên Kỷ.

Những bức ảnh này cho thấy một sự tương đồng trong cấu trúc của những liên kết trong não bộ và sự phân bố của vật chất trong vũ trụ. Bức ảnh về não bộ là thể hiện ở mức vi mô, còn bức ảnh về vũ trụ là ở mức vĩ mô.

Mô phỏng phân bố trong thiên hà; trích nguồn: http://www.mpa-garching.mpg.de/galform/millennium/

Mô phỏng phân bố ánh sáng trong vũ trụ; trích nguồn: http://www.mpa-garching.mpg.de/galform/millennium/

Não bộ giống như một vũ trụ thu nhỏ.

Một nghiên cứu bởi Dmitri Krioukov ở Đại học California cùng một nhóm các khoa học gia được công bố trên tạp chí Nature hồi năm ngoái đã cho thấy những sự tương đồng đáng ngạc nhiên giữa mạng lưới neural thần kinh trong đại não và những kết nối giữa các thiên hà.

Nhóm của Krioukov đã thực hiện một mô phỏng trên máy tính phân tích vũ trụ này thành những đơn vị vô cùng nhỏ, cận nguyên tử thời-không, theo như giải thích của Live Science. Mô phỏng này đã thêm những đơn vị thời-không trong suốt diễn biến lịch sử của vũ trụ. Những tương tác hình thành giữa vật chất và các thiên hà là tương tự như những tương tác có trong mạng lưới neural thần kinh của bộ não người.

Nhà vật lý Kevin Bassler của Đại học Houston, người không tham gia vào nghiên cứu này, đã nói với Live Science rằng nghiên cứu đưa ra giả thuyết rằng có một nguyên lý cơ bản đã tạo nên những mạng lưới này.

Vào tháng 5 năm 2011, Seyed Hadi Anjamrooz ở Đại học Y Khoa Kerman và những nhà y học Iran khác đã công bố một bài báo trên Tạp chí Quốc tế về Khoa học Vật lý, có chủ đề về những sự tương tự giữa các tế bào và vũ trụ.

Họ giải thích rằng một lỗ đen giống như một hạt nhân tế bào. Biên thời-không của một lỗ đen – một dạng điểm không quay lại (point of no return), điểm mà lực hút trọng lực sẽ hút các vật thể vào trong lỗ đen – cũng giống như màng hạt nhân.

Biên thời-không có 2 lớp, giống như màng hạt nhân. Rất giống với biên thời-không – nó ngăn không cho bất kỳ thứ gì đã đi vào trong có thể thoát ra ngoài – màng hạt nhân tách rời những chất lỏng trong tế bào, ngăn chúng hòa lẫn với nhau, và điều chỉnh sự trao đổi chất giữa phần bên trong và bên ngoài của hạt nhân. Một trong những điều tương tự khác là các lỗ đen và những tế bào sống cũng đều phát ra những lỗ hổng có phát xạ điện từ.

Các khoa học gia đã viết: “Gần như tất cả những gì tồn tại trong vũ trụ vĩ mô đều được phản ánh trong một tế bào sinh học như là một vũ trụ vi mô. Nói đơn giản là, vũ trụ có thể được hình dung như một tế bào.”

5 Lời Khuyên Giúp Tối Ưu Hóa Lợi Ích Sức Khỏe Của Trà

Để nhận được nhiều lợi ích nhất từ việc uống trà, tốt nhất là nên pha trà khô với nhiệt độ nước thích hợp. Loại trà được đổ vào cốc trên đây là trà xanh sencha của Nhật Bản. Trà của Nhật được pha với nhiệt độ thấp hơn trà của Trung Quốc. (Ảnh: Benjamin Chasteen/ Epoch Times)

Trà – loại thức uống phổ biến thứ hai trên thế giới sau nước, có lịch sử cổ xưa cũng như nền văn hóa Trung Quốc. Qua nhiều thời đại nó đã gây ra sự bàn cãi trên nhiều lục địa, được cho là bí quyết sống lâu, là nguồn cảm hứng cho thơ ca, kể chuyện, và với một số người, pha trà đã và đang là nghệ thuật mà chỉ sau nhiều năm mới có thể trở nên chuyên nghiệp.

Cho dù bạn là người mới tập uống trà, người uống trà thường xuyên hay là người muốn tìm hiểu thêm về trà, dưới đây là 5 lời khuyên giúp tận dụng tối đa nguồn tài nguyên tuyệt vời này.

1. Trà khô hay trà túi lọc

Tôi thường thấy ngạc nhiên vì có rất nhiều người nói họ không thích trà, đặc biệt là trà xanh vì nó “quá đắng”. Để đáp lại, tôi hỏi họ uống loại trà xanh gì, họ nói, “Tôi không biết, đó chỉ là trà xanh trong một cái túi lọc”

Sự khác biệt về chất lượng giữa trà khô và trà túi lọc tương tự như sự khác biệt giữa hotdog và thịt filet mignon.

Uống trà từ loại túi lọc sẽ làm dịu cơn khát của bạn nhưng hương vị và chất lượng sẽ kém hơn. (Tất nhiên trà khô cũng được bán dưới dạng những túi trà chất lượng tốt, phần lớn đây là ngoại lệ)

Vậy tại sao lại có sự khác biệt lớn này? Khi nông dân bán trà, họ thường ưu tiên bán trà có chất lượng cao nhất trước. Lá chè còn nguyên vẹn, gần như không trộn lẫn với thân cây, có chứa nhiều nụ chè màu trắng nên có giá cao nhất. Khi càng có nhiều nụ bạn thấy trong đám lá chè khô thì lợi ích càng cao hơn, bởi vì nụ chè khiến loại trà đó mang lợi ích sức khỏe cao nhất và có thêm vị ngọt.

Sau khi đã bán loại tốt nhất, nông dân bán loại trà hạng trung với lá chè không còn nguyên, trộn lẫn với thân cây và không chứa nhiều nụ. Tất cả những gì còn sót lại ở dưới cùng của rổ trà, được hốt lên và bán với giá rẻ để chế biến thành túi trà lọc.

2. Pha trà khô

Làm sao có thể pha trà để mang lại lợi ích cao nhất? Có 5 loại trà chính được sản xuất từ cây chè (Camellia Sinensis). Đó là trà trắng, trà xanh, trà ô long, trà đen và trà Phổ Nhĩ (trà Pu er).

Tôi thường thích dùng lượng trà nhiều hơn một chút và pha với thời gian ngắn hơn. Với cách này bạn sẽ cảm nhận đầy đủ hương vị với lợi ích sức khỏe và bạn có thể thưởng thức lần thứ hai hay thậm chí là lần thứ ba với cùng lượng trà ban đầu. Lượng thích hợp là khoảng một muỗng trà với 10 ounce (300 ml) nước. Với các loại trà Ô long, bạn chỉ cần khoảng một muỗng trà bởi vì trọng lượng của nó lớn hơn.

Thời gian pha trà và nhiệt độ của nước có thể khác nhau tùy thuộc vào loại trà và lượng trà sử dụng. Nếu bạn không ngại thưởng thức vị đắng và muốn tăng lợi ích sức khỏe, chỉ cần pha trà lâu hơn công thức liệt kê dưới đây.

Tuy nhiên, nếu bạn có ý định pha trà nhiều hơn một lần, thì bạn cũng sẽ nhận được lợi ích tương tự như khi bạn pha trà lâu hơn cho một lần duy nhất.

Trà trắng: 77 – 80 độ C (tương đương 170-175 độ F) trong vòng 2 phút rưỡi đến 3 phút.

Trà xanh: 82 – 85 độ C (180-185 độ F) trong vòng 2 phút rưỡi.

Trà xanh Nhật Bản: 66 – 77 độ C (150-170 độ F) trong vòng 2 phút.

Trà Ô long: 90 – 93 độ C (195-200 độ F) trong vòng 3 phút.

Trà đen: 96 – 99 độ C (205-210 độ F) trong vòng 1 phút rưỡi (Tôi thích pha loãng trà đen để hương vị của nó ngọt, nếu bạn thích uống đặc hơn, có thể ngâm trà lâu hơn)

Trà Phổ Nhĩ (Puer): 99 độ C (210 độ F) trong vòng 2 phút rưỡi

Nếu bạn áp dụng theo lượng trà và thời gian pha trà như trên, bạn sẽ có thể pha với cùng lượng trà 2 đến 3 lần. Đối với trà Ô long có chất lượng càng tốt thì bạn càng có thể pha nhiều lần hơn. Trà Ô long thường có vị ngon nhất và đem lại lợi ích cao nhất sau lần pha thứ hai bởi vì lá chè khô sẽ bắt đầu nở ra sau lần pha trà đầu tiên.

3. Chất lượng trà và mua trà

Tôi thường nghe mọi người hỏi tại sao lá trà khô Long Tỉnh được bán với giá từ 10 đến 50 đô la cho mỗi 50 gram.

Trà ngon cũng tương tự như rượu ngon; một chai rượu vang cabernet sauvignon có thể có giá 10 đô nhưng cũng có thể được bán với giá hàng trăm đô là dựa vào khoảng thời gian bao lâu sẽ cho chất lượng tốt.

Giống như rượu, trà có thể được thu hoạch, hái và chế biến theo nhiều cách và từ nhiều nông trại khác nhau. Bạn không cần chi hàng trăm đô la cho trà mới có thể nhận được những lợi ích của nó, nhưng bạn chi nhiều hơn thì chất lượng trà sẽ tốt hơn, hương vị ngon hơn và tươi hơn.

Độ cao và khí hậu có thể ảnh hưởng đến hương vị trà giống như rượu nho vậy. Cây chè thường được trồng ở vùng cao hơn để có được loại trà chất lượng tốt nhất, người trồng chè sẽ đánh giá mật độ sương và sương mù, ánh sáng mặt trời hay những đám mây, thậm chí là tốc độ gió vào ngày thu hoạch vì đó là những nhân tố ảnh hưởng đến hương vị cuối cùng của trà. Thời gian nào hái chè trong ngày cũng tác động đến hương vị.

Những nông trại chè nhỏ mà chế biến trà thủ công theo cách truyền thống luôn bán với giá đắt hơn vì họ thường trồng ở nơi cao hơn và khó thu hoạch hơn, nhưng đây chính là loại trà có chất lượng thượng hạng. Những nông trại lớn mang tính thương mại hay thuộc sở hữu nhà nước mà dùng máy móc để chế biến trà thường bán với giá rẻ hơn và chất lượng thấp hơn, bởi vì họ trồng chè ở độ cao thấp hơn nên dễ dàng thu hoạch hơn.

Vậy bạn có thể mua trà tốt nhất ở đâu? Thông thường đa số các cửa hàng tạp hóa truyền thống bán rất nhiều các loại trà phổ thông, nhưng các cửa hiệu chuyên về trà hay các cửa hàng tạp hóa hữu cơ mà có nhiều nhân viên hiểu biết về trà sẽ là những nơi tốt nhất để mua.

4. Lợi ích của mỗi loại trà

Mỗi loại trà mang lại cho cơ thể những lợi ích khác nhau, vì vậy bạn nên cân nhắc đến chức năng cũng như hương vị khi bạn chọn loại trà.

Trà trắng

Là loại trà ít qua chế biến nhất và chứa hàm lượng chất chống oxi hóa cao nhất, trà trắng được biết đến với những đặc tính giúp ngăn ngừa ung thư. Nó cũng giúp hạ nhiệt cơ thể.

Trà xanh

Trà xanh cũng giúp hạ nhiệt cho cơ thể và là nhân tố giải độc tự nhiên. Nó cũng chứa theanine là một loại amino axit giúp tăng cường khả năng tập trung và cải thiện trí nhớ.

Trà Ô long

Trà Ô long giúp hạ huyết áp, hỗ trợ giảm cân và cải thiện đường tiêu hóa.

Trà đen

Trà đen giúp giữ ấm cơ thể, hỗ trợ tiêu hóa và chứa một lượng chất chống oxi hóa nhưng ít hơn trà trắng vì nó được chế biến nhiều hơn.

Trà Phổ Nhĩ (Puer)

Trà Phổ Nhĩ giúp làm giảm lượng cholesterol và vô hiệu hóa các loại thực phẩm chứa nhiều chất béo trong cơ thể nếu bạn uống ngay sau bữa ăn.

5. Uống trà theo mùa

Hầu hết mọi người không biết rằng theo truyền thống của người Trung Hoa, tùy theo mùa mà họ uống các loại trà khác nhau. Dưới đây là thời gian khi nào có thể tối ưu hóa lợi ích của trà theo mỗi mùa trong năm.

Mùa xuân: Tốt nhất là tất cả các loại trà tươi mới vừa được thu hoạch trong mùa.

Mùa hè: Trà trắng và trà xanh là tốt nhất vì chúng giúp làm mát cơ thể và duy trì sự cân bằng khí trong cơ thể suốt mùa nóng.

Mùa thu: Khi nhiệt độ xuống thấp, trà Ô long và trà đen sẽ giúp giữ ấm cơ thể. Trà đen pha với một lượng nhỏ hoàng kỳ giúp giảm nguy cơ sưng phổi trong suốt mùa lạnh.

Mùa đông: Trà đen rất tốt cho việc giữ ấm cơ thể vào mùa đông. Thêm một miếng vỏ cây quế và một ít quả kỷ tử sẽ giúp hỗ trợ lưu thông khí huyết. Thêm một ít đường phèn cũng giúp làm dịu cổ họng và chống lại cảm cúm.

Benjamin Chasteen được chứng nhận là một chuyên gia về trà và là người dạy các lớp học trà đạo. 

Những phát biểu trên chưa thông qua sự đánh giá của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA).

Bisphenol A: Nhựa tổng hợp chảy trong máu của chúng ta

Theo Tuần kinh tế (Đức)

80 % thực phẩm bán ở các siêu thị Đức
đều tiếp xúc với nhựa tổng hợp

Con người hấp thụ ngày càng nhiều nhựa tổng hợp qua không khí, qua da và nhất là qua thức ăn. Một số công trình nghiên cứu cho thấy nhựa plastic là nguyên nhân dẫn đến các bệnh ung thư, béo phì và vô sinh.

Con người đang bị “chất dẻo hóa“
Trong hơn sáu chục năm qua, trái đất của chúng ta đã thoái hóa thành hành tinh nhựa tổng hợp plastic. Mọi loại thực phẩm bán trong các siêu thị đều được đóng gói sạch sẽ hợp vệ sinh bằng giấy có lớp tráng đặc biệt hoặc đựng trong hộp plastic, ngay cả nước khoáng cũng đựng trong chai PET. Hiện tại có khoảng 80% hàng hóa bán trong các siêu thị tiếp xúc với plastic. Các loại nhựa tổng hợp đã có một chiến thắng ngoạn mục. Ngành công nghiệp đánh giá nhựa tổng hợp có độ bền cao, nhẹ và dễ sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau. Ở nhiệt độ tương đối thấp, người ta đã có thể tạo plastic thành nhiều hình dáng khác nhau. Vì vậy việc chế tạo vật liệu đóng gói tương đối ít tốn kém. Hàng năm thế giới sản xuất trên 250 triệu tấn plastic, riêng nước Đức sản xuất 65 triệu tấn. Lượng rác thải dạng plastic cũng tăng lên tương tự. Hiện nay số lượng chất thải plastic trong biển cả nhiều gấp sáu lần so với các loại phù du. Plastic cũng không từ cơ thể con người. Các nghiên cứu cho thấy trong máu và nước tiểu ở người đã xuất hiện các hợp chất của plastic.

Dieter Swandulla, giám đốc Viện Sinh lý học II thuộc Đại học Bonn, cho rằng „Hiện tại đã có hơn 90% người dân ở các nước công nghiệp bị nhiễm mãn tính Bisphenol A (BPA), có thể nói họ bị “chất dẻo hóa”. Hầu như trong tất cả các mẫu nước tiểu đều chứa một nồng độ đáng kể BPA.“ Chất Bisphenol A bị coi là độc hại đối với sức khỏe con người. „Đây là một loại hormone tổng hợp, tác động đến hormone động dục nữ. Người ta đã phát hiện, khi hấp thụ chất này có thể sẽ dẫn đến các căn bệnh như béo phì, tiểu đường và các bệnh về tim mạch“, Swandulla giải thích.

Những loại mỹ phẩm thường dùng hàng ngày chứa những chất có thể tác động đến hormone trong cơ thể con người và gây bệnh.

Quá trình hóa học làm cho plastic chứa BPA, chất này biến các phân tử dầu mỏ và khí đốt nhỏ li ti thành một chuỗi phân tử dài. Trong khi đó, ngành công nghiệp thường bổ sung một số chất nhất định (Monomer) để làm cho plastic có độ rắn cao hơn hẳn và Bisphenol A là một chất Monomer như vậy, Swandulla cho biết.

Không có BPA thì không thể có nhựa cứng. Đây là loại hóa chất được sản xuất nhiều nhất trên thế giới. Nó xuất hiện nhiều trên các sản phẩm thông dụng như trong đồ hộp, đĩa CD, thiết bị ở ô tô, chất trám răng, ống tiêm và đồ chơi trẻ em. Ngoài ra chất này còn có ở loại giấy chịu nhiệt, từ loại giấy này sản xuất ra các loại giấy dùng làm hóa đơn, giấy in vé tầu, xe. Và ở bất cứ loại hình nào, sản phẩm này luôn tìm cách để thâm nhập vào cơ thể con người.

Xâm nhập qua cả hơi thở

„BPA rất dễ hòa tan trong chất béo. Nó thâm nhập vào cơ thể con người thông qua thức ăn và ngấm qua da. Thậm chí nó có mặt cùng với bụi trong nhà và qua việc hít thở, nó thâm nhập vào cơ thể chúng ta“, Swandulla lưu ý. Một số nghiên cứu gần đây nhất cho hay, chất này rất dễ thông qua niêm mạc để ngấm vào cơ thể con người. Và từ đó để lại những hệ lụy.

BPA với một liều lượng từ nhỏ đến trung bình đã có thể gây hại cho sức khỏe, điều này đã được nhà khoa học Frederick vom Saal chứng minh qua nghiên cứu của ông vào giữa những năm 90. Theo đó BPA làm giảm sản xuất tinh trùng, tác động đến sự phát triển của bộ não, tăng trọng lượng của tuyến tiền liệt và làm thay đổi bộ gien di truyền. Từ đó nhà nghiên cứu nghi ngờ một quy tắc khoa học đã được thừa nhận cho đến nay „Độc hay không độc là do liều lượng quyết định“. Khác với giả định cho đến thời kỳ này, BPA với liều lượng nhỏ lại tác động mạnh hơn so với liều lượng lớn.

Nhà nữ sinh vật học phân tử Patricia Hunt đã chỉ rõ, chất Bisphenol A có thể gây nhiễu loạn đối với hệ gien di truyền. Bà đã quan sát thấy hiện tượng này ở những con chuột bị nhốt trong những chuồng làm bằng nhựa plastic mới và uống nước đựng trong những chai nhựa làm từ Polykarbonat. Những thí nghiệm tiếp theo cho thấy, tổn thương tới nhiễm sắc thể ở con cái diễn ra trong nhiều thế hệ. Những khuyết tật này có thể là nguyên nhân gây đẻ non.

Ngoài ra Swandulla trong một nghiên cứu hồi tháng 12 vừa qua chỉ rõ chức năng của Enzyme và các protein-vận chuyển bị ảnh hưởng. Qua các thí nghiệm trên mô của chuột và của người, nhà nghiên cứu này và cộng sự phát hiện, chất BPA cản trở các kênh can-xi trong màng tế bào, các kênh này rất quan trọng đối với chức năng của tế bào. Thông qua các kênh này, chất Kalzium sẽ chẩy vào các tế bào sống, từ đó điều tiết sự co lại của tế bào cơ tim hay sự giao tiếp giữa các tế bào thần kinh với nhau.

Tổ chức Y tế thế giới WHO cũng có một nghiên cứu khái quát về tác dụng  của các chất hormone tổng hợp và thừa nhận các nhà khoa học có lý. Công trình nghiên cứu cho thấy số lượng các ca ung thư vú, ung thư tuyến tiền liệt và ung thư tinh hoàn trong những thập niên vừa qua đã tăng rõ rệt. Tình trạng dậy thì ở các bé gái diễn ra sớm hơn và ngày càng nhiều. Chất lượng tinh trùng ở nam giới giảm (tới 40%) và tình trạng thừa cân. “Những hiện tượng này có thể liên quan đến rối loạn hormon, thí dụ do Bisphenol A gây ra“, theo ý kiến của TS Sarah Häuser.

Trong nghiên cứu của mình, WHO nêu rõ, sự tăng vọt các bệnh liên quan đến hormone không thể giải thích do các yếu tố di truyền mà do tác động từ bên ngoài. Vì thế WHO coi các hóa chất tác động đến hormone là “mối đe dọa toàn cầu”. Các số liệu có tiếng nói rất rõ ràng : Plastic là chất độc đối với con người ở các quốc gia công nghiệp.

“Những chất chứa hormone tổng hợp ở nồng độ cực kỳ thấp cũng vẫn gây tác động xấu, các quy định hiện hành không bảo vệ được con người“, Sarah Häuser cho hay. Bisphenol A tuy phân hủy và đào thải nhanh. Nhưng chất này hầu như có mặt ở mọi người, điều đó cho thấy trong cuộc sống hàng ngày con người đang bị chất plastic đe dọa. “Quan niệm về sử dụng trong phạm vi cho phép thực ra khó có thể đứng vững. Tốt nhất là nên cấm hẳn chất này“, theo Häuser.

Thứ nhất vì tác động mạnh mẽ của Bisphenol A gắn với quá trình phát triển của con người. Tác động của BPA đối với bào thai, trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ hoàn toàn khác với tác động đối với người trưởng thành. Thứ hai là sự tích tụ các chỉ tiêu. Hàng ngày ta ăn xúp đóng hộp, tay đụng chạm đến các loại vé tầu, xe và ăn cá ở biển, cá ăn plastic thay vì ăn các loại sinh vật phù du. “Ngoài ra còn có tác động của chất Phthalaten – đây là chất làm mềm có trong các tấm PVC trải nền nhà, chúng cũng tác động đến hormon“, Häuser cho hay. Thậm chí các loại kem thoa trên da cũng có các chất này. Chuyên gia này cho rằng “cuối một ngày chúng ta tiếp cận không biết bao nhiêu thứ có chất gây hại mà không biết được mức độ là bao nhiêu, vả lại chúng ta cũng chưa biết tác động qua lại của các chất này ảnh hưởng đến con người như thế nào“.

Swandulla ở Đại học Bonn tiếp tục diễn giải: “Do có khả năng hòa tan trong chất béo nên có nguy cơ BPA tích tụ trong các mô khác nhau trong cơ thể và đạt tới một nồng độ cao ở đây.“ Quá trình này ở con người chưa được nghiên cứu đầy đủ. Còn thiếu quá nhiều sự hiểu biết về những nguyên tố tạo nên plastic. “Chai nhựa plastic đựng nước chứa tới trên 2.000 chất cấu thành khác nhau. Mỗi nhà sản xuất lại có một công thức chế tạo bí mật riêng mà không bị buộc phải công khai. Chỉ khoảng 20% các chất này mới được xem xét, đánh giá về mức độ nguy hại“, Swandulla bầy tỏ.

Pháp cấm BPA

Các cơ quan nhà nước, các doanh nghiệp và người tiêu dùng sẽ còn phải tiếp cận với đề tài này trong một thời gian dài nữa. Một mặt, thời gian để chất nhựa plastic tan rã thành các chất tạo nên chúng mất khoảng 500 năm. Mặt khác, hiện còn thiếu các công trình nghiên cứu dài hơi. Theo Viện Liên bang về Nghiên cứu rủi ro thì “sự phát triển và đánh giá những lựa chọn thay thế BPA phải trải qua nhiều năm (khoảng 5 năm).“

Liên minh châu Âu cũng quan tâm đến vấn đề này. Hiện tại Ủy ban thảo luận về những quy chế mới trong việc tiếp cận với các hóa chất chứa hormone tổng hợp, thậm chí cả về việc cấm các loại hóa chất này. Ảnh hưởng của các quy chế này sẽ cực kỳ lớn vì tất cả các doanh nghiệp bán các sản phẩm ở châu Âu phải tuân thủ quy chế. Đồng thời cũng đã xuất hiện những ý kiến chỉ trích các dự định nói trên.

18 nhà khoa học đã có ý kiến trong một bài bình luận mang tính phê phán trên một tạp chí chuyên đề. Họ cho rằng “những vấn đề này thiếu cơ sở khoa học“. Nay người ta được biết, 17 trong số 18 nhà nghiên cứu này làm việc trong các ngành công nghiệp hóa chất, dược phẩm, công nghệ sinh học hoặc trong lĩnh vực sản xuất mỹ phẩm, thuốc lá và thuốc bảo vệ thực vật.

Hiện chưa rõ, đến khi nào thì sẽ có sự thống nhất quan điểm ở châu Âu. Tuy nhiên, một số nước đã có những hoạt động tích cực. Chính phủ Pháp dự định đến năm 2015 sẽ cấm sự có mặt của Bisphenol A trong tất cả đồ hộp thực phẩm. Quốc hội Thụy Điển hiện đang nỗ lực để ra quyết định tương tự. Riêng Đức cho đến nay chưa kế hoạch gì.

Có điều rõ ràng là: Sẽ không có một thế giới không có plastic. Vì thế điều có thể làm là, người tiêu dùng phải biết tự bảo vệ mình một cách tốt nhất. Chính vì vậy, giới bảo vệ người tiêu dùng khuyên tránh các loại thực phẩm đóng gói bằng đồ hộp hay plastic. Người ta có thể sử dụng sữa chua, xốt cà chua chứa trong chai thủy tinh. Người tiêu dùng cũng nên tránh các loại nước quả đóng hộp mà nên dùng nước quả đóng chai thủy tinh. Một lời khuyên nữa: tránh đựng thức ăn như xúc xích, phôma và bơ trong các hộp bằng nhựa và nên dùng đồ thủy tinh hay sành sứ.

Xuân Hoài lược dịch

Cấu trúc của vũ trụ và não người có sự tương đồng đáng ngạc nhiên.

Trong tu luyện Đạo gia Đông phương, từ xưa thân thể người đã được xem như một tiểu vũ trụ, một vũ trụ thu nhỏ. Theo một nghiên cứu được đầu tư hàng tỷ đô la của Mỹ và Châu Âu về hoạt động của não bộ, những sự tương quan giữa đại não và vũ trụ vẫn tiếp tục được tìm thấy.

Hai bức ảnh mô tả những sự tương đồng. Bức ảnh phía trên là mạng lưới neural thần kinh trong một tế bào não bộ; bức ảnh phía dưới thể hiện phân bố của vật chất tối trong vũ trụ theo như mô phỏng bởi Mô phỏng Thiên Niên Kỷ.

Những bức ảnh này cho thấy một sự tương đồng trong cấu trúc của những liên kết trong não bộ và sự phân bố của vật chất trong vũ trụ. Bức ảnh về não bộ là thể hiện ở mức vi mô, còn bức ảnh về vũ trụ là ở mức vĩ mô.

Mô phỏng phân bố trong thiên hà; trích nguồn: http://www.mpa-garching.mpg.de/galform/millennium/

Mô phỏng phân bố ánh sáng trong vũ trụ; trích nguồn: http://www.mpa-garching.mpg.de/galform/millennium/

Não bộ giống như một vũ trụ thu nhỏ.

Một nghiên cứu bởi Dmitri Krioukov ở Đại học California cùng một nhóm các khoa học gia được công bố trên tạp chí Nature hồi năm ngoái đã cho thấy những sự tương đồng đáng ngạc nhiên giữa mạng lưới neural thần kinh trong đại não và những kết nối giữa các thiên hà.

Nhóm của Krioukov đã thực hiện một mô phỏng trên máy tính phân tích vũ trụ này thành những đơn vị vô cùng nhỏ, cận nguyên tử thời-không, theo như giải thích của Live Science. Mô phỏng này đã thêm những đơn vị thời-không trong suốt diễn biến lịch sử của vũ trụ. Những tương tác hình thành giữa vật chất và các thiên hà là tương tự như những tương tác có trong mạng lưới neural thần kinh của bộ não người.

Nhà vật lý Kevin Bassler của Đại học Houston, người không tham gia vào nghiên cứu này, đã nói với Live Science rằng nghiên cứu đưa ra giả thuyết rằng có một nguyên lý cơ bản đã tạo nên những mạng lưới này.

Vào tháng 5 năm 2011, Seyed Hadi Anjamrooz ở Đại học Y Khoa Kerman và những nhà y học Iran khác đã công bố một bài báo trên Tạp chí Quốc tế về Khoa học Vật lý, có chủ đề về những sự tương tự giữa các tế bào và vũ trụ.

Họ giải thích rằng một lỗ đen giống như một hạt nhân tế bào. Biên thời-không của một lỗ đen – một dạng điểm không quay lại (point of no return), điểm mà lực hút trọng lực sẽ hút các vật thể vào trong lỗ đen – cũng giống như màng hạt nhân.

Biên thời-không có 2 lớp, giống như màng hạt nhân. Rất giống với biên thời-không – nó ngăn không cho bất kỳ thứ gì đã đi vào trong có thể thoát ra ngoài – màng hạt nhân tách rời những chất lỏng trong tế bào, ngăn chúng hòa lẫn với nhau, và điều chỉnh sự trao đổi chất giữa phần bên trong và bên ngoài của hạt nhân. Một trong những điều tương tự khác là các lỗ đen và những tế bào sống cũng đều phát ra những lỗ hổng có phát xạ điện từ.

Các khoa học gia đã viết: “Gần như tất cả những gì tồn tại trong vũ trụ vĩ mô đều được phản ánh trong một tế bào sinh học như là một vũ trụ vi mô. Nói đơn giản là, vũ trụ có thể được hình dung như một tế bào.”

5 Lời Khuyên Giúp Tối Ưu Hóa Lợi Ích Sức Khỏe Của Trà

Để nhận được nhiều lợi ích nhất từ việc uống trà, tốt nhất là nên pha trà khô với nhiệt độ nước thích hợp. Loại trà được đổ vào cốc trên đây là trà xanh sencha của Nhật Bản. Trà của Nhật được pha với nhiệt độ thấp hơn trà của Trung Quốc. (Ảnh: Benjamin Chasteen/ Epoch Times)

Trà – loại thức uống phổ biến thứ hai trên thế giới sau nước, có lịch sử cổ xưa cũng như nền văn hóa Trung Quốc. Qua nhiều thời đại nó đã gây ra sự bàn cãi trên nhiều lục địa, được cho là bí quyết sống lâu, là nguồn cảm hứng cho thơ ca, kể chuyện, và với một số người, pha trà đã và đang là nghệ thuật mà chỉ sau nhiều năm mới có thể trở nên chuyên nghiệp.

Cho dù bạn là người mới tập uống trà, người uống trà thường xuyên hay là người muốn tìm hiểu thêm về trà, dưới đây là 5 lời khuyên giúp tận dụng tối đa nguồn tài nguyên tuyệt vời này.

1. Trà khô hay trà túi lọc

Tôi thường thấy ngạc nhiên vì có rất nhiều người nói họ không thích trà, đặc biệt là trà xanh vì nó “quá đắng”. Để đáp lại, tôi hỏi họ uống loại trà xanh gì, họ nói, “Tôi không biết, đó chỉ là trà xanh trong một cái túi lọc”

Sự khác biệt về chất lượng giữa trà khô và trà túi lọc tương tự như sự khác biệt giữa hotdog và thịt filet mignon.

Uống trà từ loại túi lọc sẽ làm dịu cơn khát của bạn nhưng hương vị và chất lượng sẽ kém hơn. (Tất nhiên trà khô cũng được bán dưới dạng những túi trà chất lượng tốt, phần lớn đây là ngoại lệ)

Vậy tại sao lại có sự khác biệt lớn này? Khi nông dân bán trà, họ thường ưu tiên bán trà có chất lượng cao nhất trước. Lá chè còn nguyên vẹn, gần như không trộn lẫn với thân cây, có chứa nhiều nụ chè màu trắng nên có giá cao nhất. Khi càng có nhiều nụ bạn thấy trong đám lá chè khô thì lợi ích càng cao hơn, bởi vì nụ chè khiến loại trà đó mang lợi ích sức khỏe cao nhất và có thêm vị ngọt.

Sau khi đã bán loại tốt nhất, nông dân bán loại trà hạng trung với lá chè không còn nguyên, trộn lẫn với thân cây và không chứa nhiều nụ. Tất cả những gì còn sót lại ở dưới cùng của rổ trà, được hốt lên và bán với giá rẻ để chế biến thành túi trà lọc.

2. Pha trà khô

Làm sao có thể pha trà để mang lại lợi ích cao nhất? Có 5 loại trà chính được sản xuất từ cây chè (Camellia Sinensis). Đó là trà trắng, trà xanh, trà ô long, trà đen và trà Phổ Nhĩ (trà Pu er).

Tôi thường thích dùng lượng trà nhiều hơn một chút và pha với thời gian ngắn hơn. Với cách này bạn sẽ cảm nhận đầy đủ hương vị với lợi ích sức khỏe và bạn có thể thưởng thức lần thứ hai hay thậm chí là lần thứ ba với cùng lượng trà ban đầu. Lượng thích hợp là khoảng một muỗng trà với 10 ounce (300 ml) nước. Với các loại trà Ô long, bạn chỉ cần khoảng một muỗng trà bởi vì trọng lượng của nó lớn hơn.

Thời gian pha trà và nhiệt độ của nước có thể khác nhau tùy thuộc vào loại trà và lượng trà sử dụng. Nếu bạn không ngại thưởng thức vị đắng và muốn tăng lợi ích sức khỏe, chỉ cần pha trà lâu hơn công thức liệt kê dưới đây.

Tuy nhiên, nếu bạn có ý định pha trà nhiều hơn một lần, thì bạn cũng sẽ nhận được lợi ích tương tự như khi bạn pha trà lâu hơn cho một lần duy nhất.

Trà trắng: 77 – 80 độ C (tương đương 170-175 độ F) trong vòng 2 phút rưỡi đến 3 phút.

Trà xanh: 82 – 85 độ C (180-185 độ F) trong vòng 2 phút rưỡi.

Trà xanh Nhật Bản: 66 – 77 độ C (150-170 độ F) trong vòng 2 phút.

Trà Ô long: 90 – 93 độ C (195-200 độ F) trong vòng 3 phút.

Trà đen: 96 – 99 độ C (205-210 độ F) trong vòng 1 phút rưỡi (Tôi thích pha loãng trà đen để hương vị của nó ngọt, nếu bạn thích uống đặc hơn, có thể ngâm trà lâu hơn)

Trà Phổ Nhĩ (Puer): 99 độ C (210 độ F) trong vòng 2 phút rưỡi

Nếu bạn áp dụng theo lượng trà và thời gian pha trà như trên, bạn sẽ có thể pha với cùng lượng trà 2 đến 3 lần. Đối với trà Ô long có chất lượng càng tốt thì bạn càng có thể pha nhiều lần hơn. Trà Ô long thường có vị ngon nhất và đem lại lợi ích cao nhất sau lần pha thứ hai bởi vì lá chè khô sẽ bắt đầu nở ra sau lần pha trà đầu tiên.

3. Chất lượng trà và mua trà

Tôi thường nghe mọi người hỏi tại sao lá trà khô Long Tỉnh được bán với giá từ 10 đến 50 đô la cho mỗi 50 gram.

Trà ngon cũng tương tự như rượu ngon; một chai rượu vang cabernet sauvignon có thể có giá 10 đô nhưng cũng có thể được bán với giá hàng trăm đô là dựa vào khoảng thời gian bao lâu sẽ cho chất lượng tốt.

Giống như rượu, trà có thể được thu hoạch, hái và chế biến theo nhiều cách và từ nhiều nông trại khác nhau. Bạn không cần chi hàng trăm đô la cho trà mới có thể nhận được những lợi ích của nó, nhưng bạn chi nhiều hơn thì chất lượng trà sẽ tốt hơn, hương vị ngon hơn và tươi hơn.

Độ cao và khí hậu có thể ảnh hưởng đến hương vị trà giống như rượu nho vậy. Cây chè thường được trồng ở vùng cao hơn để có được loại trà chất lượng tốt nhất, người trồng chè sẽ đánh giá mật độ sương và sương mù, ánh sáng mặt trời hay những đám mây, thậm chí là tốc độ gió vào ngày thu hoạch vì đó là những nhân tố ảnh hưởng đến hương vị cuối cùng của trà. Thời gian nào hái chè trong ngày cũng tác động đến hương vị.

Những nông trại chè nhỏ mà chế biến trà thủ công theo cách truyền thống luôn bán với giá đắt hơn vì họ thường trồng ở nơi cao hơn và khó thu hoạch hơn, nhưng đây chính là loại trà có chất lượng thượng hạng. Những nông trại lớn mang tính thương mại hay thuộc sở hữu nhà nước mà dùng máy móc để chế biến trà thường bán với giá rẻ hơn và chất lượng thấp hơn, bởi vì họ trồng chè ở độ cao thấp hơn nên dễ dàng thu hoạch hơn.

Vậy bạn có thể mua trà tốt nhất ở đâu? Thông thường đa số các cửa hàng tạp hóa truyền thống bán rất nhiều các loại trà phổ thông, nhưng các cửa hiệu chuyên về trà hay các cửa hàng tạp hóa hữu cơ mà có nhiều nhân viên hiểu biết về trà sẽ là những nơi tốt nhất để mua.

4. Lợi ích của mỗi loại trà

Mỗi loại trà mang lại cho cơ thể những lợi ích khác nhau, vì vậy bạn nên cân nhắc đến chức năng cũng như hương vị khi bạn chọn loại trà.

Trà trắng

Là loại trà ít qua chế biến nhất và chứa hàm lượng chất chống oxi hóa cao nhất, trà trắng được biết đến với những đặc tính giúp ngăn ngừa ung thư. Nó cũng giúp hạ nhiệt cơ thể.

Trà xanh

Trà xanh cũng giúp hạ nhiệt cho cơ thể và là nhân tố giải độc tự nhiên. Nó cũng chứa theanine là một loại amino axit giúp tăng cường khả năng tập trung và cải thiện trí nhớ.

Trà Ô long

Trà Ô long giúp hạ huyết áp, hỗ trợ giảm cân và cải thiện đường tiêu hóa.

Trà đen

Trà đen giúp giữ ấm cơ thể, hỗ trợ tiêu hóa và chứa một lượng chất chống oxi hóa nhưng ít hơn trà trắng vì nó được chế biến nhiều hơn.

Trà Phổ Nhĩ (Puer)

Trà Phổ Nhĩ giúp làm giảm lượng cholesterol và vô hiệu hóa các loại thực phẩm chứa nhiều chất béo trong cơ thể nếu bạn uống ngay sau bữa ăn.

5. Uống trà theo mùa

Hầu hết mọi người không biết rằng theo truyền thống của người Trung Hoa, tùy theo mùa mà họ uống các loại trà khác nhau. Dưới đây là thời gian khi nào có thể tối ưu hóa lợi ích của trà theo mỗi mùa trong năm.

Mùa xuân: Tốt nhất là tất cả các loại trà tươi mới vừa được thu hoạch trong mùa.

Mùa hè: Trà trắng và trà xanh là tốt nhất vì chúng giúp làm mát cơ thể và duy trì sự cân bằng khí trong cơ thể suốt mùa nóng.

Mùa thu: Khi nhiệt độ xuống thấp, trà Ô long và trà đen sẽ giúp giữ ấm cơ thể. Trà đen pha với một lượng nhỏ hoàng kỳ giúp giảm nguy cơ sưng phổi trong suốt mùa lạnh.

Mùa đông: Trà đen rất tốt cho việc giữ ấm cơ thể vào mùa đông. Thêm một miếng vỏ cây quế và một ít quả kỷ tử sẽ giúp hỗ trợ lưu thông khí huyết. Thêm một ít đường phèn cũng giúp làm dịu cổ họng và chống lại cảm cúm.

Benjamin Chasteen được chứng nhận là một chuyên gia về trà và là người dạy các lớp học trà đạo. 

Những phát biểu trên chưa thông qua sự đánh giá của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA).